Выбух на станцыі мэтро “Кастрычніцкая”. Частка 3

Суд і пасьля...



15 верасьня 2011 г.


Суд за тэракты на станцы мэтро “Кастрычніцкая”
Дзень першы
(Онлайн рэпартаж)


У Доме правасудзьдзя ў Менску праходзіць працэс над Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладам Кавалёвым — асноўных падазраванымі ў выбуху на станцы мэтро “Кастрычніцкая” 11 красавіка 2011 году. Тады загінула 15 чалавек, больш за 200 апынуліся ў шпіталях. Іх падазраюць таксама ва ўчыненьні выбухаў у Менску ў 2008 і Віцебску ў 2005 гадах і яшчэ каля 30 злачынных эпізодаў.


10:30 Палова актавай залі, дзе будзе праходзіць суд, ужо запоўненая, падыходзяць пацярпелыя, некаторыя зь іх на мыліцах. Вельмі шмат журналістаў. Пакуль у судовай залі падсудных няма. На сцэне стаіць жалезная клетка з лаўкай, насупраць крэслы для адвакатаў. У залі ўзмоцненая ахова.

 

Працэс вядзе калегія пад старшынствам першага намесьніка старшыні Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандра Федарцова.


Абвінавачваньне прадстаўляюць тры пракуроры на чале з намесьнікам Генэральнага пракурора Беларусі Аляксеем Стукам. Матэрыялы крымінальнай справы складаюць 550 тамоў.


Працэс праходзіць у актавай залі Дома правасудзьдзя, разьлічанай на 500 месцаў.


Падазраваным пагражае суровае пакараньне — ажно да сьмяротнай кары.


10:35 У залі адсутнічае мабільная сувязь.

 

11:05 Працэс пачаўся. Падсудныя ў клетцы. Справа разглядаецца пад старшынствам першага намесьніка старшыні Вярхоўнага суда Аляксандра Федарцова, а абвінавачваньне падтрымліваюць трое прадстаўнікоў пракуратуры на чале з намесьнікам генпракурора Аляксеем Стукам.

 

У Вярхоўным судзе паведамілі што на працэс запрошаныя ўсе 523 пацярпелых. На першае пасяджэньне прыйшло каля 100 пацярпелых ад тэракту.

 

11:20 Фота- і відэаздымка забароненая па хадайніцтве аднаго з пацярпелых.

 

11:40 Пацярпелыя па справе аб тэракце ў менскім мэтро заявілі на пасяджэньні суду шэраг хадайніцтваў, перадае "БелТА".


У прыватнасьці, заяўлена аб выкліку ў суд жанчыны, якая здавала жылую плошчу абвінавачанаму Канавалаву перад выбухам у мэтро. Гэтае хадайніцтва было задаволена судом.


Адзін з абвінавачаных хадайнічаў аб гутарцы з адвакатам сам-насам. Абвінавачваньне выступіла супраць абвяшчэньня перапынку для такіх кантактаў. Старшыня суду не задаволіў хадайніцтва і адзначыў, што да суду быў падпісаны дакумэнт, які дазваляе абвінавачанаму мець кантакты з абаронцам у неабмежаванай колькасьці.


Таксама суд задаволіў хадайніцтва больш як 300 пацярпелых аб тым, каб працягваць слуханьні ў іх адсутнасьць.

 

11:50 Клетка абвінавачаных падзеленая шкляной перагародкай на дзьве часткі. Такім чынам, Канавалаў і Кавалёў ня маюць магчымасьці кантактаваць між сабой у ходзе працэсу.


У залі суду прысутнічае 121 пацярпелы і іх прадстаўнікі. Сярод іх тыя, хто пацярпеў пры выбуху, які адбыўся ў Дзень незалежнасьці Беларусі — 3 ліпеня 2008 году.


Таксама прысутнічаюць сваякі загінулых ад тэракту ў мэтро.

 

У суд не зьявіўся з розных прычын 401 пацярпелы або іх прадстаўнікі. Пры гэтым 234 чалавекі прадставілі ў суд заяву з просьбай разглядаць справу ў іх адсутнасьць.

 

Пасьля таго як першы намесьнік старшыні Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў, які ўзначальвае судовую калегію, растлумачыў абвінавачваным і пацярпелым іх правы, сьведка па справе Цюцюноў заявіў, што пярэчыць супраць фота- і відэаздымкі ў ходзе працэсу. Ён растлумачыў, што лічыць блюзьнерствам здымаць абвінавачаных, бо яны нявартыя таго, каб іх асобы былі паказаныя па тэлебачаньні і ў электронных СМІ, паведамляе "Інтэрфакс".

 

13:30 Абвешчаны перапынак на 45 хвілін. Да абеду пракурор Аляксей Стук зачытваў абвінавачваньне Дзьмітрыю Канавалу, пачынаючы са злачынных эпізодаў 2000 года.

 

Перад абвяшчэньнем перапынку судзьдзя Аляксандар Федарцоў забараніў журналістам кантактаваць з пацярпелымі, бо гэта можа ўспрымацца як уплыў на працэс і папрасіў устрымацца ад камэнтароў матэрыялаў справы. Праваабаронцы ацанілі гэта як парушэньне закона аб СМІ і правоў грамадзян на атрыманьне інфармацыі.


Прадстаўнік менскай міліцыі Аляксандар Ластоўскі ў перапынку паведаміў, што мабільнай сувязі ў судовай залі ня будзе і далей, бо гэта зроблена адмыслова, каб забясьпечыць недатыкальнасьць працэсу.

 

Заслужаны юрыст Беларусі Мечыслаў Грыб называе цяперашні беларускі суд "несправядлівым і нячэсным":

 

— Калі судзьдзя ў палітычнай справе выносіць заведама неправедныя рашэньні, то хто яму забароніць зрабіць тое ж самае ў крымінальнай справе? Кажуць, што калі чалавек раз украў і не панёс за гэта пакараньня, то ён і другі раз украдзе. Раз парушыў — другі раз парушыш. Гэта — цэлая сыстэма сувязі.


Пацярпелы Аляксандар Александрыя, 20 гадоў, прыйшоў у суд на мыліцах:

 

— У Амэрыцы пацярпелым ад тэракту плацяць 250 тысяч даляраў, а мне заплацілі ўсяго 3,5 мільёна беларускіх рублёў. Здароўе на гэтыя грошы не купіш. Добра, што мэдыцына бясплатная, ёсьць добрыя хірургі. У мяне ёсьць на гэтым працэсе адвакат і мы яшчэ думаем, ці падаваць пазоў аб маральнай і матэрыяльнай кампэнсацыі.

 

Сябра Палітрады Аб'яднанай грамадзянскай партыі, дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі 13 скліканьня Аляксандар Дабравольскі кажа, што ў яго няма ўпэўненасьці ў тым, што суд будзе справядлівым:

 

— Там, дзе няма ніякага грамадзкага кантролю, а існуе манаполія, там заўсёды бываюць загніваньне і карупцыя. У гэтым галоўная праблема Беларусі. Ніхто ня можа эфэктыўна кантраляваць гэтую ўладу. Яна гэтага не дазваляе. І таму што хоча, тое і робіць.

 

14:00 Карэспандэнт "Свабоды" перадае з залі суда, што прадстаўнік пацярпелай Аляксандар Круты ў ходзе працэсу папрасіў перанесьці суд, пакуль у Беларусі не будзе скасаванае сьмяротнае пакараньне і ня ўведзены суд прысяжных. Аднак судовая калегія адхіліла ягонае хадайніцтва. Маці іншага пацярпелага Тацьцяна Александрыя заявіла "Свабодзе", што не верыць, што "гэтыя двое маглі ўчыніць такі тэракт".

 

— Я заяўляю хадайніцтва пацярпелай Крутой, мы патрабуем да пачатку судовага працэсу адмяніць у Беларусі сьмяротнае пакараньне як атрыбут варварства і ўвесьці інстытут прысяжнага заканадаўства, каб яны змаглі прыняць рашэньне па гэтым пытаньні, — заявіў спадар Круты.

 

Акрамя таго, прадстаўнік пацярпелай зазначыў, што яго дачка "шосты месяц як пазбаўленая ўсіх сродкаў да існаваньня, да сёньняшняга дня ёй не аплочаны ні адзін бальнічны лісток".

 

Пацярпелы Саакян заявіў, што далучаецца да хадайніцтва у частцы таго, што і яму "не далі магчымасьці азнаёміцца з матэрыяламі справы". Па словах пацярпелага, гэта выклікае ў яго сумневы ў якасьці сьледзтва.

 

14:30 Працэс адноўлены.

 

— Меркаваны арганізатар і выканаўца тэракту ў менскім мэтро Дзьмітрый Канавалаў імкнуўся супрацьпаставіць сябе грамадзтву і дэстабілізаваць грамадзкі парадак, — заявіў, зачытваючы абвінавачваньне падсуднаму, намесьнік генэральнага пракурора Беларусі Аляксей Стук. — Ім рухала імкненьне супрацьпаставіць сваю асобу інтарэсам грамадзтва, прадэманстраваць ўсёдазволенасьць і неапраўданую агрэсію, атрымаць маральнае задавальненьне ад працэсу беспакаранасьці за свае злачынствы, ілжывае разуменьне пачуцьця самарэалізацыі і сваёй перавагі над людзьмі і грамадзтвам у цэлым, з мэтай дэстабілізацыі грамадзкага парадку і застрашваньня насельніцтва.

 

Былы падпалкоўнік КДБ Валеры Костка сумняваецца, што суд над абвінавачванымі ў выбухах будзе справядлівы і сумленны:

 

— 30 сьнежня мінулага году ў мяне самога адбыўся ператрус па крымінальнай справе аб арганізацыі масавых беспарадкаў. Без усялякіх на тое падстаў забралі кампутарную тэхніку, якую дагэтуль не аддалі. Я спрабаваў праз суды даказаць, што ніякага дачыненьня да падзеяў на плошчы Незалежнасьці ня меў і што дзеяньні спэцслужбаў і пракуратуры былі незаконнымі. Гэта відавочна, але я ня змог нічога даказаць. Прайшоў праз Генэральную пракуратуру, празь Вярхоўны суд.

 

Я ўбачыў, як працуе гэтая сыстэма. Яна працуе пад заказ.

 

15:00 Міліцыя зьняла адбіткі пальцаў у Дзьмітрыя Канавалава 9 красавіка 2011 года, за два дні да тэракту ў менскім мэтро. Аб гэтым заявіў на паседжаньні па справе аб выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" дзяржабвінаваўца Аляксей Стук.

 

Стук заявіў, што падсудны Канавалаў пасьля дактыляскапіі распачаў актыўныя меры, каб пазьбегнуць затрыманьня і праз два дні падарваў сваю прыладу на станцыі мэтро "Кастрычніцкая". Яе вага складала не менш за 12,5 кг. Яна былая вырабленая на аснове некалькіх рэчываў, у бомбе былі мэталічныя шарыкі, кавалкі арматуры.

 

Аляксей Стук, зачытваючы абвінавачваньне, заявіў, што іншы падсудны — Кавалёў — ведаў аб падрыхтоўцы выбуху ў мэтро яшчэ з 2010 года. У красавіку 2011-га ён дзейнічаў разам з Канавалавым. У прыватнасьці, Кавалёў дапамог знайсьці здымную кватэру для падрыхтоўкі да тэракту ў мэтро.

 

15:30 Зачытваецца абвінавачваньне Ўладзіславу Кавалёву:

 

— Уладзіслаў Кавалёў не паведамляў праваахоўнікам аб падрыхтоўцы выбухаў з фальшывага пачуцьця таварыства. Кавалёў меў рэальную магчымасьць паведаміць аб злачынствах.

 

У абвінавачваньні пералічваюцца эпізоды, зьвязаныя з саўдзелам у падрыхтоўцы і ажыцьцяўленьні выбухаў, а таксама з незаконнымі дзеяньнямі ў дачыненьні да выбуховых рэчываў.

 

16:10 Пракуроры зачыталі абодвум абвінавачваньне. Пракурор Аляксей Стук пералічыў больш за 20 пунктаў доказу віны Канавалава і Кавалёва.

 

Канавалаў прызнаў сваю віну ў тэракце ў мэтро, на праспэкце Пераможцаў, а таксама свае незаконныя дзеяньні з выбуховымі рэчывамі. Астатнія эпізоды не прызнаў, як і злоснае хуліганства на пачатку 2000-х гадоў.

 

Кавалёў прызнаў, што набываў тратылавыя шашкі і перадаваў іх Канавалаву, а таксама выпадкі злоснага хуліганства на пачатку 2000-х гадоў. Аднак некаторыя эпізоды ён не прызнаў. Не прызнаў свайго саўдзельніцтва ў тэрактах у мэтро і на праспэкце Пераможцаў. Таксама ён заявіў, што ранейшыя паказаньні, якія даваў адносна свайго ўдзелу ў тэракце ў мэтро, не пацьвярджае.

 

У працэсе абвешчаны перапынак да 11 гадзіны 16 верасьня.

 

 

Абвінавачаны ў тэрарызьме ня згодны быць яшчэ і злосным хуліганам

 

У Вярхоўным судзе пачаўся працэс над Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладзіславам Кавалёвым, якіх абвінавачваюць у зьдзяйсьненьні тэрактаў у менскім мэтро 11 красавіка 2011 году, і на афіцыйным сьвяце Дзень рэспублікі ў ліпені 2008 году, а таксама ў шэрагу злачынстваў, у тым ліку злосных хуліганства.

Сярод 10 эпізодаў злачынстваў, якія інкрымінаваныя жыхарам Віцебску Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, ёсьць некалькі злосных хуліганстваў, якія, паводле сьледзтва, будучыя тэрарысты зрабілі ў пачатку 2000-ых гадоў. Гэта значыць, што падрываць самаробныя выбуховыя прыстасаваньні ў пад’ездах віцебскіх дамоў Канавалаў і Кавалеў пачалі, калі ім было па 14 гадоў. А закончылі, як мяркуюць у пракуратуры, выбухам у менскім мэтро, калі загінулі 15 чалавек і сотні пацярпелі.

Вынікам першага дня працэсу, які праходзіць у Доме правасудзьдзя, стала тое, што падсудныя агучылі свае пазыцыі адносна выстаўленых ім абвінавачаньняў. Дзьмітры Канавалаў прызнаў сябе вінаватым у тэрактах у мэтро і на праспэкце Пераможцаў, а таксама ў незаконных дзеяньнях са зброяй, але пры гэтым ён ня лічыць сябе вінаватым у выбухах у Віцебску, у тым ліку і тых, якія сьледзтва вызначае як злоснае хуліганства.

Уладзіслаў Кавалёў, наадварот, прызнае хуліганства, а вось пасобніцтва ў тэрарызьме абвяргае, у тым ліку і адносна выбуху ў мэтро. Свае паказаньні падчас сьледзтва у гэтым эпізодзе Кавалёў зараз не пацьвярджае, хаця і прызнае, што раней набываў выбухоўку і перадаваў яе Канавалаву.

Старшынюе на працэсе намесьнік старшыні Вярхоўнага суду Аляксандар Федарцоў. Федарцоў ужо адхіліў хадайніцтва некаторых пацярпелых пра адкладаньні працэсу, якія прасілі даць ім больш часу на азнаямленьне са справай. Прагучалі заявы, што на гэта давалі ўсяго па 2-3 дні, хаця справа налічвае болей за 500 тамоў.

Аднак судзьдзя Федарцоў заявіў, што на некаторых абмежаваньні былі накладзеныя абгрунтавана — нібыта пацярпелы Саакян цікавіўся ня столькі справай, колькі сакрэтамі вырабленьня бомбы. Пацярпелы Саакян гэта абверг і папрасіў не распаўсюджваць адносна яго недакладныя зьвесткі. Маці абвінавачанага Ўладзіслава Кавалёва Любоў мяркуе, што абмежаваньні ў азнаямленьні са справай невыпадковыя.

— Мяркую, гэта адбылося таму, што падчас дэталёвага вывучэньня справы пацярпелыя, якія былі на станцыі мэтро падчас выбуху, могуць заўважыць нейкія несупадзеньні з тым, што было насамрэч.

Любоў Кавалёва таксама адзначыла, што сына абмяжоўваюць у кантактах сам на сам з адвакатам. На судзе ён рабіў адмысловае хадайніцтва на гэты конт, але, паводле зьвестак маці, пагутарыць сыну з адвакатам бязь сьведак так і не ўдалося.

15 верасьня на працэсе прысутнічаў 121 пацярпелы з болей як паўтысячы. Каля 200 пацярпелых прадставілі дакумэнты, чаму яны ня могуць быць у судзе, астатнія проста не зьявіліся. Суд параіўся з бакамі і пастанавіў весьці працэс, не зважаючы на гэтую акалічнасьць. Таксама суд забараніў фота- і відэаздымку на працэсе. У судовай залі не працуе мабільная сувязь.

Болей за 3 гадзіны выступалі з абвінавачаньнем прадстаўнікі пракуратуры, але назіральнікі адзначаюць, што шэраг прынцыповых пытаньняў застаюцца без адказу. Сярод іх матывацыя падсудных. Пракурор Аляксей Стук заявіў, што віна Канавалава і Кавалёва цалкам даказаная і пералічыў болей як 20 пазыцый доказаў, але праваабаронца Людміла Гразнова кажа, што гэтак і не пачула адказу на простае пытаньне: навошта яны гэта рабілі?

— Безумоўна, жахлівае злачынства, але я пакуль ня ўбачыла злачынцаў. То бок я ня ўбачыла матыву, які б адпавядаў такому памеру злачынства. Адразу згадваецца сытуацыя з нарвэскім тэрарыстам, які сапраўды рыхтаваўся да тэракту, дзейнічаў супраць эмігрантаў, да якіх адчуваў нянавісьць. А тут я ня ўбачыла, чаму гэтыя маладыя людзі, ня здольныя дакладна артыкуляваць свае словы, пайшлі на такое жудаснае злачынства? Чаму яны гэта зрабілі? Для мяне гэта застаецца пытаньнем з пытаньняў.

Судзьдзя Аляксандар Федарцоў адмыслова зьвярнуўся да журналістаў з папярэджаньнем адносна асьвятленьня працэсу. Ён сказаў, што кантакты і інтэрвію з пацярпелымі могуць трактавацца як спроба паўплываць на будучыя рашэньні суду. Таксама судзьдзя перасьцярог супрацоўнікаў мэдыяў ад памылковых ацэнак матэрыялаў справы і падзей на працэсе.


Алег Грузьдзіловіч

 

“Радыё Свабода”

 

 

16 верасьня 2011 г.


Суд за тэракт на станцы мэтро “Кастрычніцкая”
Дзень другі
(Онлайн рэпартаж)


У Менску працягваецца судовае паседжаньне па справе выбуху ў менскім мэтро 11 красавіка.

11:13 Калі ў першы дзень суду, 15 верасьня, заля, разьлічаная на 500 месцаў, была практычна поўная за паўтары гадзіны да пачатку суду, то сёньня за гадзіну да заяўленага часу ў памяшканьні знаходзіліся ўсяго некалькі чалавек.

Мабільная сувязь у залі суду не працуе. Фота- і відэаздымку забаранілі па хадайніцтве аднаго з пацярпелых.

У другі дзень суду могуць быць прадстаўлены доказы віны фігурантаў справы — Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва.

Сярод 10 эпізодаў злачынстваў, якія інкрымінаваныя жыхарам Віцебску Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, ёсьць некалькі злосных хуліганстваў, якія, паводле сьледзтва, будучыя тэрарысты зрабілі ў пачатку 2000-ых гадоў. Гэта значыць, што падрываць самаробныя выбуховыя прыстасаваньні ў пад’ездах віцебскіх дамоў Канавалаў і Кавалеў пачалі, калі ім было па 14 гадоў. А закончылі, як мяркуюць у пракуратуры, выбухам у менскім мэтро, калі загінулі 15 чалавек і сотні пацярпелі.

Канавалаў прызнаў сваю віну ў тэракце ў мэтро, на праспэкце Пераможцаў, а таксама свае незаконныя дзеяньні з выбуховымі рэчывамі. Астатнія эпізоды не прызнаў, як і злоснае хуліганства на пачатку 2000-х гадоў.

Кавалёў прызнаў, што набываў тратылавыя шашкі і перадаваў іх Канавалаву, а таксама выпадкі злоснага хуліганства на пачатку 2000-х гадоў. Аднак некаторыя эпізоды ён не прызнаў. Не прызнаў свайго саўдзельніцтва ў тэрактах у мэтро і на праспэкце Пераможцаў. Таксама ён заявіў, што ранейшыя паказаньні, якія даваў адносна свайго ўдзелу ў тэракце ў мэтро, не пацьвярджае.

11:17 Кавалёў заявіў, што ў часе сьледзтва на яго ціснулі.

"Свае паказаньні на папярэднім сьледзтве ня пацьвярджаю, бо яны былі дадзены пад ціскам", — перадае словы Кавалёва "Інтэрфакс".

13:00 Адзін з падсудных, Уладзіслаў Кавалёў, заявіў, што Дзьмітры Канавалаў не падрываў бомбу ў мэтро.

— Я думаю, Дзьмітры не падрываў бомбу ў 2011 годзе. Мала што там паказвалі (маюцца на ўвазе кадры відэаназіраньня, на якіх Канавалаў ідзе ў мэтро з сумкай на станцыю "Кастрычніцкая", а пасьля выбуху назад — бяз сумкі. — "БелТА"), — заявіў Кавалёў.

Ён сьцьвярджае, што яму нібыта паказвалі кадры, дзе Канавалаў ішоў з сумкай у мэтро, але не паказалі, дзе Дзьмітры быў ужо бяз сумкі.

У судзе па-ранейшаму не працуе мабільная сувязь. Прысутныя ў залі журналісты ня могуць адпраўляць паведамленьні. З залі суду нейкім чынам перадаецца толькі дзяржаўнае агенцтва "БелТА".

 

14:15 У суде перапынак на гадзіну. Карэспандэнт "Свабоды" Алег Грузьдзіловіч распавядае пра тое, што адбылося на паседжаньні ў першай палове дня.

Паседжаньне пачалося з допыту Кавалёва.

Суд пастанавіў дапытваць абвінавачаных пакуль толькі пра выбух у мэтро. Іншыя эпізоды будуць разглядацца пазьней.

Кавалёў адмовіўся ад сваіх паказаньняў, дадзеных на сьледзтве. Ён патлумачыў, што аднойчы ў часе допыту чуў крыкі Канавалава з суседняга пакою. Ён зразумеў, што Канавалава катуюць. Гэта моцна паўплывала на яго.

Сьледчы тады сказаў Кавалёву: маўляў, твайго сябра асудзяць, а калі ты нам усё распавядзеш, то атрымаеш толькі 2 гады за тое, што не данёс.

Кавалёў кажа, што сьледчы яму таксама пагражаў: маўляў, калі ня будзеш супрацоўнічаць, то атрымаеш 25 гадоў, а то і наагул намалююць кропкі зялёнкай на ілбе і расстраляюць.

На паседжаньні Кавалёў стаў абвяргаць тое, што напісана ў пратаколах допытаў.

Прыкладам, ён абверг ранейшыя паказаньні, што за некалькі дзён да выбуху ён сустрэў Канавалава на вакзале. У таго была вялікая цяжкая торба. Нібыта тады Канавалаў сказаў, што з торбай трэба абыходзіцца асьцярожна, бо там бомба.

Кавалёў таксама абверг свае ранейшыя заявы, што ад Канавалава ведаў пра датычнасьць таго да выбуху ля стэлы.

Да абеду пракуроры зачытвалі паказаньні, якія Кавалёў даваў на сьледзтве.

 

17:30 Ідзе прагляд пратаколу допыту Ўладзіслава Кавалёва. Зь яго вынікае, што Кавалёў, калі сустрэў Канавалава на вакзале 10 красавіка, даведаўся, што ў яго ў сумцы бомба. Дагэтуль ён ведаў, што той вінаваты ў выбуху ля стэлы. Ён спрабаваў адгаварыць Канавалава, і яму падалося, што той зь ім пагадзіўся. Але потым ён спаў і ня бачыў, як Канавалаў пайшоў з сумкай узрываць мэтро і як ён вярнуўся.

На пытаньне, чаму ён не зьвярнуўся ў міліцыю, каб прадухіліць тэракт, ён сказаў, што Канавалаў быў яго сябрам і таму ён ня стаў яго выдаваць. Але цяпер у яго ёсьць пачуцьцё віны.

На допыце 13 красавіка ён сказаў, што мог перашкодзіць гэтаму і ў яго было жаданьне скрасьці гэтую сумку і выкінуць яе. На пытаньне, навошта гэта было патрэбна Канавалаву, ён сказаў, што ня ведае. Але чуў ад яго такія словы, што напярэдадні ў яго ўзялі адбіткі пальцаў і яму, маўляў, усё роўна, яго знойдуць. І ён вырашыў гэта зрабіць. Кавалёў яшчэ прызнаў, што ведаў, што той зьбіраецца ўзарваць мэтро, але ня ведаў, на якой станцыі.

Па словах Кавалёва, Канавалаў казаў, што рыхтуецца да самагубства пасьля тэракту, і нават паказваў нейкія таблеткі.

Прадэманстраваны відэазапіс, зь якога бачна, што Кавалёў празь дзень пасьля арышту выглядае добра. Пасьля допыту ён пацьвярджае ў прысутнасьці адваката, сьледчага і прадстаўніка ўправы па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю, што яго ніхто ня біў і ніякага ціску не чынілася.

17:50 У судовым працэсе па справе выбуху ў менскім мэтро 11 красавіка абвешчаны перапынак да 11 гадзіны 19 верасьня.

Маці Кавалёва Любоў зачытала перад журналістамі зварот да ўладаў аб правядзеньні рэфэрэндуму ў пытаньні адмены сьмяротнай кары. Яна баіцца, што сьмяротная кара будзе прыменена да яе сына. Яна ня верыць агалошаным паказаньням сына, згодна зь якімі ён ведаў пра тэракт. Яна кажа, што гэта было пасьля ціску, аказанага на пачатку сьледзтва.

 

“Радыё Свабода”

 

 

19 верасьня 2011 г.

 

Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень трэці
(Онлайн рэпартаж)


Вярхоўны суд працягвае разглядаць справу пра тэракт у менскім мэтро. Чакаецца працяг допыту абвінавачанага Улада Кавалёва, у прыватнасьці — допыт адвакатам, перадае "Інтэрфакс".

Старшынюе на працэсе намесьнік кіраўніка Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў. Бок дзяржаўнага абвінавачаньня прадстаўляе намесьнік Генэральнага пракурора Аляксей Стук.

13:40 У судзе абвешчаны перапынак да 14:30.

Да перапынку на працэсе глядзелі відэа допыту ад 13 красавіка. Тады Кавалёў даў паказаньні, ад якіх пазьней у судзе адмовіўся. У прыватнасьці, ён адмовіўся ад словаў, што нібыта ведаў пра выбухоўку ў торбе Канавалава і пра намер таго ўзарваць мэтро.

Кавалёў чарговым разам заявіў, што даваў тыя паказаньні пад прымусаў. Маўляў, сьледчыя ціснулі на яго псыхалягічна, пагражалі вялікімі тэрмінамі і падказвалі, што адказваць для пратаколу.

Раней Канавалаў прызнаў сваю віну ў тэракце ў мэтро, на праспэкце Пераможцаў, а таксама свае незаконныя дзеяньні з выбуховымі рэчывамі. Астатнія эпізоды не прызнаў, як і злоснае хуліганства на пачатку 2000-х гадоў.

Кавалёў прызнаў, што набываў тратылавыя шашкі і перадаваў іх Канавалаву, а таксама выпадкі злоснага хуліганства на пачатку 2000-х гадоў. Аднак некаторыя эпізоды ён не прызнаў. Не прызнаў свайго саўдзельніцтва ў тэрактах у мэтро і на праспэкце Пераможцаў. Таксама ён заявіў, што ранейшыя паказаньні, якія даваў адносна свайго ўдзелу ў тэракце ў мэтро, не пацьвярджае.

17:20 Паводле папярэдніх допытаў Кавалёва, Канавалаў нібыта хацеў узарваць у вагоне мэтро вогнетушыцель.

Пасьля абеду працягваўся допыт Уладзіслава Кавалёва, удакладняліся ягоныя паказаньні, дадзеныя падчас сьледзтва. Кавалёў па-ранейшаму адмаўляецца ад сваіх папярэдніх паказаньняў, заяўляючы, што даў іх пад прымусам.

На судзе былі зачытаныя пратаколы некалькіх допытаў, праведзеных у красавіку і траўні. На ўсіх гэтых допытах Кавалёў прызнаваў, што ведаў пра падрыхтоўку Канавалава да выбуху. Кавалёў падчас гэтых допытаў паведаміў, што Канавалаў распавёў яму, што скраў з войска два вогнетушыцелі й зьбіраўся узарваць іх у вагоне мэтро. Маўляў, Канавалаў недзе вычытаў, што ад гэтага будзе большы выбуховы эфэкт.

Але 9 красавіка ў Кавалёва зьнялі адбіткі пальцаў, і таму ён вымушаны быў прысьпешыць сваю падрыхтоўку да тэракту і не пасьпеў выкарыстаць вогнетушыцелі.

Паводле пратаколаў папярэдніх допытаў Кавалёва, Канавалаў быў вельмі не задаволены тым, што выбух каля стэлы Перамогі ў Менску кваліфікавалі як "злоснае хуліганства". Канавалаў нават паказваў Кавалёву крымінальны кодэкс і даказваў, што гэта мусіць быць кваліфікавана як "тэрарызм".

Кавалёў таксама сёньня паведаміў, што да яго ў камэру прыходзіла шмат супрацоўнікаў КДБ, якія вялі зь ім размовы, дзе пераконвалі яго, што ён ня мусіць адмаўляцца ад сваіх папярэдніх паказаньняў.

 

“Радыё Свабода”

 

 

21 верасьня 2011 г.

Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень пяты
(Онлайн рэпартаж)


21 верасьня на судовым працэсе па справе аб выбухах у Менску і Віцебску зачыталі пратаколы допытаў падазраванага Дзьмітрыя Канавалава. Зь іх стала вядома, што 18 красавіка Канавалаў заявіў пра катаваньні.

13:50 Абвешчаны перапынак да 14:40.

У першай палове дня на працэсе глядзелі відэа і чыталі пратаколы допытаў Канавалава.

На допыце 28 красавіка Канавалаў зноў заявіў, што яго катавалі. Ён сказаў, што яму рабілі "ластаўку": клалі на падлогу, заломвалі рукі і ногі. Маўляў, зь яго выбівалі прызнаньне, што гэта ён зладзіў выбухі ў Віцебску ў 2005 годзе.

Аднак Канавалаў кажа, што прызнаньне па выбухах на афіцыйным сьвяткаваньні Дня Рэспублікі 3 ліпеня 2008 году і ў мэтро даваў без прымусу.

На пытаньне, колькі каштавалі кампанэнты выбуховага прыстасаваньня, якое спрацавала на станцыі мэтро "Кастрычніцкая", ён адказаў, што 300 тысяч рублёў.

На допыце 28 красавіка Канавалаў не пацьвердзіў, што ён рабіў выбухоўку на кухні ў кватэры бацькоў. Кажа, што на кухні была зроблена толькі частка. А частка — у падвале дома.

Сьледчыя таксама пацікавіліся ў Канавалава ягонымі палітычнымі поглядамі. Той адказаў, што на выбарах 2009-га галасаваў за Аляксандра Мілінкевіча і што яму не падабаецца палітыка Лука-кі.

На пытаньне, ці ведаў ён, што на ля стэлы 3 ліпеня 2008 году ў час выбуху будзе знаходзіцца Лука-ка, Канавалаў адказаў: выбіраючы месца, кіраваўся тым, што там будзе болей людзей.

На допыце Канавалаў таксама распавёў, як абмінуў абавязковую працэдуру здачы адбіткаў пальцаў. Калі адбіткі пальцаў зьбіралі на заводзе, ён прыкінуўся хворым і ўзяў бальнічны. А калі яго выклікалі ў ваенкамат, каб узяць адбіткі пальцаў, то заявіў, што праходзіў дактыляскапію на заводзе.

Допыты праводзіліся 13 і 18 красавіка.

На допыце 18 красавіка Канавалаў адмовіўся ад дадзеных раней паказаньняў пра датычнасьць да выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе.

Сьледчаму ён заявіў, што раней прызнаўся ў зьдзяйсьненьні гэтых злачынстваў пад ціскам супрацоўнікаў міліцыі пасьля затрыманьня 12 красавіка.

На пытаньне сьледчага, у чым ціск, Канавалаў адказаў: "Ужываньне гвалту".

Канавалаў распавёў, што ўсё адбывалася ў памяшканьні Галоўнага ўпраўленьня па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй МУС. Два супрацоўнікі міліцыі паклалі яго на жывот, рукі ў кайданках зацягнулі пад скрыжаваныя ззаду ногі. Па словах Канавалава, яму сказалі, каб ён даў паказаньні па выбуху ў Менску ў 2011 і 2008 гадах і ў Віцебску ў 2005-м.

Разам з тым на гэтым жа допыце Канавалаў заявіў, што прызнае сваю датычнасьць да выбухаў у Менску ў 2008 і 2011 гадах, перадае "БелаПАН".

Працэс над Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладзіславам Кавалёвым пачаўся 15 верасьня ў Доме правасудзьдзя ў Менску. Канавалаў і Кавалёў — асноўныя падазраваныя ў выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" 11 красавіка 2011 году. Тады загінула 15 чалавек, больш за 200 апынуліся ў шпіталях.

Старшынюе на працэсе намесьнік кіраўніка Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў.

Бок дзяржаўнага абвінавачаньня прадстаўляе намесьнік Генэральнага пракурора Аляксей Стук.

13:52 Увечары 20 верасьня зь невядомых прычынаў у Менску затрымалі Аляксандра Крутога. На працэсе Кавалёва-Канавалава ён прадстаўляе інтарэсы сваёй дачкі Інэсы, якая пацярпела ад выбуху 11 красавіка.

Інэса Крутая паведаміла, што бацька патэлефанаваў ёй вечарам 20 верасьня і сказаў, што яго затрымалі і даставілі ў Маскоўскае РУУС. Пра прычыны затрыманьня ён нічога не казаў.

На 14 гадзінаў 21 верасьня Круты знаходзіцца ў Маскоўскім РУУС. Яго вінавацяць у хуліганстве. У чым канкрэтна ён абвінавачваецца, сваякам у міліцыі паведаміць адмовіліся. Родным толькі паведамілі, што ягоны пратакол будуць разглядаць вечарам 21 верасьня.

Аляксандар Круты актыўна выступаў на працэсе, адзначае "БелаПАН". Менавіта яму належала хадайніцтва пра перанос суду да моманту, калі ў Беларусі скасуюць сьмяротнае пакараньне і ўвядуць інстытут прысяжных.

Інэса Крутая 21 верасьня ўпершыню прыйшла на суд па справе тэрактаў і мае намер зьвярнуцца да судзьдзі з заявай, у якой запатрабаваць прыпыніць працэс да таго моманту, пакуль яе бацька ня будзе зноў дапушчаны ў суд у якасьці яе прадстаўніка. Наведваць суд Інэсе Крутой цяжка, бо выбух яе сур’ёзна пакалечыў.

17:20 Пасьля абеду ў судзе працягвалі зачытваць пратаколы допытаў Канавалава, якія адбываліся ў розныя дні траўня і чэрвеня.

На допыце ад 5 траўня Канавалаў сам распавёў пра сябе. Зь ягоных слоў, у дзяцінстве бабуля і дзядуля зь ім не кантактавалі, хоць жылі ў Віцебску непадалёк. На летніх вакацыях нікуды ня езьдзіў. У 9-м клясе адчуў цікаўнасьць да хіміі і стаў найлепшым у клясе па гэтым прадмеце. 2–3 разы ўдзельнічаў у алімпіядах па хіміі ў школе і перамагаў, ад школы браў удзел у гарадзкой алімпіядзе па хіміі, але не перамог. З гэтай прычыны не перажываў.

Пра ўзаемаадносіны зь дзяўчатамі ў той час і пра першае каханьне адказваць адмовіўся. У войска адразу не забралі. Пры росьце 182 см выявілася, што ў яго вагі было недзе 68 кг — кіляграму не хапіла да нормы. Кажа, што пайшоў на камісію галодны, але гэта не адмыслова, а так выйшла. У выніку ў войска не ўзялі адзін раз і праз год таксама не ўзялі, з той жа прычыны. Паступіў у ПТВ на закройшчыка, але кінуў, бо не падабалася, што дзявочая прафэсія. Паступіў у прыборабудаўнічы ліцэй на токара, падабалася ня вельмі, але вывучыўся і пачаў рабіць на заводзе. На пытаньні пра адносіны зь дзяўчатамі ізноў гаварыць адмовіўся.

Адносна выбуху ў Менску ў 2008 годзе Канавалаў сказаў, што рыхтаваўся за некалькі месяцаў, адмыслова для гэтага прыяжджаў у Менск, ведаў, што каля стэлы Перамогі будзе выступаць Лука-ка. Выбуховае прыстасаваньне ён наладзіў так, каб у выніку выбуху не было забітых, але было шмат параненых.

Канавалаў таксама заявіў, што ніколі не зьбіраўся скончыць жыцьцё самагубствам.

Зачытвалі таксама допыты, дзе распавядалася пра розныя інцыдэнты з Канавалавым у 2000-я гады. Аднойчы ён зрабіў расьцяжку, дзе было выкарыстана гаручае рэчыва, і чалавек, які зачапіўся за гэтую расьцяжку, загарэўся. Яму дапамаглі мінакі. Аднойчы Кавалёў зь сябрам у лесе наступілі на расьцяжку, і здарыўся выбух. Непадалёк стаяў Канавалаў, сьмяяўся і сказаў ім, што гэта ён зрабіў, каб зь іх пажартаваць. Кавалёў таксама распавядаў, што Канавалаў неяк узарваў у пад’езьдзе выбуховыя пакеты, потым падпаліў аўтамабіль.

Але падчас допытаў Канавалаў упарта адмаўляў сваю датычнасьць да гэтых эпізодаў, пра якія распавёў Кавалёў. Канавалаў прызнае толькі выбух у мэтро і каля стэлы на праспэкце Пераможцаў у Менску ў 2008-м годзе.

Пацярпелая Інэса Крутая, чыйго бацьку затрымалі 20 верасьня, хацела зрабіць заяву, але судзьдзя ня даў ёй такой магчымасьці, заявіўшы, што з заявай яна можа выступіць заўтра.


“Радыё Свабода”

 


Пяты дзень суда па справе аб тэрактах


У менскім Доме правасуддзя працягваецца працэс па справе аб тэратах ў метро 11 красавіка, а таксама ў Менску 4 ліпеня 2008 года і ў Віцебску ў 2005 годзе. Справу разглядае першу намеснік старшыні Вярхоўнага суда Аляксандр Федарцоў.

На суд ходзіць усё менш народу, гэта літаральна некалькі дзясяткаў чалавек. Заля разлічаная на 500 чалавек не запоўненая. Надалей захоўваюцца падвышаныя меры бяспекі — пільны кантроль на ўваходзе, таксама кантроль залі, яна абшукваецца кожны раз з выкарыстаннем металашукальнікаў і нават сабаку заводзяць. Учора скончыўся допыт абвінавачваемага Уладзіслава Кавалёва. Галоўны адвінавачваемы Дзмітры Канавалаў адмовіўся даваць якія-небудзь сведчанні і адказваць на пытанні.

Галоўнай падзеяй сённяшняга паседжання стала навіна аб арышце бацькі Інэсы Крутой — адной з пацярпелых падчас выбуху ў сталічным метрапалітэне 11 красавіка гэтага года. З Менску паведамляе Генадзь Барбарыч:

Бацька выступаў падчас суда як прадстаўнік Інэсы Крутой, якая пацярпела падчас тэракту 11 красавіка 2011 года і выяўляў вялікую актыўнасць, задаваў шмат пытанняў і шмат хадайніцтваў, кантактаваў з прэсай.

Учора ўвечары ён быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі і змешчаны ў ізалятар часовага ўтрымання. Яго абвінавачваюць па артыкуле 339 — хуліганства. Пад вартай ён будзе знаходзіцца як мінімум месяц, распавяла журналістам Інэса Крутая, якая прыйшла сёння на суд.

Тым часам працягваецца слуханне справы па выбухах у адносінах да Канавалава і Кавалёва. Суддзя і пракуроры па чарзе зачытваюць судовыя паказанні Канавалава, таксама праглядаюцца відэазапісы яго допытаў.

У Доме правасуддзя завяршылася сённяшняе паседжанне па разглядзе справы аб тэракце ў менскім метро. Стала вядома, што напярэдадні быў затрыманы бацька пацярпелай у часе выбуху ў метро, які хадайнічаў пра адмену смяротнага пакарання.

Пацярпелая падчас тэракту дачка затрыманага Аляксандра Крутога, Інэсса, напрыканцы судовага працэсу паспрабавала зрабіць заяву ў адрас Вярхоўнага суда, але суддзя Аляксандр Федарцоў яе не выслухаў.

Пасля гэтага Інэсса Крутая зачытала журналістам сваю заяву, у якой яна выказала недавер гэтаму суду, сказала, што арышт яго бацькі — гэта спроба не даць ёй магчымасць прадстаўляць свае інтарэсы падчас працэсу. Таксама яна заявіла аб тым, што будзе патрабаваць палітычнага прытулку, таму што ў Беларусі ёй небяспечна і немагчыма жыць пасля таго, што з ёй адбылося.

Хаця заява не была прынята, але Інэсса Крутая намерана дабівацца, каб гэты яе зварот быў прыняты і зарэгістраваны судом у афіцыйным парадку. На сёння судовыя слуханні завершыліся, яны працягнуцца заўтра. Азнаямленне з матэрыяламі амаль скончыліся. Заўтра суд прыступіць да допыту пацярпелых.


Генадзь Барбарыч

 

“Радыё Свабода”

 

 

21 верасьня 2011 г.

Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень пяты
(Онлайн рэпартаж)


21 верасьня на судовым працэсе па справе аб выбухах у Менску і Віцебску зачыталі пратаколы допытаў падазраванага Дзьмітрыя Канавалава. Зь іх стала вядома, што 18 красавіка Канавалаў заявіў пра катаваньні.

13:50 Абвешчаны перапынак да 14:40.

У першай палове дня на працэсе глядзелі відэа і чыталі пратаколы допытаў Канавалава.

На допыце 28 красавіка Канавалаў зноў заявіў, што яго катавалі. Ён сказаў, што яму рабілі "ластаўку": клалі на падлогу, заломвалі рукі і ногі. Маўляў, зь яго выбівалі прызнаньне, што гэта ён зладзіў выбухі ў Віцебску ў 2005 годзе.

Аднак Канавалаў кажа, што прызнаньне па выбухах на афіцыйным сьвяткаваньні Дня Рэспублікі 3 ліпеня 2008 году і ў мэтро даваў без прымусу.

На пытаньне, колькі каштавалі кампанэнты выбуховага прыстасаваньня, якое спрацавала на станцыі мэтро "Кастрычніцкая", ён адказаў, што 300 тысяч рублёў.

На допыце 28 красавіка Канавалаў не пацьвердзіў, што ён рабіў выбухоўку на кухні ў кватэры бацькоў. Кажа, што на кухні была зроблена толькі частка. А частка — у падвале дома.

Сьледчыя таксама пацікавіліся ў Канавалава ягонымі палітычнымі поглядамі. Той адказаў, што на выбарах 2009-га галасаваў за Аляксандра Мілінкевіча і што яму не падабаецца палітыка Лука-кі.

На пытаньне, ці ведаў ён, што на ля стэлы 3 ліпеня 2008 году ў час выбуху будзе знаходзіцца Лука-ка, Канавалаў адказаў: выбіраючы месца, кіраваўся тым, што там будзе болей людзей.

На допыце Канавалаў таксама распавёў, як абмінуў абавязковую працэдуру здачы адбіткаў пальцаў. Калі адбіткі пальцаў зьбіралі на заводзе, ён прыкінуўся хворым і ўзяў бальнічны. А калі яго выклікалі ў ваенкамат, каб узяць адбіткі пальцаў, то заявіў, што праходзіў дактыляскапію на заводзе.

Допыты праводзіліся 13 і 18 красавіка.

На допыце 18 красавіка Канавалаў адмовіўся ад дадзеных раней паказаньняў пра датычнасьць да выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе.

Сьледчаму ён заявіў, што раней прызнаўся ў зьдзяйсьненьні гэтых злачынстваў пад ціскам супрацоўнікаў міліцыі пасьля затрыманьня 12 красавіка.

На пытаньне сьледчага, у чым ціск, Канавалаў адказаў: "Ужываньне гвалту".

Канавалаў распавёў, што ўсё адбывалася ў памяшканьні Галоўнага ўпраўленьня па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй МУС. Два супрацоўнікі міліцыі паклалі яго на жывот, рукі ў кайданках зацягнулі пад скрыжаваныя ззаду ногі. Па словах Канавалава, яму сказалі, каб ён даў паказаньні па выбуху ў Менску ў 2011 і 2008 гадах і ў Віцебску ў 2005-м.

Разам з тым на гэтым жа допыце Канавалаў заявіў, што прызнае сваю датычнасьць да выбухаў у Менску ў 2008 і 2011 гадах, перадае "БелаПАН".

Працэс над Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладзіславам Кавалёвым пачаўся 15 верасьня ў Доме правасудзьдзя ў Менску. Канавалаў і Кавалёў — асноўныя падазраваныя ў выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" 11 красавіка 2011 году. Тады загінула 15 чалавек, больш за 200 апынуліся ў шпіталях.

Старшынюе на працэсе намесьнік кіраўніка Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў.

Бок дзяржаўнага абвінавачаньня прадстаўляе намесьнік Генэральнага пракурора Аляксей Стук.

13:52 Увечары 20 верасьня зь невядомых прычынаў у Менску затрымалі Аляксандра Крутога. На працэсе Кавалёва-Канавалава ён прадстаўляе інтарэсы сваёй дачкі Інэсы, якая пацярпела ад выбуху 11 красавіка.

Інэса Крутая паведаміла, што бацька патэлефанаваў ёй вечарам 20 верасьня і сказаў, што яго затрымалі і даставілі ў Маскоўскае РУУС. Пра прычыны затрыманьня ён нічога не казаў.

На 14 гадзінаў 21 верасьня Круты знаходзіцца ў Маскоўскім РУУС. Яго вінавацяць у хуліганстве. У чым канкрэтна ён абвінавачваецца, сваякам у міліцыі паведаміць адмовіліся. Родным толькі паведамілі, што ягоны пратакол будуць разглядаць вечарам 21 верасьня.

Аляксандар Круты актыўна выступаў на працэсе, адзначае "БелаПАН". Менавіта яму належала хадайніцтва пра перанос суду да моманту, калі ў Беларусі скасуюць сьмяротнае пакараньне і ўвядуць інстытут прысяжных.

Інэса Крутая 21 верасьня ўпершыню прыйшла на суд па справе тэрактаў і мае намер зьвярнуцца да судзьдзі з заявай, у якой запатрабаваць прыпыніць працэс да таго моманту, пакуль яе бацька ня будзе зноў дапушчаны ў суд у якасьці яе прадстаўніка. Наведваць суд Інэсе Крутой цяжка, бо выбух яе сур’ёзна пакалечыў.

17:20 Пасьля абеду ў судзе працягвалі зачытваць пратаколы допытаў Канавалава, якія адбываліся ў розныя дні траўня і чэрвеня.

На допыце ад 5 траўня Канавалаў сам распавёў пра сябе. Зь ягоных слоў, у дзяцінстве бабуля і дзядуля зь ім не кантактавалі, хоць жылі ў Віцебску непадалёк. На летніх вакацыях нікуды ня езьдзіў. У 9-м клясе адчуў цікаўнасьць да хіміі і стаў найлепшым у клясе па гэтым прадмеце. 2–3 разы ўдзельнічаў у алімпіядах па хіміі ў школе і перамагаў, ад школы браў удзел у гарадзкой алімпіядзе па хіміі, але не перамог. З гэтай прычыны не перажываў.

Пра ўзаемаадносіны зь дзяўчатамі ў той час і пра першае каханьне адказваць адмовіўся. У войска адразу не забралі. Пры росьце 182 см выявілася, што ў яго вагі было недзе 68 кг — кіляграму не хапіла да нормы. Кажа, што пайшоў на камісію галодны, але гэта не адмыслова, а так выйшла. У выніку ў войска не ўзялі адзін раз і праз год таксама не ўзялі, з той жа прычыны. Паступіў у ПТВ на закройшчыка, але кінуў, бо не падабалася, што дзявочая прафэсія. Паступіў у прыборабудаўнічы ліцэй на токара, падабалася ня вельмі, але вывучыўся і пачаў рабіць на заводзе. На пытаньні пра адносіны зь дзяўчатамі ізноў гаварыць адмовіўся.

Адносна выбуху ў Менску ў 2008 годзе Канавалаў сказаў, што рыхтаваўся за некалькі месяцаў, адмыслова для гэтага прыяжджаў у Менск, ведаў, што каля стэлы Перамогі будзе выступаць Лука-ка. Выбуховае прыстасаваньне ён наладзіў так, каб у выніку выбуху не было забітых, але было шмат параненых.

Канавалаў таксама заявіў, што ніколі не зьбіраўся скончыць жыцьцё самагубствам.

Зачытвалі таксама допыты, дзе распавядалася пра розныя інцыдэнты з Канавалавым у 2000-я гады. Аднойчы ён зрабіў расьцяжку, дзе было выкарыстана гаручае рэчыва, і чалавек, які зачапіўся за гэтую расьцяжку, загарэўся. Яму дапамаглі мінакі. Аднойчы Кавалёў зь сябрам у лесе наступілі на расьцяжку, і здарыўся выбух. Непадалёк стаяў Канавалаў, сьмяяўся і сказаў ім, што гэта ён зрабіў, каб зь іх пажартаваць. Кавалёў таксама распавядаў, што Канавалаў неяк узарваў у пад’езьдзе выбуховыя пакеты, потым падпаліў аўтамабіль.

Але падчас допытаў Канавалаў упарта адмаўляў сваю датычнасьць да гэтых эпізодаў, пра якія распавёў Кавалёў. Канавалаў прызнае толькі выбух у мэтро і каля стэлы на праспэкце Пераможцаў у Менску ў 2008-м годзе.

Пацярпелая Інэса Крутая, чыйго бацьку затрымалі 20 верасьня, хацела зрабіць заяву, але судзьдзя ня даў ёй такой магчымасьці, заявіўшы, што з заявай яна можа выступіць заўтра.

 

 

Канавалаў заявіў пра катваньні


На відэазапісе допыту 18 красавіка, які паказалі ў судзе, Дзьмітры Канавалаў адмаўляецца ад дадзеных раней паказаньняў пра датычнасьць да выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе.

Сьледчаму ён заявіў, што раней прызнаўся ў зьдзяйсьненьні гэтых злачынстваў пад ціскам супрацоўнікаў міліцыі пасьля затрыманьня 12 красавіка.

На пытаньне сьледчага, у чым ціск, Канавалаў адказаў: "Ужываньне гвалту".

Канавалаў распавёў, што ўсё адбывалася ў памяшканьні Галоўнага ўпраўленьня па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй МУС. Два супрацоўнікі міліцыі паклалі яго на жывот, рукі ў кайданках зацягнулі пад скрыжаваныя ззаду ногі. Па словах Канавалава, яму сказалі, каб ён даў паказаньні па выбуху ў Менску ў 2011 і 2008 гадах і ў Віцебску ў 2005-м.

Разам з тым на гэтым жа допыце Канавалаў заявіў, што прызнае сваю датычнасьць да выбухаў у Менску ў 2008 і 2011 гадах, перадае "БелаПАН".

Напярэдадні ў судзе адмовіўся ад сваіх ранейшых паказаньняў другі абвінавачаны, Уладзіслаў Кавалёў, заявіўшы, што вымушаны быў даць іх пад ціскам.

 

 

Бацьку пацярпелай у тэракце зьвезьлі ў Навінкі


Па накіраваньні пракурора прадстаўнік пацярпелай у тэракце ў менскім мэтро Інэсы Крутой, яе бацька, адпраўлены ў Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр псыхічнага здароўя (Навінкі).

Як паведаміла "БелаПАН" Інэса Крутая, пра гэта сваякам паведамілі ў Маскоўскім РУУС Менску.

Аляксандар Крутой, які вельмі актыўна выступаў у судовым працэсе па справе аб тэракце на станцыі мэтро "Кастрычніцкая", выбухах у Менску ў 2008 годзе і ў Віцебску ў 2005 годзе, быў затрыманы вечарам 20 верасьня. Ён абвінавачваецца ў хуліганстве на падставе ч.1 арт.339 КК. Што канкрэтна інкрымінуецца затрыманаму, сваякам не ўдалося высьветліць ні днём 21 верасьня, калі яны ўпершыню даведаліся, што Аляксандар Крутой абвінавачваецца ў крымінальным злачынстве, ні вечарам гэтага ж дня, калі павінна было вырашыцца пытаньне аб меры стрыманьня ў дачыненьні да затрыманага.

Паводле Інэсы Крутой, у Маскоўскім РУУС заявілі, што не дадуць сваякам ніякай інфармацыі, таму яны могуць нават не прыяжджаць у райупраўленьне. Разам з тым, калі ў Крутога зьявіцца адвакат, пытаньне будзе разглядацца.

Цяпер сям’я спрабуе знайсьці адваката.


“Радыё Свабода”

 


Пяты дзень суда па справе аб тэрактах


У менскім Доме правасуддзя працягваецца працэс па справе аб тэратах ў метро 11 красавіка, а таксама ў Менску 4 ліпеня 2008 года і ў Віцебску ў 2005 годзе. Справу разглядае першу намеснік старшыні Вярхоўнага суда Аляксандр Федарцоў.

На суд ходзіць усё менш народу, гэта літаральна некалькі дзясяткаў чалавек. Заля разлічаная на 500 чалавек не запоўненая. Надалей захоўваюцца падвышаныя меры бяспекі — пільны кантроль на ўваходзе, таксама кантроль залі, яна абшукваецца кожны раз з выкарыстаннем металашукальнікаў і нават сабаку заводзяць. Учора скончыўся допыт абвінавачваемага Уладзіслава Кавалёва. Галоўны адвінавачваемы Дзмітры Канавалаў адмовіўся даваць якія-небудзь сведчанні і адказваць на пытанні.

Галоўнай падзеяй сённяшняга паседжання стала навіна аб арышце бацькі Інэсы Крутой — адной з пацярпелых падчас выбуху ў сталічным метрапалітэне 11 красавіка гэтага года. З Менску паведамляе Генадзь Барбарыч:

Бацька выступаў падчас суда як прадстаўнік Інэсы Крутой, якая пацярпела падчас тэракту 11 красавіка 2011 года і выяўляў вялікую актыўнасць, задаваў шмат пытанняў і шмат хадайніцтваў, кантактаваў з прэсай.

Учора ўвечары ён быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі і змешчаны ў ізалятар часовага ўтрымання. Яго абвінавачваюць па артыкуле 339 — хуліганства. Пад вартай ён будзе знаходзіцца як мінімум месяц, распавяла журналістам Інэса Крутая, якая прыйшла сёння на суд.

Тым часам працягваецца слуханне справы па выбухах у адносінах да Канавалава і Кавалёва. Суддзя і пракуроры па чарзе зачытваюць судовыя паказанні Канавалава, таксама праглядаюцца відэазапісы яго допытаў.

У Доме правасуддзя завяршылася сённяшняе паседжанне па разглядзе справы аб тэракце ў менскім метро. Стала вядома, што напярэдадні быў затрыманы бацька пацярпелай у часе выбуху ў метро, які хадайнічаў пра адмену смяротнага пакарання.

Пацярпелая падчас тэракту дачка затрыманага Аляксандра Крутога, Інэсса, напрыканцы судовага працэсу паспрабавала зрабіць заяву ў адрас Вярхоўнага суда, але суддзя Аляксандр Федарцоў яе не выслухаў.

Пасля гэтага Інэсса Крутая зачытала журналістам сваю заяву, у якой яна выказала недавер гэтаму суду, сказала, што арышт яго бацькі — гэта спроба не даць ёй магчымасць прадстаўляць свае інтарэсы падчас працэсу. Таксама яна заявіла аб тым, што будзе патрабаваць палітычнага прытулку, таму што ў Беларусі ёй небяспечна і немагчыма жыць пасля таго, што з ёй адбылося.

Хаця заява не была прынята, але Інэсса Крутая намерана дабівацца, каб гэты яе зварот быў прыняты і зарэгістраваны судом у афіцыйным парадку. На сёння судовыя слуханні завершыліся, яны працягнуцца заўтра. Азнаямленне з матэрыяламі амаль скончыліся. Заўтра суд прыступіць да допыту пацярпелых.


Генадзь Барбарыч


“Радыё Рацыя”

 

 

22 верасьня 2011 г.

Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень шосты
(Онлайн рэпартаж)


22 верасьня на працэсе па выбухах у Віцебску і Менску скончылі чытаць паказаньні аднаго з абвінавачаных — Дзьмітрыя Канавалава. Апыталі пацярпелых і сьведку, што была разам з падсуднымі на кватэры.

13:13 Сястра аднаго з загінулых Юлія Герасімава просіць, каб Канавалаву прысудзілі сьмяротнае пакараньне, а Кавалёву — пажыцьцёвае зьняволеньне.

"Канавалаву я прашу прызначыць вышэйшую меру пакараньня — сьмяротнае пакараньне, а Кавалёву — пажыцьцёвае зьняволеньне", — цытуе яе словы "Інтэрфакс".

У першай палове дня зачытвалі пратаколы допыту, які адбыўся 27 траўня.

На допыце Канавалаў заявіў, што тэрактамі ён зьбіраўся дамагчыся зьмены палітычнай улады.

На тым, каб агаласіць гэтыя паказаньні, настаяў пацярпелы Саакян.

Калі гэтыя паказаньні агаласіў судзьдзя Федарцоў, Саакян яшчэ раз сказаў, што той агалошвае іх ня цалкам: "Чаму судзьдзя не агалошвае той часткі паказаньняў, дзе Канавалаў казаў, што хацеў зьмяніць палітычны лад?"

Судзьдзя зрабіў заўвагу Саакяну і папярэдзіў яго.

З пратаколу допыту. Сьледчы да Канавалава: Калі вы зьбіраліся зьмяніць палітычны лад, то як, вы думалі, адрэагуе насельніцтва на тое, што вы зрабілі тэракт з ахвярамі?

Канавалаў адказаў, што ён спадзяваўся, што яго ня знойдуць.

Канавалаў падчас допыту адзначыў, што ён ня быў ні ў якай партыі ці арганізацыі, бо ведаў, што тады яго хутка вылічаць спэцслужбы.

Былі зачытаныя пратаколы допытаў за 11, 13, 18, 24, 29 чэрвеня і 27 траўня.

У пратаколе за 11 чэрвеня напісана: Канавалаў прызнаў, што аднойчы хацеў учыніць самагубства. Праўда, ён адмовіўся распавядаць падрабязнасьці.

На тым самым допыце ён паведаміў, што першыя выпрабаваньні выбуховага прыстасаваньня, якое спрацавала на 3 ліпеня 2008 году, ён правёў яшчэ ў 2007 годзе. Канавалаў таксама заявіў, што пра гэтыя выпрабаваньні ведаў Кавалёў.

Канавалаў пазнаў сябе на фатаздымках з камэраў сачэньня, якія былі зробленыя ў мэтро 10 і 11 красавіка, у дзень тэракту. На здымках таксама зафіксавана, як яны з Кавалёвым цягнуць торбу з бомбай.

З пратаколаў допыту вынікае, што ў справе сярод іншых ёсьць рэчыўныя доказы — часткі прыпою, якія дасталі зь целаў ахвяраў. Такі самы прыпой быў на паяльніку Канавалава.

Пачаўся допыт пацярпелых.

13:50 Падчас сёньняшняга паседжаньня ў судзе былі зачытаныя паказаньні знаёмай Канавалава Натальлі Пікінай, паведаміла "Наша ніва". Дзяўчына сказала, што бывала ў падвале Канавалава. Паводле яе словаў, там вісела вяроўка зь пятлёю, а на сьценах былі намаляваныя "нямецкія крыжы".

Канавалаў у часе сьледзтва зьняпраўдзіў гэтыя заявы. Ён заявіў, што Пікіна ніколі не бывала ў яго ў падвале, што вяроўкі зь пятлёю там не было і што ён сам ніколі не маляваў нямецкіх крыжоў.

16:50 На судзе апыталі сьведку Яну Пачыцкую. Яна была разам з Кавалёвым і Канавалавым у кватэры 11 красавіка.

З Канавалавым сьведка пазнаёмілася праз "Вконтакте", прыкладна за год да выбуху. Ён там быў зарэгістраваны як Макс Мядзьведзеў. Пазьней ён патлумачыў ёй, што мусіў узяць псэўданім, бо ў войску карыстаньне сацсеткамі не ўхвалялася. Упершыню яна пабачыла Канавалава 10 красавіка. Яны сустрэліся і ўсе разам пайшлі ў краму па гарэлку з закускай, а тады на кватэру. Яна была зь сяброўкай, але тая неўзабаве сышла. Хлопцы пілі ўвесь час, адно што ў дзень перад выбухам Канавалаў амаль ня піў. Увесь гэты час сьведка правяла на іх кватэры, начавала там дзьве начы.

11 красавіка яна чула, як Кавалёў і Канавалаў перашэптваліся за шырмай. Калі яна зазірнула, пабачыла там торбу. Таксама перад сыходам Канавалава яна чула, як Кавалёў казаў яму: можа, ты ўсё ж ня будзеш? Канавалаў адказаў: не, пайду.

Паводле яе слоў, калі па навінах 11 красавіка паказалі рэпартаж пра выбух, Канавалаў расьсьмяяўся, а калі Лука-ка аб’явіў жалобу, Канавалаў прапанаваў выпіць за гэта. Увесь той вечар ён быў у добрым гуморы, і нават нешта сьпяваў на кухні.

Напярэдадні Канавалаў быў наадварот у кепскім настроі, нават спытаўся ў яе: што б ты рабіла, калі б табе засталося жыць зусім мала?

Калі ўначы 12 красавіка міліцыянты пазванілі ў дзьверы, Канавалаў пачаў кідацца па кухні з словамі "Я папаўся", а потым зачыніўся ў прыбіральні.

Пачыцкая згадала, што калі іх прывезьлі ў міліцыю, то там у калідоры яна пачула, што Канавалаву стала кепска і яму выклікалі хуткую дапамогу.

Пачыцкая заявіла, што пра падсудных нічога дрэннага сказаць ня можа. Кавалёў, паводле яе, добры хлопец, зь ім ёсьць пра што пагаварыць.

Сьведка прыйшла ў суд у вялікіх чорных акулярах, адказвала на пытаньні, не паварочваючыся тварам да залі.

Канавалаў не задаў Яне Пачыцкай ніводнага пытаньня, Кавалёў задаў некалькі.

У працэсе абвешчаны перапынак да 23 верасьня.


Алег Грузьдзіловіч

“Радыё Свабода”

 

 

Потерпевшая от взрыва в менском метро попросила убежище в Германии


Заявление Инесса Крутая и ее семья отнесли в посольство две недели назад.

Потерпевшая от взрыва в менском метро 11 апреля Инесса Крутая и ее родители попросили политическое убежище в Германии. Как сообщила Крутая "БелаПАН", документы в посольство ФРГ в Менске ее отец, Александр Крутой, отнес около двух недель назад. Политубежища у немецких властей просят сама Инесса, ее отец и мать — инвалид.

— Я хотела бы получить политическое убежище в той стране, в которой уважают права человека. Меня устроила бы Германия, — сказала Крутая.

Что сейчас с ее отцом, Инесса не знает. Ей также неизвестно об инциденте, который произошел с участием ее отца 17 августа и о котором сообщил 22 сентября судья Александр Федорцов.

Как сообщалось ранее, Александр Крутой представляет интересы своей дочери в суде по делу о теракте в минском метро, так как сама она не в состоянии постоянно присутствовать на процессе — Инесса получила серьезную травму головы. В ходе процесса он вел себя очень активно. Именно Крутому принадлежало ходатайство о переносе суда до решения вопроса об отмене в Беларуси смертной казни, создания института присяжных заседателей и введения их в процесс.

Александр Крутой был задержан в Менске вечером 20 сентября по обвинению в хулиганстве.

21 сентября в конце судебного заседания Инесса Крутая попыталась передать судье Александру Федорцову, который председательству в суде над обвиняемыми в теракте, заявление в связи с задержанием по неизвестным причинам ее отца. Однако судья отказался принять заявление.

22 сентября Федорцов частично зачитал постановление о задержании Крутого. В нем сказано, что Александр Крутой "17 августа, находясь в кабинете одного из медицинских учреждений Менска, умышленно совершил хулиганские действия с особым цинизмом и пренебрежением к нормам морали". Это выразилось в том, что он "вылил содержимое двух банок с мочой на главврача". Выяснилось также, что Крутой обвиняется в хулиганстве "с особым цинизмом".

В настоящее время Крутой находится в Республиканский научно-практический центр психического здоровья (Новинки), куда отправлен по направлению прокурора. Об этом его родственникам сообщили в Московском РУВД Менска.

Как сообщила Инесса Крутая, "заниматься проблемами отца" они с матерью планируют завтра. Она также сообщила, что сейчас семья ищет адвоката для отца.


“Хартыя’97”

 

 

23 верасьня 2011 г.

Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень сёмы
(Онлайн рэпартаж)


23 верасьня ў Доме правасудзьдзя ў Менску працягваўся працэс над Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладам Кавалёвым. Яны асноўныя падазраваныя ў выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" 11 красавіка 2011 году.

14:00 У першай палове дня выступілі некаторыя пацярпелыя. Таксама пачаўся прагляд відэа.

Пацярпелая Лебядзінская сказала, што ў яе няма матэрыяльных прэтэнзій, але ў яе ёсьць прэтэнзіі да дзяржавы. Яна запытала: як магло атрымацца, што за 11 гадоў пасьля выбухаў, якія рабілі гэтыя людзі, нічога не было зроблена, яны не былі знойдзены? Судзьдзя Федарцоў яе перапыніў і сказаў, што на судзе гэта яшчэ будзе вывучацца.

Пацярпелая Вольга Захаркова мае прэтэнзіі да мэтрапалітэну. Яе сястру выбухам выкінула на рэйкі і яе цела перарэзала цягніком. Вадзіцель цягніка перамаўляўся з дыспэтчарам, што на рэйках ляжыць чалавек, але атрымаў загад ехаць.

З 9 пацярпелых бальшыня не вылучае матэрыяльных прэтэнзій, кажуць, што час пакажа, няхай гэта застаецца на сумленьні. Жанчына, якая была цяжарная, выставіла 2 мільёны рублёў матэрыяльных стратаў.

Былі агалошаны пратаколы выманьня відэа, на якіх адсочваліся маршруты Канавалава па Менску. Вынікае, што ўвесь цэнтар Менску насычаны камэрамі, на якіх можна бачыць рух чалавека. Іх больш за 50. З дапамогай гэтых камэр адсочвалася, як Канавалаў выйшаў пасьля выбуху з мэтро, як пайшоў да цырку і далей — на вуліцу Караля. Пачаўся прагляд відэа, дзе бачна, як Канавалаў ад’яжджае зь віцебскага вакзалу і прыяжджае на менскі вакзал і яго сустракае Кавалёў, як яны едуць і нясуць цяжкую сумку, прыяжджаюць на мэтро "Фрунзэнская". Як Канавалава сустрэў на вакзале Кавалёў, гэтага відэа няма. Ёсьць відэа, як Канавалаў 10-га ўвечары хадзіў па станцыі мэтро "Купалаўская", прыглядаўся. Потым на відэа паказана, як 11-га Канавалаў з сумкай каля 18-й гадзіны прыехаў на станцыю "Купалаўская", потым прайшоў на "Кастрычніцкую" і засталося некалькі хвілінаў, каб адбыўся выбух.

У судзе абвешчаны перапынак да 14:45.

15:30 Пасьля абеду далей праглядалі відэа тэракту. Добра бачна, як Канавалаў прынёс сумку з выбухоўкай і ўсталяваў яе на плятформе, дачакаўся цягніка і здарыўся выбух. Потым бачна, як ён сыходзіў праз выхад каля тэатра імя Янкі Купалы. Кавалёў на гэтых відэа пазнаў Канавалава.

Пасьля зноў пачалі выступаць пацярпелыя. Пацярпелая Натальля Курыленка заявіла, што "гэтыя дзеці — гэта прадукт нашага часу. Не адны яны вінаватыя. Дзе былі іншыя, бацькі, настаўнікі? Грамадзтва ад Канавалава адвярнулася. Я прыйшла сюды, каб убачыць гадаў, але бачу, што яны, відаць, не падыходзяць пад гэтае вызначэньне. Ён зусім не падобны да тэрарыста". На пытаньне пракурора, чаму Канавалаў не падобны на тэрарыста, спадарыня Натальля сказала, што ў яго ня злы твар.

— Магчыма, гэты хлопчык узяў на сябе, але ён не падыходзіць да слова "гад", — сказала Натальля.

Судзьдзя Федарцоў патлумачыў, ці будуць у працэсе бацькі Канавалава. Яны вызначаныя як сьведкі і іх будуць выклікаць на пазьнейшыя пасяджэньні.

17:00 На вечаровай частцы паседжаньня выступіла пацярпелая Аліна Фёдарава. У момант выбуху яна была ў мэтро, чакала аднаго чалавека. Аліна 15 хвілін хадзіла па станцыі мэтро "Кастрычніцкая", пераважна каля пераходу на іншую лінію мэтро. Тады Фёдарава зьвярнула ўвагу на аднаго маладога чалавека, якія моцна нэрваваўся, некалькі разоў падымаўся на пераход паміж станцыямі, нешта перабіраў у сваіх кішэнях. Ён быў зь вялікай сумкай, якую Фёдарава апісала.

Калі яе спыталі, ці бачыць яна гэтага чалавека ў залі суду, яна, гледзячы на Канавалава, сказала, што найхутчэй гэта ён.

— Падобны, але дакладна не магу сказаць, — заявіла сьведка.

Фёдарава апісала чалавека з мэтро: ён быў у чорных штанах, чорнай куртцы зь нейкімі накладнымі кішэнямі, у шапачцы.

Аліна Фёдарава распавяла, што сыходзіла з плятформы, падышла да эскалятара, калі раздаўся выбух. Яе кінула выбуховай хваляй, і яна страціла прытомнасьць. Два месяцы лячылася, вельмі кепска спала. На пытаньне, у якім стане яна давала паказаньні пра падазраванага, яна сказала, што была ў вялікім псыхалягічным стрэсе ў той момант адразу пасьля выбуху.


“Радыё Свабода”

 

 

Майго сына падманулі, зрабілі з яго тэрарыста


Любоў Кавалёва, маці Улада Кавалёва, якога абвінавачваюць у тэрарызме, кожны дзень ходзіць на пасяджэнні па справе сына. Яна не верыць у сумленнасць суда, спадзяецца на змену ўлады і дамагаецца адмены ў краіне смяротнага пакарання.

— На майго сына аказваецца псіхалагічны ціск. Ён гэта заявіў яшчэ на другі дзень пасяджэння. Ён убачыў па тэлевізары, што з яго зрабілі тэрарыста і вырашыў адмовіцца ад сваіх паказанняў. У судзе ён заявіў, што яму сказалі чарціць схемы — ён чарціў, яму сказалі начарціць пульт — ён націснуў. Ён зразумеў, што яго падманулі, калі гаварылі аб тым, што пасадзяць на два гады за неданясенне, калі будзе ўсё выконваць. Яму пагражалі, казалі не мяняць паказанні, але ён вырашыў інакш, — распавяла Любоў Кавалёва ў інтэрв'ю "Беларускаму партызану".

Не ўпэўненая жанчына ў віне і другога абвінавачанага ў тэрарызме — Дзмітрыя Канавалава, які адмовіўся даваць паказанні ў судзе. У ходзе судовага пасяджэння праглядаўся відэазапіс з допыту, які праходзіў 13 красавіка 2011. Пры гэтым відэазапіс даслоўна не адлюстраваны ў пратаколе — адсутнічаюць пытанні следчага, не цалкам унесеныя паказанні Канавалава. У пратаколе таксама няма дадзеных аб асобе, якая рабіла запіс, а таксама аб прыладзе і носьбітах, на якія яна рабілася. Запіс складаўся з чатырох частак, а не быў запісаны на суцэльную плёнку. Перад пачаткам допыту абвінавачанага не папярэдзілі, што будзе весціся відэазапіс, а значыць, няма і яго згоды на яе вядзенне. Падазраваемаму таксама не былі зачытаныя яго правы і абавязкі. Усё гэта сведчыць аб тым, што допыт вёўся з парушэннем закона і яго матэрыялы не могуць быць выкарыстаныя судом як доказы віны Канавалава.

— На відэа было відаць, што Дзіма сябе дрэнна адчуваў. Ён сядзеў і глядзеў у падлогу. Калі яго папрасілі дастаць шапку, то ён з вялікай цяжкасцю дастаў яе. Ён дрэнна казаў. У следства няма доказаў, акрамя паказанняў, якія здабытыя пад катаваннямі, — кажа Любоў Кавалёва. — Майму сыну нават не даюць мець зносіны сам-насам з адвакатам. У прысутнасці канвою ім атрымалася пагутарыць толькі паўгадзіны за ўсе дні суду. Пра сустрэчу з адвакатам Улад просіць на кожным судовым пасяджэнні, але яму не дазваляюць. Ён можа размаўляць з ім толькі ў пачатку працэсу, пакуль не прыйшоў старшыня, а гэта ўсяго некалькі хвілін. Па законе ён мае права мець зносіны з адвакатам неабмежаваны час.

Любоў Кавалёва ведае, што яе сыну, як і Дзмітрыю Канавалаву, пагражае смяротнае пакаранне, таму яна напісала зварот да ўсіх беларусаў з просьбай стварыць ініцыятыўную групу аб вынясенні на рэферэндум пытання аб забароне ў Беларусі смяротнага пакарання.

— Колькі нявінных людзей гіне, якіх, не разабраўшыся, прыгаворваюць да смяротнага пакарання. Толькі потым высвятляецца, што расстралялі не тых. Трэба ўсім беларусам прымаць нейкія меры, каб смяротнае пакаранне адмяніць, бо Беларусь — адзіная краіна, у якой дзяржава расстрэльвае людзей. Еўропа жорстка выступае супраць смяротнага пакарання, але рэальна нічога не прадпрымае, робячы людзей закладнікамі палітыкі, — сказаў Любоў Кавалёва.

Пасля пасяджэння падтрымаць Любоў Кавалёву падыходзяць людзі з ліку сведак і пацярпелых. Яны не вераць, што на лаве падсудных менавіта тыя, хто здзейсніў тэракт у мінскім метро.

— Падыходзілі да мяне жанчыны і казалі, што яны з плакатамі супраць смяротнага пакарання гатовыя выйсці да Дома правасуддзя. Іх абурае, што над хлопцамі так здзекуюцца. Яны б выйшлі, але разумеюць, што іх проста арыштуюць, — распавядае Любоў Кавалёва.

— Я заўсёды заставалася ў зале да канца, пакуль хлопцаў не адвядуць, а сёння мяне папрасілі сысці. Мабыць яны бачылі, што мы з Уладам пераглядваліся. Я баюся, што мой сын зламаецца, перастане змагацца. Я спадзяюся на змену ўлады, на "маўклівыя акцыі", на Народны сход. Калі ўлада зменіцца, стане вядомая ўся праўда, — кажа Любоў Кавалёва.


“Беларускі партызан”

 

 

23 верасьня 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень восьмы


Суд па справе аб тэракце ў менскім мэтро можа скончыцца ў сярэдзіне лістападу. Старшыня Вярхоўнага суду Валянцін Сукала заявіў, што разгляд справы плянуецца завяршыць на працягу двух месяцаў ад пачатку слуханьняў.

12:50 Суд адхіліў хадайніцтва пацярпелай Інэсы Крутой. Яна прасіла, каб разгляд справы прыпынілі пакуль ня будзе вызвалены яе бацька і прадстаўнік у судзе Аляксандар Круты.

Хадайніцтва Інэса Крутая падала ў суд у пісьмовым выглядзе.

26 верасьня судзьдзя Аляксандр Федарцоў хадайніцтва зачытаў і пацікавіўся меркаваньнем бакоў па гэтым пытаньні.

“Супраць” хадайніцтва выступіў бок абвінавачваньня.

Пацярпелыя, абвінавачаныя і абаронцы пакінулі гэтае пытаньне на меркаваньне суду, які ў выніку пастанавіў хадайніцтва адхіліць.

Аляксандр Круты прадстаўляе інтарэсы сваёй дачкі ў судзе, бо сама яна не ў стане пастаянна прысутнічаць на працэсе — пасьля выбуху на станцыі мэтро “Кастрычніцкая” Інэса атрымала сур'ёзную траўму галавы, нагадвае “БелаПАН”.

На працэсе Круты выступіў з хадайніцтвам перанесьці разгляд справу, пакуль у Беларусі ня будзе вырашанае пытаньне пра скасаваньне сьмяротнага пакараньня, і ня будзе створаны інстытут прысяжных.

Вечарам 20 верасьня Крутога затрымала міліцыя. Яго зьвінавацілі ў хуліганстве.

22 верасьня судзьдзя Федарцоў часткова зачытаў пастанову пра затрыманьні Крутога. У дакумэнце сказана, што Аляксандр Круты “17 жніўня, знаходзячыся ў кабінэце адной з мэдычных установаў Менска, наўмысна зьдзейсьніў хуліганскія дзеяньні з асаблівым цынізмам і грэбаваньнем да нормаў маралі”. Гэта выявілася ў тым, што ён “выліў зьмесьціва двух слоікаў з мачой на галоўнага ўрача”.

На загад пракурора Аляксандр Круты быў накіраваны ў Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтар псыхічнага здароўя (“Навінкі”).

13:50 У першай палове дня ў судзе зачыталі пратаколы экспэртызаў і пачалі глядзець відэа аднаго са сьледчых экспэрымэнтаў.

Пасьля затрыманьня ў Канавалава сканфіскавалі ўсю адзежу і прызналі іх рэчавымі доказамі.

Яго апранулі ў гэтую адзежу і ноччу павялі ў мэтро. Там яго фатаграфавалі і здымалі на відэа. Атрыманы матэрыял пасьля параўновалі з тым, што зафіксавалі камэры назіраньня ў мэтро.

Беларускія экспэрты зрабілі выснову, што партрэтнае падабенства ўсталяваць немагчыма, але паводле росту і целаскладу Канавалаў адпавядае чалавеку, якога зафіксавалі камэры.

Гэтыя высновы пазьней пацьвердзілі экспэрты ФСБ, якія дадалі, што ў некаторых ракурсах ёсьць "сярэднія падабенствы" паміж Канавалавым і чалавекам, якога зафіксавалі камэры назіраньня.

У судзе пачалі глядзець відэа сьледчага экспэрымэнту, які адбыўся 15 красавіка.

Канавалава ноччу вадзілі па Менску: ад найманай кватэры да станцыі мэтро "Кастрычніцкая".

У прысутнасьці ўладальніка кватэры Канавалаў распавёў, дзе стаяла торба з бомбай. Пазьней Канавалава вывелі з кватэры.

Частка экспэрымэнту ў мэтро была заплянаваная на 1:30 ночы. Аднак на станцыі мэтро "Фрунзенская" Канавалаў, сьледчыя, прадстаўнікі МУС і КДБ былі ўжо ў 1:15. За 15 хвілінаў да пачатку экспэрымэнту Канавалаў распавядаў, як рабіў бомбу.

У часе гэтага запісу Канавалаў чарговым разам заявіў, што гэта ён зладзіў выбух 3 ліпеня 2008 году.

На відэа Канавалаў выглядае стомленым, ён няголены, цяжка зглытвае сьліну. Аднак сьлядоў катаваньня ня бачна.

 

18:00 У другой палове дня працягнулі прагляд відэа сьледчага экспэрымэнту, запісанага ў ноч на 15 красавіка. На стужцы бачна, як Канавалаў разам са сьледчымі, панятымі, прадстаўнікамі розных ведамстваў — усяго каля 10 чалавек — выйшлі з кватэры на вуліцы Караля і пайшлі да мэтро. Фактычна ён паўтарае шлях, які папярэднічаў выбуху.

Нягледзячы на ноч і адсутнасьць пасажыраў, быў пададзены адмысловы цягнік. Бачна, як яны сядаюць у вагон, даяжджаюць да станцыі "Купалаўская". Канавалаў там выйшаў, прайшоў па калідоры з сумкай вагой прыблізна 15 кіляграмаў, якую яму выдалі і адносна якой ён пацьвердзіў, што дзесьці так яна і важыла. Пацьвердзіў, што па дарозе аднойчы спыніўся, бо было цяжка і стаміўся. Затым пайшоў на плятформу і паклаў сумку на тым месцы, дзе калісьці стаяла лаўка. Праўда, на відэа з камэраў назіраньня маршрут Канавалава быў больш складаны, чым прадэманстраваны сьледчым. Пакуль невядома, ці будуць пазьней неяк тлумачыцца гэтыя супярэчнасьці.

Пасьля гэтага Канавалаў пайшоў да пераходу ў тунэль на Купалаўскую, сказаўшы, што менавіта тут прывёў у дзеяньне пульт кіраваньня. Гэтае месца, зь яго слоў, ён вызначыў раней як самае бясьпечнае. Адтуль ён перайшоў на Купалаўскую, адтуль выйшаў да адміністрацыі прэзыдэнта, потым да цырку і вярнуўся назад да Кастрычнікай плошчы і абапал яе да будынку "Белсьвісбанку". Каля ўваходу ў яго, па словах Канавалава, кінуў у сьметніцу пульт. 15 красавіка сьледчым пульт знайсьці не ўдалося.

Пасьля гэтага пайшоў па праспэкце Пераможцаў. Пры гэтым двойчы блытаўся ў маршруце, патлумачыўшы, што сам не мянчук. Дайшоўшы да стэлы "Менск — горад герой", паказаў кватэру, якую здымаў падчас Дня незалежнасьці 3 ліпеня 2008 году. Гэта дом па вуліцы Заслаўскай, 19-103.

Пачаўся непасрэдна экспэрымэнт адносна выбуху ў ноч на 4 ліпеня. Паказаў месца на схіле каля гатэлю "Планета", дзе ён паставіў першае выбуховае прыстасаваньне, якое, дарэчы, было мацнейшае і было ў 2-літровым пачку з-пад соку. Гэта якраз тое прыстасаваньне, якое было пастаўленае на 23 гадзіны, але ня выбухнула. Тады ён вярнуўся ў кватэру за другім пачкам. Ён усталяваў бомбу насупраць першай, бліжэй да стэлы. Дачакаўся, пакуль бомба выбухнула. Пачакаў хвілін 10, паглядзеў, што адбываецца, вярнуўся дадому, дзе і пераначаваў. Сказаў, што мабільны тэлефон адключыў, сім-карту дастаў, каб ніхто ня мог вылічыць...

Заўтра будзе вывучэньне новых дакумэнтаў і апытаньне пацярпелых, сьведак.

 


Судзяць міліцыянта, які не “адкатаў пальчыкі” Канавалаву


26 верасьня ў Віцебскім абласным судзе заплянаваны разгляд справы супраць экспэрта, які не правёў дактыласкапію Дзьмітрыя Канавалава.

Міліцыянта вінавацяць у службовай халатнасьці.

21 верасьня ў на працэсе Кавалёва-Канавалава, які гэтымі днямі адбываецца ў Доме правасудзьзя, агучылі пратакол допыту 28 красавіка. Канавалаў распавёў, як абмінуў абавязковую працэдуру здачы адбіткаў пальцаў. Калі адбіткі пальцаў зьбіралі на заводзе, ён прыкінуўся хворым і ўзяў бальнічны. А калі яго выклікалі ў ваенкамат, каб узяць адбіткі пальцаў, то заявіў, што праходзіў дактыляскапію на заводзе.


“Радыё Свабода”

 

 

27 верасьня 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дзявяты
(Онлайн рэпартаж)


У дзявяты дзень працэсу апытвалі пацярпелых і вывучалі дакумэнты справы. Адна зь сьведак зьняпраўдзіла запісаныя ў пратаколе паказаньні.

12:46 Дзьмітры Канавалаў наймаў кватэру ў красавіку 2011 году ў Віцебску, сказала сёньня на судзе сьведка — індывідуальны прадпрымальнік зь Віцебску Тацяна Вусава.

На судзе яна апазнала кватэранаймальніка

— Пазнаю. Вось зь левага боку. Канавалаў, — сказаў жанчына.

Яна ўзгадала, што 9 красавіка да ёй па аб’яве патэлефанаваў чалавек, які захацеў наняць кватэру на гадзіны.

— У яго была вялікая чорная сумка, якую ён акуратненька паставіў. Я падумала, што ў яго там сьпіртное, і ён так паставіў, каб не зьвінелі бутэлькі, — сказала сьведка.

Канавалаў тады наняў кватэру да раніцы 10 красавіка.

— Дзесьці да паловы шостай раніцы, — патлумачыла сьведка.

Жанчына ў той дзень паглядзела пашпарт, дзе было напісана: "Канавалаў Дзьмітрый Генадзевіч", і перапісала ўсе дадзеныя. Яна адзначыла, што Дзьмітрый адразу заплаціў 80 тыс. рублёў.

— Паводзіны яго здаліся дзіўнымі... Пануры такі малады чалавек прыйшоў наймаць кватэру. Узьнікала падазрэньне, што ён будзе жыць не адзін, — сказала жанчына.

Таксама яна ўспомніла, што ён увесь час быў у шапцы.

Акрамя таго, сьведка пацьвердзіла, што кватэра знаходзіцца недалёка каля крамы «Ганна».

На судзе сёньня дапыталі супрацоўніцу менскай фірмы, у якую Канавалаў зьвяртаўся, каб наняць кватэру.

— Прыехаў хлопец, захацеў засяліцца на трое сутак, — успомніла сьведка пра падзеі 10 красавіка.

Тады яна перапісала дадзеныя пашпарта, нумар мабільнага тэлефона. Супрацоўніца фірмы ўспомніла, што ў хлопца быў круглы твар і чорныя бровы. Больш ніякіх прыкмет яна не запомніла.

Судзьдзя абвясьціў, што аркуш з дадзенымі кватэранаймальніка быў канфіскаваны ў агенцтве і далучаны да матэрыялаў справы. На судзе яго паказалі сьведцы, і яна пацьвердзіла, што менавіта на гэтую паперку былі запісаныя дадзеныя наймальніка кватэры. Зачытваючы дадзеныя з аркушыка, сьведка сказала: "Канавалаў Дзьмітрый Генадзевіч, горад Віцебск...".

Таксама жанчына ўзгадала, што кліент заплаціў за кватэру авансам 300 тыс. трыма купюрамі па 100 тыс. рублёў. Кватэра знаходзіцца недалёка ад офісу, на той жа вуліцы Караля. Адрас кватэры, названы дзяўчынай, супаў з тым, які называлі Канавалаў, Кавалёў і сьведка Яна, перадае "БелТА".

13:05 На судовым паседжаньні сьведка Дзьмітры Маскалёў апазнаў галоўнага абвінавачанага Дзьмітрыя Канавалава на запісах зь камэраў назіраньня ў мэтрапалітэне.

Маскалёў працуе таксістам у Віцебскай службе таксі 107. Ён заявіў, што 10 красавіка прыкладна ў 5 гадзінаў раніцы ён выехаў па выкліку. Да яго падышоў мужчына зь цяжкай торбай, і ён паехаў з гэтым мужчынам на чыгуначны вакзал.

Як высьветлілася пасьля, гэта быў Канавалаў. Маскалёў яго добра запомніў, паколькі гэта быў яго першы дзень працы ў таксі. Маскалёў дапамог Канавалаву паставіць торбу ў багажнік, а калі прыехалі на вакзал — выняць яе. Таму, зь яго слоў, ён ведае, што торба была цяжкая, па вазе — каля 20 кг.

Пасьля допыту Маскалёва, на працэсе глядзелі запісы з камэраў назіраньня ў менскім мэтро. Маскалёў упэўнена пазнаў на здымкаў Канавалава, паколькі, як сказаў сьведка, у мужчыны ў менскім мэтро і ў таго, хто падышоў да яго машыне, практычна ідэнтычная хада і ён такім жа чынам трымае сумку.

У судзе працягваецца апытаньне сьведак, перадае "БелаПАН".

13:30 На паседжаньні абвешчаны перапынак.

Да перапынку ў судзе дапыталі сьведку Натальлю Каралёву. Яна аднагодка Канавалава. Яны пазнаёміліся ў 2006-м. Кажа, што з Канавалавым у іх былі сяброўскія стасункі, Канавалаў сымпатызаваў ёй.

Каралёва прыгадала, што на пачатку восені 2008-га яны абмяркоўвалі, што ўва ўсіх мужчынаў Віцебску патрабуюць адбіткі пальцаў. Тады Канавалаў сказаў, што баіцца здаваць адбіткі, бо ён датычны да выбухаў.

Пракурор Стук удакладніў, ці памятае Каралёва, да якіх менавіта выбухаў? Тая адказала, што ня памятае.

Тады пракурор зачытаў пратакол допыту Каралёвай за 10 траўня. На допыце яна нібыта заявіла: Канавалаў баіцца здаваць адбіткі, бо датычны да выбухаў у Віцебску і Менску.

Аднак Каралёва настойвае, што ня памятае, каб Канавалаў казаў такое. Яна заявіла, што ў пратаколе напісана тое, чаго яна не казала на допыце.

Кажа, што зьвярнула на гэта ўвагу сьледчых, калі чытала пратакол, але ніякіх пісьмовых правак ня ўносіла.

Каралёва кажа, што аднойчы Канавалаў прапаноўваў ёй наглытацца пігулак і скончыць жыцьцё самагубствам. Маўляў, яго ніхто не кахае.

Каралёва ўзгадала, што аднойчы Канавалаў пазваніў ёй і заявіў, што перарэзаў сабе вены, прасіў прыйсьці і дапамагчы яму. Яна нікуды не пайшла. А на наступны дзень Канавалаў прыйшоў да яе зь перавязанымі рукамі.

Каралёва кажа, што Канавалаў піў то шмат, то не. Мог піць піва з гарэлкай.

Яна кажа, што аднойчы была ў Канавалава ў сутарэньні. Але ня бачыла складнікаў бомбы. Адказваючы на ўдакладняльнае пытаньне, яна ня выключыла, што гэта магло быць сутарэньне і не Канавалава.

Пра Ўлада Кавалёва Натальля Каралёва заявіла, што вельмі часта ён апранаўся як скінхэд. А аднойчы нават прыхільна адазваўся пра фашыстаў, заявіў, што немцы ў часе вайны рабілі ўсё правільна.

На судзе таксама дапыталі пацярпелага Анатоля Мароза. Мароз заявіў, што ў часе сьледзтва яму паабяцалі, што выклічуць на судова-мэдычную экспэртызу. Аднак, кажа пацярпелы, запрашэньня ён так і не дачакаўся.

У сваю чаргу пракурор Стук заявіў, што ў матэрыялах справы ёсьць даведка, што Мароз адмовіўся ад экспэртызы.

15:16 Дзьмітры Канавалаў сыходзіў на бальнічны незадоўга да тэракту. Пра гэта сьведчаць матэрыялы справы, якія агучвае на судзе абвінаваўца Аляксандар Мірончык.

Канавалаву выдаваўся бальнічны ліст з 5 па 8 красавіка 2011 году.

У Канавалава быў канфіскаваны флякон з надпісам "Цэрукал" і пігулкамі белага колеру, а таксама 30 пігулак у пакеце, 486 тысяч рублёў, квіток на цягнік Віцебск — Менск на 10 красавіка ды іншыя рэчы.

Раней на судзе абвяшчаліся паказаньні Кавалёва, дадзеныя на папярэднім расьсьледаваньні. Ён казаў, што бачыў у Канавалава незадоўга да тэракту жэлятынавыя пігулкі, пры дапамозе якіх Канавалаў меўся зьвесьці рахункі з жыцьцём.

17:00 Пасьля абеду ў судзе над меркаванымі тэрарыстамі апыталі яшчэ аднаго пацярпелага, а потым перайшлі да вывучэньня дакумэнтаў, прыкладзеных да справы. То бок рэчавых доказаў.

Быў зачытаны пратакол затрыманьня Канавалава а 23-й гадзіне 12 красавіка і пералічаныя рэчы, якія былі пры ім. Сярод іншага гэта пашпарт, квіток на цягнік, якім ён прыехаў у Менск зь Віцебску 10 красавіка, бальнічны ліст, датаваны 5 красавіка (фармальна Канавалаў на той момант быў хворы), мабільны тэлефон, 480 тысяч рублёў, ключы ад нйаманай кватэры, 20 капсулаў белага колеру — магчыма, лекавага прызначэньня.

Пасьля гэтага пачалі зачытваць пратакол агляду месца здарэньня, які складаўся ад 19:15 11 красавіка — гэта крыху больш, чым праз гадзіну пасьля выбуху — і да 8-й раніцы 12 красавіка. Быў прыкладна гадзінны перапынак а 20-й вечара 11 красавіка, калі на месца прыяжджаў Лука-ка.

Пратакол пачаўся з апісаньня таго, што пасьля выбуху на плятформе засталіся ляжаць шэсьць чалавечых целаў без прыкметаў жыцьця. Адно цела — на рэйках, супрацьлеглых разбуранаму цягніку. Такім чынам, пацьвярджаюцца паказаньні адной з пацярпелых, што яе сястру, якую выкінула на рэйкі, перарэзаў цягнік. Яшчэ адно цела ляжала на прыступках лесьвіцы, што вядзе ў пераход на станцыю мэтро "Купалаўская".

Пасьля гэтага да самага канца сёньняшняга паседжаньня зачытваўся пералік знойдзеных рэчаў, сярод якіх было шмат шурупаў, цьвікоў, шарыкаў, мэталічных элемэнтаў і г.д.

Адвакат Кавалёва сёньня хадайнічаў, каб запатрабавалі журнал наведваньня СІЗА КДБ у той час, калі праводзіліся судова-псыхіятрычныя экспэртызы. Гэтае хадайніцтва суд разгледзіць заўтра.

 

 

Суд над экспэртам-дактыляскапістам праходзіць у закрытым рэжыме


Віцебскі абласны суд вырашыў, што справа экспэрта, які не правёў дактыляскапію Дзьмітрыя Канавалава, аднаго з абвінавачаных у выбуху ў менскім мэтро, будзе разьбірацца ў закрытым рэжыме.

Старшыня Віцебскага абласнога суду Мікалай Хамічонак заявіў, што "матэрыялы справы ўтрымліваюць зьвесткі пра дзяржаўныя таямніцы, у сувязі з гэтым пры прызначэньні справы да вытворчасьці было прынята рашэньне аб правядзеньні закрытага судовага пасяджэньня".

Прозьвішча падсуднага экспэрта таксама не паведамляецца. Вядома толькі, што ў дачыненьні да аднаго з супрацоўнікаў органаў унутраных спраў УУС Віцебскага аблвыканкаму сьледчым аддзелам пракуратуры Віцебскай вобласьці было праведзена расьсьледаваньне паводле крымінальнага артыкула "Службовая халатнасьць".

Сьледчыя высьветлілі, што 20 студзеня 2009 году ў гарадзкім ваенным ваенкамаце экспэрт не правёў дактыляскапію прызыўніка. Паверыўшы вуснай заяве Канавалава і ня спраўдзіўшы яе, службовец выдаў даведку пра тое, што прызыўнік праходзіў дактыляскапію раней і што няма неабходнасьці рабіць яе паўторна.


“Радыё Свабода”

 

 

28 верасьня 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дзясяты
(Онлайн-рэпартаж)


28 верасьня ў судзе зачытвалі пратаколы ператрусаў і глядзелі відэа сьледчых экспэрымэнтаў.

13:01 У судзе зачыталі пратаколы агляду склепа, які арандаваў у Віцебску Канавалаў.

У склепе былі знойдзеныя хімічныя рэактывы, розныя прыборы і аркушыкі з формуламі.

У дакумэнце сказана, што ў падвале праваахоўнікі знайшлі электрычную плітку, ліхтарык, нож, пінцэт, шпрыцы, мерную шклянку, пакет з рэчывам белага колеру, шкляны ізамэтрычны прыбор, электравыключальнікі розных тыпаў, лямпачкі, флюс для пайкі, батарэйкі, падшыпнікі, рэчыва белага колеру цыліндрычнай формы, электронныя гадзіньнікі з правадамі, пакеты з аміячнай салетрай, таблеткі гідрапэрыту, прыбор для вымярэньня вільготнасьці, лісты з формуламі і схемамі, лічбавы шматфункцыянальны тэстар, гумовыя пальчаткі, мэдыцынскую маску, нажоўку па мэтале, хірургічны заціскач, вогнетушыльнікі.

Таксама ў судзе былі прадэманстраваныя далучаныя да справы фатаграфіі гэтага падвальнага памяшканьня і вышэйзгаданых прадметаў.

Пасьля гэтага быў зачытаны пратакол агляду гэтых прадметаў беларускімі крыміналістамі і спэцыялістамі ФСБ Расеі, датаваны 18 і 19 красавіка (агляд ішоў зь перапынкамі). У прыватнасьці, экспэрты ФСБ вызначылі, што адно з знойдзеных у склепе рэчываў падобнае па фізычных і хімічных уласьцівасьцях да "ініцыявальнага выбуховага рэчыва". Яшчэ адну знаходку ідэнтыфікавалі як дэтанатар.

На працэсе агучылі пратакол агляду вагона мэтро № 1494, прызнанага рэчавым доказам, пратакол дадатковага агляду месца здарэньня ад 13 красавіка.

13:40 У судзе зачытвалі пратакол сьледчага экспэрымэнту. Канавалаў па просьбе сьледзтва яшчэ раз сабраў бомбу. Ён атрымаў усе матэрыялы, якія запатрабаваў. На відэа ён пакрокава паказаў, што і як рабіў. У дэтанатары Канавалаў выкарыстоўваў бесправадны званок. Але для падстрахоўкі ён зрабіў так, каб бомба спрацавала ад тумблера.

Тумблер ён уключыў у кватэры. І з уключаным тумблерам ехаў у мэтро на станцыю "Кастрычніцкая".

Сьледчы экспэрымэнт праводзіўся 20 красавіка.

На відэа Канавалаў апрануты ў тыя самыя рэчы, якія былі на ім у часе экспэрымэнту, калі яго вадзілі па начным горадзе.

Пасьля ў судзе зачыталі пратакол ператрусу ў віцебскай кватэры Кавалёва. Ператрус рабілі ў ноч на 13-га красавіка. Забралі правады, каробку з-пад мабільнага тэлефона. У пратаколе таксама напісана, што ў Кавалёва знайшлі паперу са сьлядамі нейкага рэчыва. Праўда, не ўдакладняецца, якога.

Таксама зачыталі пратакол ператрусу на менскай кватэры Кавалёва. Там у яго сканфіскавалі прыватныя запісы, дзе ён сам сабе даваў псыхалягічныя ўстаноўкі.

У кватэры быў канфіскаваны сыстэмны блёк ад кампутара, фотаапарат, некалькі флэш-картаў, два фотаальбомы, кардонныя скрынкі з гайкамі, нітамі, цьвікамі і г.д.

 

18:15 Асноўныя падзеі другой паловы дня ў судзе над меркаванымі тэрарыстамі. Перадусім — дэманстрацыя шэрагу экспэртызаў. У прыватнасьці, відэаэкспэрымэнту, на якім Канавалаў паказвае, як ён рабіў выбухоўку. Экспэрты адмыслова да гэтага экспэрымэнту правялі экспэртызу і зрабілі выснову, што выбухоўку сапраўды магчыма было зрабіць такім чынам і ў такіх умовах. Другая выснова — што паказанае прыстасаваньне адпавядае таму, якое выбухнула ў мэтро 11 красавіка.

Вывучаліся лісты з запісамі Канавалава, ці адпавядае мэтодыка вырабу выбуховага прыстасаваньня той бомбе, якая выбухнула ў мэтро. Выснова — так, адпавядае. Яе пацьвердзілі і экспэрты з Расеі. Была праведзена дадатковая экспэртыза таго, што знайшлі ў падвале Канавалава — сернай кіслаты, азотнай кіслаты, ацэтону, мінэральных аліваў, іншых хімічных рэагентаў і інш., якія дазваляюць вырабляць выбуховыя прыстасаваньні.

Яшчэ адна экспэртыза датаваная 27 ліпеня: ці можна са знойдзенага ў падвале вырабіць выбухоўку, так званыя брызантныя рэчывы? Было адзначана, што для гэтага прыдатна ня ўсё, але трыперакіс ацэтону гэтаму цалкам адпавядае, бо можа выкарыстоўвацца як дэтанатар.

Таксама экспэрты адзначылі, што схема, знойдзеная ў сшытку Канавалава, не зусім адпавядае схеме, якая была выкарыстаная ў бомбе 11 красавіка. У першапачатковай схеме фігураваў транзыстарны перадатчык, а Канавалаў выкарыстоўваў гадзіньнік. Але што да самога выбуху, то экспэрты сказалі, што выбух у мэтро збольшага адпавядае тым рэчывам, якія можна было вырабіць у падвале.

Другая частка была прысьвечаная прагляду рэчаў, непасрэдна знойдзеных у падвале, а таксама асабістых рэчаў Канавалава і Кавалёва. Усё выцягвалася на сцэну, судзьдзя сам, надзеўшы пальчаткі і ўзяўшы нож, распакоўваў заплямбаваныя пакункі. Сярод асабістых рэчаў Канавалава — чорныя чаравікі, чорныя штаны, чорная куртка. Намесьнік генэральнага пракурора Аляксей Стук асабіста паказаў чырвоную стужку на каўняры Канавалава, якая добра бачна на відэа 11 красавіка, калі чалавек, які нясе сумку, быў апрануты менавіта ў такую куртку.

Былі ўскрытыя пакункі, якія адпраўляліся на экспэртызу ў Расею — шарыкі, кавалкі арматуры, усё, што было расьпісана як рэчавыя доказы.

Пры канцы судзьдзя паведаміў, што разгледзеў учорашняе хадайніцтва абароны аб запатрабаваньні журнала наведваньня Канавалава і Кавалёва ў СІЗА КДБ. Суд пастанавіў запатрабаваць такую інфармацыю — хто канкрэтна наведваў падазраваных. Паводле Кавалёва, да яго прыходзілі нейкія супрацоўнікі, якія не называліся і распытвалі без прысутнасьці адваката.


“Радыё Свабода”

 

 

В ФСБ не уверены, что бомбу из метро сделали в подвале Коновалова


Эксперты ФСБ не смогли установить общую групповую принадлежность изъятых у Дмитрия Коновалова веществ и компонентов бомбы в метро.

"Установить общую групповую принадлежность не представляется возможным", — говорится в озвученном в среду в суде заключении экспертизы ФСБ, передает "Интерфакс-Запад".

Между тем, по заключению рассейских экспертов, ряд изъятых веществ по наличию отдельных компонентов имеет общую родовую принадлежность с веществами, примененными для изготовления взрывного устройства, сработавшего в метро.

Кроме того, эксперты пришли к выводу, что изъятые из подвала и найденные на станции метро после взрыва куски арматуры являются "фрагментами одного стержня или стержней, изготовленными из одного объема вещества, слитка, заготовки, то есть имеют общую групповую принадлежность по химическому составу вещества, из которого изготовлены".

Они также установили, что изъятые из подвала вещества, представленные на экспертизу, могут применяться для изготовления заряда взрывных устройств.

К выводу о сходстве взрывчатого вещества в сработавшем устройстве и материалов, изъятых из подвала, пришли и белорусские эксперты. Кроме того, по мнению белорусских криминалистов, изъятый там электронный детонатор идентичен примененному во взрывном устройстве, которое было приведено в действие в Менске в 2008 году, а доработанные часы, также изъятые при обыске, могут применяться для замыкания боевой сети, хотя и не аналогичны устройству, примененному во взрывном устройстве в 2008 году. Найденный в подвале металл относится к тому типу припоя, который был использован в 2008 году, говорится в заключении экспертизы.

Кроме того, на ряде предметов из подвала, в частности, перчатках и изоленте, обнаружены клетки эпителия Д. Коновалова.

Между тем, созданный во время следственного эксперимента Д. Коноваловым макет взрывного устройства не соответствует выводам экспертов по устройству, приведенному в действие на станции "Октябрьская", в части состава заряда взрывного устройства и номенклатуре поражающих элементов. Однако записи Д. Коновалова о массовом соотношении веществ соответствуют по качественному составу смеси веществ, которые использовались в заряде взрывного устройства, взорванного на "Октябрьской".

Помимо этого, на анализ белорусским экспертам были предоставлены изъятые при обыске подвала тетрадь и листы с записями. Так, по заключению экспертов, приведенные в тетради способы приготовления инициирующего взрывчатого вещества и изготовления таймера взрывного устройства не соответствуют тем, которые, вероятнее всего, применялись при взрыве в 2008 году.

Между тем записи на листе бумаги о способе создания бризантного взрывчатого вещества по качественному составу смеси соответствуют тем, которые использовались во взрывном устройстве в 2011 году. При этом, по заключению экспертов, подчерк принадлежит Д. Коновалову.

Суд также продемонстрировал вещественные доказательства по делу: материалы и вещества, изъятые при обыске в подвале в Bитебске, вещдоки из взорванного вагона, одежду и личные вещи, которые были изъяты при задержании Д. Коновалова и В. Ковалева, а также материалы и вещества, которые были направлены на экспертизу в РФ.

Кстати, в соответствии с экспертизой, при задержании у Д. Коновалова были изъяты таблетки для лечения заболеваний желудочно-кишечного тракта, а в 20 неизвестных капсулах эксперты обнаружили нитрит натрия, который также используется для создания инициирующих и бризантных взрывчатых веществ.


“Хартыя’97”

 

 

29 верасьня 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень адзінаццаты


29 верасьня ў судзе зачыталі пратакол і паказалі відэазапіс вочнай стаўкі 29 красавіка паміж Дзьмітрыем Канавалавым і сьведкай Янай Пачыцкай.

13:30 Гэтая дзяўчына была з Канавалавым і Кавалёвым на кватэры, дзе жыў Канавалаў. Яна згадала на вочнай стаўцы, што Канавалаў сышоў з кватэры прыкладна ў 17:00–17:15. Яна мяркуе, што ён пайшоў з сумкай. Але кажа, што яе ня бачыла. Дзяўчына таксама нагадала яму, што ён некуды павінен ісьці.

Раней яна бачыла, як Канавалаў разам з Кавалёвым зачыніліся за шырмай і пра нешта шапталіся. Яна зазірнула за шырму і ўбачыла, як яны сядзяць перад сумкай і закрываюць яе. Яны папрасілі, каб яна не перашкаджала і пайшла на кухню.

Канавалаў аднекуль вярнуўся каля 19-й гадзіны бяз сумкі і сказаў, што зараз будзем адпачываць, піць.

Яна сказала, што перад тым, як ён сыходзіў, Кавалёў спытаўся ў яго: можа, ён ня пойдзе, усё ж перадумае? Але Канавалаў сказаў, што пойдзе, а потым будзем адпачываць.

Канавалаў на вочнай стаўцы гэтага не пацьвердзіў. Ён сказаў, што Кавалёва зь ім не было, што ён адзін узяў сумку і пайшоў. І дзяўчына нічога не магла бачыць, бо яна была на кухні.

У абаіх спыталі, ці ёсьць у іх падставы агаворваць адно аднаго. Яны сказалі, што няма. Калі Яну спыталі, чаму яна кажа так, а Канавалаў інакш, абое сказалі, што ня ведаюць.

Канавалаў сядзеў на вочнай стаўцы даволі стомлены, адказваў вельмі ціха. Яна тады была ў статусе падазраванай і адказвала на пытаньні больш бадзёра, хаця таксама ціха.

Таксама ў працэсе выступіў пацярпелы Вадзім Цюцюноў. Ён ляжаў у шпіталі і дагэтуль лечыцца. Ён патрабаваў сьмяротнай кары Канавалаву і пажыцьцёвага зьняволеньня Кавалёву.

Былі зачытаныя вынікі экспэртызы, праведзенай спэцыялістамі расейскай ФСБ, якія вывучалі прыстасаваньні, знойдзеныя на месцы здарэньня. Яны зрабілі выснову, што мэталічныя рэчы адпавядаюць таму, што было знойдзена на кватэры ў Канавалава. І што сумка стаяла на падлозе і там было 12,5 кг выбухоўкі, якая адпавядае таму, што было паказана падчас экспэрымэнту з удзелам Канавалава.

Таксама вывучаліся тэлефонныя злучэньні паміж Канавалавым і Ксюшай Нематвеевай, як яна сябе называла ў Інтэрнэце. Канавалаў там называў сябе "Макс Мядзьведзеў". Яны абмяркоўвалі тэму сьмерці, суіцыду, і падчас гэтых размоваў Канавалаў прызнаваўся, што спрабаваў накласьці на сябе рукі, спрабаваў перарэзаць сабе вены. Але зрабіў гэта няўмела. І ня раіў дзяўчыне паўтараць тое самае.

17:30 Пасьля абеду ў судзе над тэрарыстамі праглядалі відэазапіс праверкі паказаньняў Яны Пачыцкай, якая была з Канавалавым і Кавалёвым з 10 па 12 красавіка ў кватэры на вуліцы Караля. Дзяўчына падрабязна распавяла, як сустрэлася з хлопцамі, паказала, дзе і як яны сустрэліся, дзе купілі сьпіртное, як бавілі час. На відэазапісе Яна паказала шырму, за якой Канавалаў і Кавалёў шапталіся і дзе яна бачыла цёмна-сінюю сумку. Што было ў сумцы, яна ня бачыла. Праз 5 хвілін Канавалаў сышоў. Прыйшоў праз гадзіну, на пытаньне Кавалёва адказаў, што ўсё нармальна і цяпер яны будуць адпачываць.

Былі паказаныя і відэаматэрыялы вочнай стаўкі Канавалава і Кавалёва. Кавалёў заявіў, што Канавалаў яшчэ ў клясе 7–8-й паказаў яму выбуховыя пакеты, якія яны ўзрывалі каля віцебскай бібліятэкі. Канавалаў распавядаў Кавалёву пра выбухі ў Віцебску каля кафэ «Эрыдан» у 2005 годзе, паказваў месцы выбухаў. Кавалёў распавёў таксама, што Канавалаў папрасіў яго схаваць дамкрат, які выкарыстоўваўся пры спробах вырабіць выбуховае рэчыва аманал. Гэты ж дамкрат Канавалаў выкарыстоўваў для пашкоджаньня чыгуначнага палатна, каб цягнік сышоў з рэек. Аднак гэта зрабіць Канавалаву не ўдалося.

Далей Кавалёў падрабязна распавёў, што яму вядома пра выбух у 2008 годзе ў Менску.

Канавалаў падчас вочнай стаўкі ўсё гэта не пацьвердзіў. Ён адмаўляў сваю датычнасьць да выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе, а таксама да спробы пусьціць пад адхон цягнік.

Тым ня менш Канавалаў прызнаў сваю датычнасьць да выбухаў у Менску ў 2008 і 2011 гадах. У ходзе вочнай стаўкі Канавалаў пацьвердзіў, што Кавалёў ня браў удзелу ў вырабе выбуховых прыстасаваньняў і іх кампанэнтаў.

Пасьля прагляду відэазапісу вочнай стаўкі Канавалава і Кавалёва судзьдзя Федарцоў спытаўся ў Кавалёва, ці пацьвярджае ён тое, што казаў на стаўцы адносна Канавалава. Уладзіслаў Кавалёў заявіў, што не пацьвярджае свае паказаньні пра тое, што гэта Дзьмітрый Канавалаў учыніў тэракты 4 ліпеня 2008 году і 11 красавіка 2011 году. Такім чынам Кавалёў паўтарыў свае паказаньні, дадзеныя суду падчас судовага допыту. Працэс адновіцца ў панядзелак 3 кастрычніка.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

2 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень адзінаццаты


11:30 Зранку ў судзе дэманстравалі відэазапіс агляду пашкоджаных вагонаў мэтро. Найбольш пацярпеў другі вагон пад нумарам 1494.

На відэа чутно, што ў часе агляду вагонаў там звоніць мабільны тэлефон кагосьці з ахвяраў.

Суд ахіліў хадайніцтва аднаго з пацярпелых Саакяна. Сааякян хацеў на свае вочы пабачыць пашкоджаныя выбухам вагоны. Аднак суд палічыў, што гэта можа выклікаць нэгатыўныя эмоцыі пацярпелых.

13:40 У судзе зачытваюць пратаколы допытаў, а таксама пратаколы прызнаньня людзей пацярпелымі.

Прызнана, што 34 чалавек атрымалі цяжкія пашкоджаньні, 17 — лёгкія.

Самыя вялікая матэрыяльная страта з заяўленых — 4 мільёны рублёў, самая малая — 100 тысячаў рублёў.

17:30 У другой палове дня ў судзе над Канавалавым і Кавалёвым працягвалі зачытваць пратаколы апытаньня пацярпелых, якіх прызналі менш цяжкімі пацярпелымі. Такіх аказалася каля 60 чалавек. Людзі падрабязна апавядалі, што зь імі адбылося, як яны выбіраліся зь месца выбуху, як дапамагалі іншым. Расказвалі пра матэрыяльныя страты, ацэньвалі іх ад 100 тысяч да 1 мільёна рублёў. Дзьве дзяўчыны згубілі пярсьцёнкі, адна маладая дзяўчына паведаміла, што згубіла пакунак зь вясельнай атрыбутыкай. Усе пацярпелыя чулі спачатку "хлапок", а потым ужо бачылі выбух. Народ у паніцы выбіраўся ад месца выбуху.

Потым у апыталі тых, хто атрымаў лёгкія пашкоджаньні. Многія зь іх ужо дома заўважылі, што пашкодзілі палец ці ў іх недзе кроў.

У аўторак чакаецца працяг апытаньня пацярпелых.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

4 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень трынаццаты


У судзе на працэсе Канавалава-Кавалёва працягваецца агучваньне пратаколаў допытаў і пастановаў адносна пацярпелых, якія атрымалі лёгкія пашкоджаньні.

14:00 Выступілі двое пацярпелых. Пацярпелы Андрэй Тышкевіч расказаў пра факт марадзёрства ў мэтро пасьля выбуху. Яго выкінула выбухам на супрацьлеглыя пуці. Быў паранены, але сам выбраўся. Калі выбіраўся з пуцей, скінуў паліто, у якім застаўся гаманец з 1,5 млн. рублёў. Паліто забыў пасьля забраць. Пазьней у міліцыі вярнулі гаманец, у якім засталося толькі пасьведчаньне і 10 тысяч рублёў. Знаёмы міліцыянт сказаў, што быў знойдзены марадзёр.

Выступіў Андрэй Гаршкоў. У яго была параненая нага. Дагэтуль кульгае і не працуе. Ён заявіў пра страты у 5 млн. рублёў. Было зачытана больш за 50 паказаньняў допытаў пацярпелых, большасьць з якіх атрымалі лёгкія пашкоджаньні і зьвярнуліся за дапамогай на наступны дзень пасьля выбуху.

Некалькі пацярпелых, сярод якіх Семянюк, Слабадзян, Філіповіч, аказаліся ў момант выбух на мосьце з пераходу са станцыі мэтро "Купалаўская". Яны маглі бачыць там Канавала, у той момант, калі ён націскаў кнопку. Незразумела, ці пыталіся ў іх пра Канавалава.

Абвешчаны перапынак. Пасьля перапынку працягнецца зачытваньне пратаколаў пацярпелых.

17:30 У другой палове дня ў судзе працягвалі зачытваць пратаколы допыту пацярпелых, якія атрымалі ў выніку выбуху лёгкія цялесныя пашкоджаньні. Сярод іх былі паказаньні і вядомага беларускага атлета Вячаслава Харанекі, якога дапытвалі двойчы, 14 і 27 красавіка. Падчас выбуху Харанека знаходзіўся на балькончыку перад ўваходам у тунэль, што вядзе з Кастрычніцкай на Купалаўскую і мог бачыць Канавалава. Але з паказаньняў не зразумела, бачыў спартовец Канавалава ці не.

5 кастрычніка судовае паседжаньне працягнецца.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

5 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень чатырнаццаты


13:40 Перад пачаткам судовага паседжаньня раніцай у залі было чуваць брэх сабакаў. Хоць саміх сабакаў у актавай залі Дому правасудзьдзя, дзе слухаецца справа, не было. Прысутныя ў залі выказалі здагадку, што абвінавачаны Ўладзіслава Кавалёва і Дзьмітрыя Канавалава прывозяць на працэс у тым ліку і пад аховай службовых сабакаў.

У першай палове дня на судзе слухалі пратаколы допытаў пацярпелых. Вытрымкі з допытаў чытаў прадстаўнік абвінавачваньня.

Усяго зачыталі фрагмэнты допытаў 60-ці асобаў, якія атрымалі пашкоджаньні без наступстваў для здароўя, і 30 асобаў, якія пацярпелі без цялесных пашкоджаньняў.

Самая вялікая сума кампэнсацыі маральных і матэрыяльных стратаў — 500 тысячаў эўра. Столькі запрасіў Віктар Дзіўненка, які прадстаўляе на працэсе інтарэсы свайго сына Арцёма.

Пасьля выбуху хлопец згубіў адно вока, другое вока ня бачыць. Ён таксама атрымаў вялікія апёкі і шмат ранаў. Каля 10 ашчэпкаў дагэтуль знаходзяцца ў цела Арцёмва. Яму патрэбна некалькі апэрацыяў на воку.

Віктар Дзіўненка папрасіў судзьдзю Федарцова асабіста пасадзейнічаць, каб камісія па інваліднасьці, у мэдычных дакумэнтах сына напісала слова "выбух" у графе пра прычыну калецтва. Паводле Дзіўненкі-старэйшага, дагэтуль у графе стаіць прочырк.

 

18:15 У судзе за тэрарызм у мэтро дапыталі прадстаўнікоў загіблых.

У судзе паводле крымінальнай справы аб выбуху ў менскім мэтро зачытаны пратакол допыту пацярпелых, якія не былі траўмаваныя. У матэрыялах справы фігуруюць сорак такіх чалавек.

Таксама былі зачытаныя пратаколы допыту прадстаўнікоў загінулых — агулам пятнаццаць чалавек. Таксама былі агучаныя вынікі экспэртызы аб прычынах сьмерці гэтых людзей.

Паводле экспэртаў, Харкова Тацяна магла загінуць ня толькі з прычыны траўмаў, але і з-за таго, што яе пераехаў цягнік. Экспэртыза не дала адназначнага адказу, што насамрэч сталася прычынай сьмерці — шматлікія траўмы ў выніку выбуху ці пераезд цягніком.

Агулам траўмы загінулых экспэртыза вызначае як комплексныя. На іх паўплывалі розныя фактары: разрыў тканак ад выбуху, апёкі, траўмы ад пранікненьняў у целы цьвікоў і мэталёвых дэталяў самога выбуховага прыстасаваньня, а таксама ад дадатковых матэрыялаў — аскепкаў бэтону, граніту, дрэва. Таксама характэрнымі былі траўмы з прычыны адарваньня ног. Траўмы траіх загіблых экспэртыза ахарактаразавала як несумяшчальныя з жыцьцём. Асабліва пацярпелым прызнаны Юры Клімец, які быў разарваны на часткі. Мяркуецца, што ў момант выбуху ён сядзеў на лаўцы, пад якую была пакладзеная бомба.

На 6 кастрычніка заплянаванае дасьледаваньне судова-мэдычных экспэртызаў абвінавачаных Канавалава і Кавалёва. У кулюарах суду ходзяць размовы, што заўтра разгляд судовага эпізоду ў частцы выбуху ў мэтро можа быць закончаны.


“Радыё Свабода”

 

 

6 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень пятнаццаты


12:25 Уладзіслаў Кавалёў не паведаміў у праваахоўныя органы пра плян Дзьмітрыя Канавалава, бо баяўся крымінальнай адказнасьці. Пра гэта Кавалёў заявіў на стадыі папярэдняга расьсьледаваньня, напісаўшы зварот на імя старшыні КДБ, перадае "БелаТА".

6 кастрычніка дзяржабвінаваўца Дзьмітры Цімафееў зачытаў гэтую заяву. У ёй Кавалёў пісаў: "Разумею, што павінен быў зрабіць гэта раней, але баяўся крымінальнай адказнасьці за неданясеньне". Таксама сказана, што Кавалёў усьвядоміў усю цяжар злачынства, "удзельнікам якога апынуўся".

Абвінавачаны заявіў, што добраахвотна жадае працягнуць супрацоўніцтва са сьледзтвам і распавесьці ўсё, што яму вядома пра выбухі у 2005 годзе ў Віцебску і 2008 годзе ў Менску.

Кавалёў прызнаўся, што ведаў пра датычнасьць Канавалава да гэтых злачынстваў. Ён напісаў, што пра пэўныя злачынствах Канавалава «было вядома нашай агульнай знаёмай Каралёвай». Гэтая дзяўчына ўжо давала паказаньні ў судзе і казала, што не паверыла ў прызнаньне Дзьмітрыя з нагоды "нейкага выбуху", бо ён распавядаў ёй пра гэта нападпітку.

Кавалёў таксама напісаў, што ведаў, дзе і як яго Канавлаў рабіў выбухоўку, "ведаў, што Канавалаў паехаў рабіць выбух у мэтро, але пераканаць яго ня змог".

Дзяржабвінаваўца Дзьмітрый Цімафееў абвясьціў заключэньні па судова-біялягічным і мэдыка-крыміналістычным экспэртызам ў дачыненьні да ацалелых частак адзеньня загіблых пры тэракце ў мэтро. Гэтыя дакумэнты яшчэ раз даказваюць, што людзі загінулі ад выбуху. У тым ліку аб гэтым кажа характар пашкоджаньняў адзеньня. У заключэньнях згадваюцца "другасныя снарады", гэта значыць кавалкі розных прадметаў і будматэрыялаў, зь якіх зроблена станцыя мэтро. Гэтыя аскепкі пасьля выбуху бомбы патрапілі ў людзей.

13:30 У судзе агучылі вынікі выбухова-тэхнічных экспэртызаў. Адразу пасьля затрыманьняў на целах Кавалёва і Канавалава шукалі сьляды выбуховых рэчываў. Экспэрты не знайшлі такіх рэчываў.

Таксама агучылі экспэртызы мэдычнага агляду абвінавачаных. На целах знайшлі драпіны і лёгкія пашкоджаньні. Іх зрабілі тупымі прадметамі, якія немагчыма вызначыць.

Кавалёў заявіў, што атрымаў гэтыя пашкоджаньні, калі іх затрымлівалі. Ён сказаў, што ў часе сьледзтва на яго фізычна не ціснулі.

Такая самая сытуацыя і з Канавалавым.

У матэрыялах справы ёсьць заключэньне, што байцы спэцпадразьдзяленьня "Алмаз" дзейнічалі паводле інструкцыі. Іх папярэдзілі, што затрыманыя могуць супраціўляцца і нават зьдзейсьніць выбух у кватэры шматпавярховага дому.

Канавалаў ў часе сьледзтва прасіў завесьці крымінальную справу на сьледчы за фізычны ціск на яго. Пракуратура адмовіла ў справе, бо не знайшла прыкметаў ціску.

На працэсе пачаўся допыт Кавалёва пра падзеі 2000 году. Кавалёў распавёў, як некалі разам з Канавалавым рабілі ўзрыўпакеты. Адзін зь іх спрацаваў у пад’езьдзе жылога дому.

Кавалёў заявіў, што адмаўляецца ад некаторых заяваў зафіксаваных у пратаколах допыту. Кажа, што частку зь іх ён прыдумаў, частку падказалі сьледчыя.

Кавалёў таксама заявіў, што некалі набыў толавыя шашкі. Аднак пазьней адвіўся ад ідэі ўзарваць іх. Шашкі закапаў. Празь нейкі час Канавалаў папрасіў прадаць яму гэтыя шашкі. Кавалёў прадаў. Адна з такіх шашак была выкарыстаная пад час выбуху ў 2008 годзе.

17:00 Вядзецца допыт Кавалёва па эпізодах, пачынаючы ад 2008 году і раней. Кавалёў расказаў, што ў 2008 годзе Канавалаў дэманстраваў яму выбух на дрэве з кіраваньнем праз мабільны тэлефон. Іншымі словамі, ён ужо навучыўся рабіць выбуховае прыстасаваньне, якое прыводзілася ў дзеяньне з дапамогай мабільніка — пасьля званка адбыўся выбух, у выніку чаго частка дрэва адламалася.

Таксама Кавалёў расказаў, як яшчэ раней разам з Канавалавым езьдзілі за горад і той паказваў, як узрываецца так званая кіса — трыперакіс ацэтону. Ён расклаў кавалкі кісы ў фользе на газэту, паперу падпаліў і яны выбухнулі. Такіх выбухаў было 3-4, а самі прыстасаваньні былі ў выглядзе цыліндраў з фольгі дыямэтрам да 4 сантымэтраў і памерам каля 5 сантымэтраў.

Расказаў, што ў Віцебску быў падпалены адзін шапік, і віну за злачынства сьледчыя нібыта прымусілі Кавалёва сьпісаць на Канавалава.

У Кавалёва запыталі, што ён бачыў непасрэдна ў падвале Канавалава — якія выбуховыя рэчы, прыстасаваньні і г.д. Ён згадаў, што там была серная кіслата, гідрапэрыт і ацэтон — якраз тое, што ёсьць складнікамі так званай кісы.

Усплыло тое, што ў кампутары іх агульнага сябра Сяргея Румянцава, зь якім яны разам падрывалі выбуховы пакет каля бібліятэкі, была знойдзена кніга "Азбука тэрарыста". Гэтую кнігу нібыта загрузіў з Інтэрнэту сам Кавалёў. На пытаньне — ці гэта так — ён адказаў:

— Магчыма, мною была заружаная.

Паводле Кавалёва, калі сьледчыя ўгаворвалі яго як мага больш нагаварыць на Канавалава, яму паказвалі сьпіс нераскрытых злачынстваў у Віцебску. У тым ліку ў Дзьвіне быў знойдзены труп з прыкметамі магчымай сьмерці ад выбуху. Маўляў, гэты труп таксама хацелі сьпісаць на Канавалава. Але ў выніку Кавалёў свайго сябра агаворваць ня стаў:

— Труп — гэта ўжо занадта.

Адвакат Абражэй пачаў задаваць пытаньні Кавалёву:

— Ці казалі вам, што вы мусіце на допыце прадставіць Канавалава як тэрарыста?

Кавалёў пасьпеў адказаць на гэта "так", але судзьдзя на пратэст пракурора зьняў гэтае пытаньне. Сказаў, што нельга задаваць пытаньні, калі ў самім падказваецца адказ.

У першай палове дня быў працытаваны кавалак тэксту з заявы на імя старшыні КДБ Зайцава, напісаную Кавалёвым. У лісьце ён раскайваецца, просіць ужыць да яго дэтэктар хлусьні. Сёньня Кавалёў сказаў, што той ліст напісаў цалкам пад дыктоўку. Спачатку было напісана на чарнавік, а потым перапісаў начыста. Паколькі паказаньні дэтэктара хлусьні не зьяўляюцца доказамі, то яны не былі агучаныя ў судзе — так сказаў судзьдзя. Але з пытаньняў Кавалёву стала вядома: дэтэктар пацьвердзіў тое, што ён ведаў пра выбухі 2005 году і саўдзел у тэракце 2011 году. Пры гэтым не пацьверджана яго датычнасьць да выбуху 2008 году.

Асобна была гаворка пра дамкрат. Паводле сьледзтва, пра дамкрат расказаў Кавалёў. Па яго словах, з дапамогай дамкрату Канавалаў зьбіраўся скрывіць рэйкі на чыгунцы, каб учыніць аварыю цягніка. Але Кавалёў заявіў, што гэта прыдумалі сьледчыя і загадалі яму гэта сказаць. Пры гэтым, праўда, пацьвердзіў, што Канавалаў з дапамогай дамкрату зьбіраўся зрабіць аманал — выбуховае рэчыва, якое складаецца з сэлітры і алюмініевай пудры, і робіцца пад ціскам.

Пры канцы Кавалёва запыталі, чаму ён на сьледзтве не адмовіўся казаць тое, чаго насамрэч не было? Ён сказаў, што тады гэта рабіць было бессэнсоўна, яму ніхто не паверыў бы, таму зараз у судзе ён адмаўляецца ад часткі сказанага.


“Радыё Свабода”

 

 

“Белыя плямы” працэсу Канавалава-Кавалёва


Што прымусіла Дзмітрыя Канавалава здзейсніць тэракт?

Які матыў быў у 25-гадовага пралетарыя, хіміка-аматара без амбіцый і веселуна, які некалькі разоў спрабаваў здзейсніць суіцыд?

Аўтарка звяртае ўвагу, што Канавалаў як завучаную фразу на папярэднім следстве паўтараў "для дэстабілізацыі абстаноўкі ў Рэспубліцы Беларусь" у якасці матыву. Гэта моцна пярэчыла стылю ягоных адказаў на іншыя пытанні — тыповага для пацана без вялікай адукацыі.

Калі гэта не палітыка, можа ідэя звышчалавека?

Аўтарка адзначае, што Канавалаў загаварыў бы на судзе, калі яго мэтай было звярнуць на сябе ўвагу. "У яго паказаннях няма гонару за здзейсненае, праўда, няма і жаху і раскайвання. Ён не спрабуе нешта даказваць альбо кагосьці пакараць… Канавалаў жа абыякавы да ўсяго, у тым ліку да таго, што здзейсніў. І абсалютна не амбітны".

Хто тая загадкавая жанчына, якую пры засяленні на кватэру на вул. Караля, сустрэлі Канавалаў і Кавалёў?

Па іх паказаннях, жанчына магла быць гаспадыняй кватэры альбо прыбіральшчыцай. Але рыэлтары агенцтва "Арміра", якое здавала кватэру, заявілі, што нікога там не магло быць.

Чаму абодва абвінавачаныя ўвесь час мяняюць паказанні?

Калі Канавалаў не загаворыць на працэсе, якія яго паказанні павінен прымаць пад увагу суд?

Як вылічылі адрас здымнай кватэры ў Менску?

Зыходзячы са сведчанняў абвінавачаных, з вечара 11 красавіка і да начы з 12 на 13 ніхто з кватэры не выходзіў. А кіраўнікі спецслужб праз некалькі дзён пасля тэракта аб’явілі пра тое, што высачылі маладых людзей пасля таго, як адзін з іх выйшаў у краму па гарэлку.

Чаму Канавалаў падчас следчага эксперымента сабраў выбухоўку не аналагічную той, што спрацавала ў метро?

Да такога вываду прыйшлі эксперты ФСБ, хаця яны і пацвердзілі, што знойдзеныя ў метро кавалкі арматуры і стрыжняў таго ж паходжання, што і знойдзеныя ў падвале Канавалава.

"Верагодна, усе нестыкоўкі будуць выкарыстаны як абвінавачваннем, так і абаронай. Хаця шматлікія "няяснасці" павінны знікнуць пасля допыту новых сведкаў, пасля агалошвання вынікаў псіхолага-псіхіятрычнай экспертызы абвінавачаных. Наўрад ці ў судзе будуць даваць паказанні бацькі і родныя — яны маюць права ад гэтага адмовіцца. У любым выпадку, хацелася б спадзявацца, што для суда ў працэсе не будзе "белых плям", — падсумавала аўтарка.


“Наша Ніва” (Паводле: Юлія Качубей, interfax.by)

 

 

7 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень шаснаццаты


На пачатку паседжаньня адвакат Кавалёва Абразей заявіў хадайніцтва аб зьмене меры стрыманьня падабароннага, спаслаўшыся на тое, што няма пэўных доказаў ягонай віны, што відэа з Кавалёвым у мэтро зьнята з працэсуальнымі парушэньнямі і што на яго рабіўся ціск.

Судзьдзя, параіўшыся 10 хвілінаў, вырашыў гэта хадайніцтва не задаволіць.

Пасьля гэтага пачалося апытаньня сьведкаў.

Выступілі сьведкі — сябры Кавалёва і Канавалава зь ягонага двара, а таксама супрацоўніцы бібліятэкі зь Віцебску, дзе, паводле некаторых паказаньняў, Кавалёў і Канавалаў учынілі выбух нейкага прыстасаваньня.

Сьведка Яўген Куксёнак засьведчыў, што Канавалаў часта рабіў выбухі ў двары, і што Кавалёў прасіў яго купіць трацілавую шашку.

Сьведкі — дырэктар бібліятэкі Тацяна Аляксандрава і супрацоўніцы Несьцерава і Тарзіцкая — распавялі пра дзірку ў акне з расколінай у выніку нейкага выбуху, але не сказалі, калі гэта адбылося — недзе ў 2003-2004 гг.

Быў апытаны сьведка Дзяніс Парчынскі, супрацоўнік домакіраваньня, які вылічваў кошт шкла, пабітага ў часе першага эпізоду, гэта пачатак 2000-ых гадоў, прычым дзіўна выявілася, што гэты Дзяніс Парчынскі сам не вылічваў гэты кошт, што ён карыстаўся тымі дадзенымі, якія яму прадаставілі з пракуратуры, і нават ня мог сказаць, ці быў допыт яго ў пракуратуры. А паводле працэсу ён праходзіць як сьведка, нібыта быў зь ім допыт Адвакат між тым высьветліў, што допыту фактычна не было. Але пракурор зачытаў пратакол допыту. Такая супярэчлівая інфармацыя ставіць пад сумнеў паказаньні гэтага сьведкі.

Былі выслуханыя Ільля Коласаў і Сяргей Румянцаў, гэта дваравыя сябры Канавалава і Кавалёва.

Коласаў настойваў на тым, што Канавалаў прасіў яго набыць дамкрат. Потым сказаў, што гэты дамкрат яму не пасуе, у яго быў аўтамабільны, які не пасаваў. Паводле матэрыялаў справы, Канавалаў з дапамогай дамкрату спрабаваў зрабіць аманал, выбухоўку, якая вельмі моцная і робіцца пад ціскам. Коласаў сьцьвярджаў, што Канавалаў рабіў выбухі пакетаў у двары рэгулярна, недзе па 5-7 разоў на месяц, і рабіў гэта цягам 5 гадоў. Ён сам непасрэдна бачыў, як Канавалаў гэта рабіў дзесяць разоў. Калі адвакат спытаўся, чаму вы вырашылі, што ён 5 гадоў гэта рабіў, кожны месяц па 5-7 разоў, той спаслаўся на чуткі.

Сьведка Румянцаў назваў Кавалёва вельмі прыстойным чалавекам і сказаў, што ён ня верыць, што той зрабіў злачынствы, у якіх яго абвінавачваюць. На пытаньне адваката, як часта вас дапытвалі ў пракуратуры, гэты сьведка не пасьпеў адказаць, гэтае пытаньне было зьнятае старшынём суду Сідарцовым. Увогуле, гэты сьведка у некаторых паказаньнях блытаўся, а некаторыя паказаньні былі супярэчлівыя.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

10 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень сямнаццаты


13:15 У судзе апытваюць сьведак розных эпізодаў, якія тычацца падзеяў у Віцебску.

Павал Шалатонаў у 2004 годзе разам зь сябрамі Куксёнкам і Кавалёвым крочыў па лясной сьцежцы. Там была расьцяжка. Яе зачапілі, здарыўся выбух. Шалатонаў заявіў у судзе, што тады Кавалёў не сказаў, што расьцяжку паставіў Канавалаў.

А трэці ўдзельнік здарэньня раней заяўляў, што Кавалёў казаў пра датычнасьць Канавалава.

Адвакат Кавалёва спрабаваў высьветліць, ці праўда, што ў двары Канавалава часта ўзрываліся пэтарды і выбуховыя пакеты. Судзьдзя Федарцоў зьняў пытаньне, сказаў, што яно рытарычнае і наводнае.

Наступным апытвалі сьведку Сяргея Мамойку. Рабочы ехаў са сваім брыгадзірам сьцежкаю ля вёскі Грышаны. Іх абагнаў чалавек на ровары. Калі ён схаваўся за паваротам, яны пачулі хлапок, там здарыўся выбух. Калі яны туды пад'ехалі, то ўбачылі, як на траве нешта дагарала. Дыямэтар плямы быў 1,5 мэтра.

Сьведка — прадпрымальнік Віктар Трубчынскі распавёў, што ў 2004 годзе вартаўнік Громаў казаў яму, што нейкі чалавек спрабаваў закласьці бомбу на дах кіёску. Калі Громаў наблізіўся, той уцёк. На даху знайшлі бутэльку з вадкасьцю і прымацаваны гадзіньнік. Громаў выклікаў міліцыю.

Пасьля выбухаў у 2005 годзе Трубчынскага выклікалі ў міліцыю, бо ён "аўганец". Там ён распавёў гэтую гісторыю.

Сьведка — міліцыянт Ігар Кнураў заявіў у судзе, што яго выклікаў вартаўнік. Кажа, што вартаўнік паведаміў, што 2 чалавекі спрабавалі закласьці бомбу. Кнураў убачыў бутэльку з бэнзінам і выклікаў сапёраў. Кнураў ня памятае, што складаў пратакол па гэтым здарэньні. На ўдакладняльнае пытаньне Кнураў паведаміў, што адмыслоўцы пазьней адкаркавалі тую бутэльку. Адтуль пайшоў пах бэнзіну.

Міліцыянт Раман Аненкаў быў напарнікам Кнурава, яго таксама выклікалі ў тую ноч. Аненкаў паведаміў у судзе, што гэта ён складаў пратакол. Аненкаў паведаміў, што Кнураў наўрад ці мог чуць пах бэнзіну з бутэлькі, бо яны ў той момант не знаходзіліся ля сапёраў, а арганізоўвалі ачапленьне.

Кіяскёрка Сьвятлана Цімафеева заявіла ў судзе, што яе кіёск хацелі падпаліць.

Сьведка Максім Дук з МЧС засьведчыў, што гэта быў менавіта падпал.

У судзе таксама выступіла сястра Ўладзіслава Кавалёва Тацяна. Яна распавяла пра эпізод з падпалам машыны. Яна кажа, што ў іхным двары стаяла старая закінутая машына, у якой гулялі дзеці. Аднойчы яна пабачыла, што тая машына гарыць. Тацяна кажа, што яе брат у той момант быў у кватэры.

Яна ня верыць, што Ўладзіслаў мог на просьбу Канавалава пайсьці на злачынства.

18:00 Пасьля абеду зачытваліся пратаколы допытаў Кавалёва. Паводле пракурора, іх вырашылі зачытаць таму, што Кавалёў адмовіўся ад часткі паказаньняў, дадзеных падчас сьледзтва. Як выявілася, Кавалёў казаў, што з пэўнасьцю ведаў пра падрыхтоўку выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе. То бок Канавалаў яму папярэдне казаў, што будзе падрываць. Першы выбух, паводле Кавалёва, не задаволіў Канавалава, бо людзі не пацярпелі. Таму ён рыхтаваў другі. Кавалёў сказаў, што яго гэта не турбавала, бо ён не зьбіраўся ў цэнтар гораду і яго сваякі таксама. І прыкладна ведаў, што гэта будзе ў выходныя. Бо Кавалёў у будзённыя дні працаваў: тыдзень у адну, а потым у другую зьмену.

Выявілася таксама, што Кавалёў быў знаёмы зь мясцовымі скінхэдамі і кантактаваў зь імі, але потым гэтыя кантакты спыніў. У 17 гадоў Кавалёва паставілі на ўлік у наркадыспансэры, бо міліцыянты запынілі яго на вуліцы ў нецьвярозым стане. Але ён сказаў, што ніякай працы зь ім не вялося і што алькаголікам ён ня быў. Ён зрабіў малюнкі месцаў, дзе адбыліся выбухі, а таксама ножак ад гадзіньніка, якія былі знойдзены на месцы выбуху. Малюнкі супалі. Ён сказаў, што бачыў гэта ў інтэрнэце. З Канавалавым ён хадзіў у інтэрнэт-кафэ, каб праглядаць інфармацыю пра выбухі ў Віцебску.

На пытаньне, якая мэта была ў Канавалава, ці быў ён незадаволены палітыкай уладаў, Кавалёў адказаў, што ніколі ня чуў размоваў пра палітыку. Проста Канавалаў хацеў сябе гэтак рэалізаваць, пашумець. Сказаў, што шкадуе, што не папярэдзіў, не прадухіліў гэтыя выбухі, хоць усё ведаў.

14 чэрвеня на допыце Кавалёў адказаў на пытаньне, як страхаваўся Канавалаў ад непрадугледжанага выбуху. Дзеля гэтага той выкарыстоўваў розныя тумблеры і адмысловую лямпачку, якая паказвала, ці ёсьць у ланцугу электрычнасьць.

Ад Кавалёва стала вядома пра падпал кіёскаў. Ён сказаў, што пра гэта распавёў яму Канавалаў і нават паказваў тыя кіёскі, адзін зь якіх падпаліў, а другі спрабаваў падпаліць. Але сьведкі кажуць, што там было закладзенае выбуховае прыстасаваньне.

Кавалёў патлумачыў розьніцу паміж трыперакісам ацэтону і дыперакісам ацэтону. Гэта выбуховыя рэчывы, якія Канавалаў навучыўся рабіць у сябе ў склепе. Для вырабу дыперакісу ацэтону трэба было сумесь ахалоджваць. Таму Канавалаў у ваду дадаваў соль, ахалоджваў яе ў лядоўні і потым нёс у склеп. Кавалёў сказаў, што Канавалаў захапляўся хэві-мэталам, любіў дэпрэсіўную музыку.

11 кастрычніка ў судзе будуць дапытваць новых сьведак і пацярпелых.


“Радыё Свабода”

 

 

11 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень васямнаццаты


14:20 У судзе выступіў грамадзянін ЗША Алякандар Кісьляк. Ён пацярпеў ад выбуху ў мэтро. Кісьляк распавёў, што пасьля выбуху трапіў у 3-ю лякарню. Кажа, што аднойчы выйшаў ва ўнутраны дворык падыхаць сьвежым паветрам. Калі вяртаўся назад, у палату яго не пусьцілі, маўляў, парушыў распарадак. Кісьляк пакінуў шпіталь. Ён працягнуў лекавацца ў 2-м шпіталі.

На працэсе пачалі зачытваць пратаколы допыту Кавалёва. Ён кажа, што ведаў пра тэракт, але шкадуе, што не прадухіліў. Кавалёў кажа, што спрабаваў адгаварыць Канавалава, але той яго ня слухаў.

Пасьля перапынку ў судзе пачнуць глядзець відэа, на якім Кавалёў распавядае пра падрыхтоўку тэракту.

 

17:00 Пасьля абеду быў прагляд відэа, на якім абвінавачаны Ўладзіслаў Кавалёў паказваў, дзе ён хаваў тратылавыя шашкі: закопваў іх у зямлі. Ён паказваў, дзе ён разам з Канавалавым праводзіў выпрабаваньні выбухоўкі. Падчас прагляду відэа судзьдзя Аляксей Федарцоў выдаліў з залі пацярпелага Саакяна і назіральніцу Дуброўскую, бо яны размаўлялі падчас прагляду. Саакян пратэставаў, казаў, што гэта ня так. Але судзьдзя іх выдаліў. Гэта ня першы раз, калі судзьдзя робіць заўвагі пацярпеламу Саакяну, які вядзе аўдыёзапіс працэсу, задае шмат пытаньняў і мае свой погляд на абвінавачаньне.

Выступала сьведка Юлія Чаркоўская зь Віцебску па эпізодзе аб выбуху ў Віцебску 22 верасьня 2005 году. Яна пацярпела падчас гэтага выбуху каля кафэ "Эрыдан". Яна сказала, што падчас аказаньня мэдычнай дапамогі ў яе і яе сяброўкі ледзь ня скралі сумачкі.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

12 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дзевятнаццаты


13:00 Адвакат Кавалёва Абразей заявіў, што фотаздымкі чалавека з торбай у дзень выбуху і Канавалава на сьледчым экпэрымэнце не супадаюць. Ён заявіў, то зь іншага чалавека зьвісае куртка, а таксама, што рост гэтых аб'ектаў не супадае. Здымкі паказалі на вялікім экране. Абразей дэманстраваў гэтыя несупадзеньні.

Пасьля гэтага судзьдзя Федарцоў зачытаў вынікі экспэртызы ФСБ. Адмыслоўцы прыйшлі да высновы, што вызначыць асобу па твару і асаблівасьцям паводзінаў немагчыма, але супадае адзеньне. Таксама няма прыкметаў мантажу і рэтушы.

17:00 Пасьля абеду ў абвінавачанага Ўладзіслава Кавалёва ўзялі тлумачэньні адносна супярэчнасьцяў паміж тым, што ён кажа цяпер і што казаў на сьледзтве. Такіх супярэчнасьцяў — больш за 20. Раней Кавалёў шмат ад чаго, што ён прызнаваў на сьледзтве, адмовіўся. Ён тлумачыў несупадзеньні і часта заяўляў: "Я гэта сказаў, бо мне так сказалі казаць ва ўправе па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю", альбо так яму казалі сьледчыя, альбо ён быў запалоханы. І яму пагражалі сьмяротным пакараньнем, і таму ён так і сказаў. Пры гэтым па некаторых эпізодах ён паведамляў такія падрабязнасьці, пра якія потым не казаў, што гэта сьледчыя яму казалі. І тады судзьдзя і пракурор пыталіся, чаму ён паведамляў гэтыя падрабязнасьці. Гэта ён патлумачыў няўцямна.

Пасьля абеду таксама прагучала інфармацыя, што ў бомбе, якая выбухнула ў 2008 годзе на сьвяткаваньні Дня незалежнасьці, былі знойдзены адбіткі пальцаў ня толькі Канавалава. Гэта вынікае з пытаньня, якое задаў адвакат Кавалёву. Калі адвакат спытаў, што ён ведае пра іншыя адбіткі пальцаў, той адказаў, што ня ведае, чые яны. Там яшчэ быў знойдзены эпітэлій — біялягічнае рэчыва нейкага чалавека.

Пасьля гэтага пачалі зачытваць матэрыялы справы, хоць адвакаты былі супраць гэтага, бо яшчэ не дапытаныя ўсе сьведкі. І з матэрыялаў прэсы яны могуць даведацца, пра што ідзе гаворка ў судзе, і зьмяніць свае паказаньні. Але судзьдзя вырашыў агалошваць, і цяпер зачытваюць матэрыялы справы па выбухах 2005 году ў Віцебску. Першая бомба, якая ўзарвалася 14 верасьня ў Віцебску, была начыненая рознымі паражальнымі элемэнтамі, якіх было больш за 150.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

14 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дваццаць першы


У першай палове дня ў судзе агучвалі вынікі экспэртызаў.

Супалі фрагмэнты фольгі і складнікаў выбуховых прыстасаваньняў са склепу Канавалава і зь месцаў выпрабаваньняў.

На мабільніку Канавалава знойдзенае відэа, на якім зафіксаваныя выпрабаваньні.

Экспэрты ФСБ параўналі выбуховыя прыстасаваньні, якія спрацавалі ў 2005-м у Віцебску і ў 2008-м у Менску. Яны знайшлі падабенства толькі паводле адной прыкметы — прыстасаваньні былі закамуфляваныя пад напоі. У 2005-м гэта былі бляшанкі з-пад піва, у 2008-м — пакунак з-пад соку.

Адзін раз супаў прыпой на паяльніку Канавалава і на адной з бомбаў, якія спрацавалі ў 2005-м у Віцебску.

У судзе абвешчаны перапынак да 19 кастрычніка.

Плянуецца, што 19 кастрычніка ў судзе будуць выступаць абаронцы падсудных.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

19 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дваццаць другі


Судовы працэс па справе выбухаў у Менску і Віцебску ідзе ад з 15 верасьня ў менскім Доме правасудзьдзя. Абвінавачаныя — Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў.

12:00 Суд адхіліў хадайніцтва адваката Станіслава Абразея аб тым, каб зьмяніць меру стрыманьня Ўладзіславу Кавалёву.

"Хадайніцтва не падлягае задавальненьню, бо Кавалёў абвінавачваецца ў цяжкім злачынстве і ў саўдзеле ў асабліва цяжкім", — гаворыцца ў пастанове суду.

Абразей дамагаўся, каб Кавалёва выпусьцілі пад падпіску аб нявыезьдзе. Гэта ўжо другое такое хадайніцтва на працягу працэсу.

— Лічу, што ў меры стрыманьня ў выглядзе заключэньня пад варту адпала неабходнасьць, — заявіў адвакат.

Абразей таксама дадаў, што на судовых паседжаньнях Кавалёў заявіў пра сваю недатычнасьць да выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая". Абаронца лічыць, што ў справе няма аб'ектыўных доказаў датычнасьці Кавалёва да выбуху ў мэтро.

Абвінавачаньне выступіла супраць задавальненьня хадайніцтва.

14:27 Канавалава вінавацяць у падпале кіёску ў ліпені 2004 году. Адвакаты зачыталі матэрыялы справы, зь якіх вынікае, што ў 2004-м выбуховае прыстасаваньне міліцыянты не аддалі на экспэртызу, а разабралі і выкінулі. Таксама вядома, што жыхары Віцебску Казакоў і Данілёнак атрымалі па 2 гады пазбаўленьня волі нібыта за падпал таго самага кіёску.


“Радыё Свабода”

 

 

Суд Канавалава-Кавалёва
Відэа з метро ў дзень выбуху не мае юрыдычнай сілы ў судзе


Суд адхіліў хадайніцтва аб змене меры стрымання для Уладзіслава Кавалёва.

Адвакат Кавалёва Абразей адзначыў, што выемка відэа з камер метро (стст. "Кастрычніцкая", "Купалаўская", "Фрунзенская") адбылася не 12 красавіка, калі быў затрыманы Кавалёў, а толькі 19 красавіка.

Выемка адбывалася з парушэннем заканадаўства. У прыватнасці, у пратаколе не ўказана, у каго адбывалася выемка, па якім адрасе гэта было зроблена. Таму адвакат указаў на тое, што гэтыя матэрыялы не маюць юрыдычнай сілы і не могуць служыць доказамі ў судзе. Адвакат таксама звярнуў увагу на словы Кавалёва аб ціску на яго падчас папярэдняга следства. І абаронца лічыць, што пацвярджэння датычнасці яго падабароннага да выбуху ў мінскім метро няма.

Абразей заявіў яшчэ адно хадайніцтва аб даследаванні сім-карты расейскага аператара "Мегафон", якая была знойдзена па адрасе затрымання Канавалава і Кавалёва. Ён просіць зрабіць запыт, каб даведацца пра ўладальніка сім-карты, выходныя і ўваходныя тэлефанаванні, смс-паведамленні. Суддзя Федарцоў адхіліў хадайніцтва. Маўляў, не выяўлена яе датычнасць да злачынства.

Зараз ідзе даследаванне справы — адвакаты чытаюць матэрыялы па эпізодах 2005 года.


Сяргей Макарэвіч


“Наша Ніва”

 

 

21 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дваццаць чацьвёрты


13:48 Да выбуху ў Дзень Рэспублікі выбухатэхнікі МУС не сутыкаліся з выкарыстаньнем трыперекісу ацэтону ў выбуховых прыстасаваньнях. Пра гэта ў судзе заявілі спэцыялісты групы разьмініраваньня МУС.

Кіраўнік групы разьмініраваньня Віталь Крукоўскі заявіў:

— Гэта вельмі нестабільнае і вельмі небясьпечнае выбуховае рэчыва. Выбух можа здарыцца ў любы момант: пры вырабе, захоўваньні, перавозцы, перамяшчэньні. Гэта значыць, у абсалютна любы момант можа адбыцца несанкцыянаваны падрыў.

Крукоўскі адзначыў: чалавек, які сабраў другую выбуховую прыладу, якая не спрацавала 3 ліпеня 2008 году, павінен альбо валодаць спэцыфічнымі навыкамі і ўменьнямі, альбо неаднаразова зьбіраць такі мэханізм.

— Зыходзячы з таго, як быў сабраны ланцуг для падрыву, я лічу, што сабраў гэтую прыладу чалавек, які ведае прынцып ініцыяваньня выбуху любога зараду. Ён таксама павінен добра разьбірацца ў канструкцыі будзільніка, які ўваходзіў у склад электраланцуга. Асаблівасьць гэтага будзільніка — тое, што вывад на гадзіньнікавы замыкальнік прадугледжаны самой канструкцыяй, што не прадугледжана ў іншых гадзіньніках, — сказаў Крукоўскі.

Паводле яго, чалавек, які зьбіраў выбуховую прыладу, таксама павінен добра разьбірацца ва ўласьцівасьцях выбуховых рэчываў.

— Напрыклад, тратыл знаходзіўся ў пераплаўленым стане. Любы чалавек, які разьбіраецца ў гэтым, ведае, што ў такім стане ў тратылу павышаюцца выбуховыя якасьці, — сказаў Крукоўскі.

Яшчэ адзін супрацоўнік групы разьмініраваньня Сяргей Повар адзначыў, што да вырабу такога выбуховага прыстасаваньня быў ужыты "прафесійны падыход". Паводле яго слоў, паражальныя элемэнты (гайкі) былі разьмешчаныя вельмі шчыльна вакол зараду гранямі адзін да аднаго.

— Чалавек, які сабраў выбуховую прыладу, сабраў яе вельмі акуратна, з пачуцьцём, з толкам, з расстаноўкай, вельмі прафэсійна, — сказаў Повар, піша "БелаПАН".

Судовы працэс па справе выбухаў у Менску і Віцебску ідзе з 15 верасьня ў менскім Доме правасудзьдзя. Абвінавачаныя — Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў.

15:43 Бомбу, якая ня выбухнула ў ноч з 3 на 4 ліпеня 2008 году, знайшлі цывільныя асобы — двое маладых людзей.

Супрацоўнік міліцыі, які дзяжурыў паблізу ад стэлы "Менск — горад-герой", паведаміў у судзе:

— Да мяне падышлі двое маладых людзей. У аднаго зь іх быў пакунак з-пад соку "Садочок". Хлопцы патлумачылі, што знайшлі яго непадалёк, у іх выклікалі падазрэньне правады, якія тырчалі з пакунка.

Скрынка была разарваная, там відаць быў цыфэрблат і правады. Быў тумблер на рыльцы, дзе закручваецца.

Міліцыянт аднёс падазроны прадмет у іншае месца, якое ачапілі яго калегі, і туды прыбыла група разьмініраваньня, перадае "БелТА".


“Радыё Свабода”

 

 

26 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень дваццаць шосты


13:00 — Мне не падабаецца палітыка нашага прэзыдэнта, — заявіў у часе сьледчага экспэрымэнту 20 красавіка Дзьмітры Канавалаў.

На відэаздымках экспэрымэнту Канавалава просяць сабраць прататып другога выбуховага прыстасаваньня, якое не спрацавала на Дзень Рэспублікі 3 ліпеня 2008 году.

На здымках у Канавалава пытаюцца, зь якой мэтай ён арганізаваў выбух. Ён адказвае:

— ...каб дэстабілізаваць сытуацыю ў Беларусі.

Праўда, ён адмовіўся адказваць на пытаньне, чым яму не падабаецца палітыка кіраўніка краіны.

Раней на судзе выступалі сьведкі Яўген Іванец і Руслан Якімовіч, якія знайшлі другое выбуховае прыстасаваньне. Яны заявілі, што знайшлі пакунак з сокам, адкруцілі крышку, прарвалі мэмбрану і там пабачылі тумблер, драты і элемэнты гадзіньнікавага мэханізму.

А Канавалаў на сьледчым экспэрымэнце заявіў, што складнікі выбуховага прыстасаваньня ён засоўваў у пакунак з-пад соку праз рыльца. І гэта значыць, што мэмбрана там захавацца не магла.

Дарэчы, Іванец цяпер адбывае пакараньне ў Бабруйскай калёніі.

У судзе таксама выступіў кіноляг Сяргей Ласкутоў. Ён завіў, што 3 ліпеня з сабакам абсьледаваў месца выбуху ля стэлы. Аднак у паказаньнях на сьледзтве Ласкутоў заяўляў, што не абсьледаваў месца здарэньня. Розьніцу ў паказаньнях кіноляг патлумачыў тым, што прайшло шмат часу.

14:25 Канавалаў набываў тратыл на базары

Дзьмітрый Канавалаў кажа, што набыў тратыл для выбуховай прылады, якая дэнатавала ў 2008 годзе, на рынку ў Віцебску.

— Тратыл набыў на базары, — распавёў Канавалаў на допыце ў часе папярэдняга сьледзтва.

— А што, так і прадаецца тратыл на базары? — запытаўся сьледчы.

— Ну так, у чорных капальнікаў, якія значкамі гандлююць, хадзіў, пытаўся, — адказаў Канавалаў.

Аднак абвінавачваны не запомніў цану тратылу і ня змог сказаць, працаваў ён з тратылам раней ці не.

— Перакіс атрымліваць занадта доўга, вытрымка патрэбная, — патлумачыў Канавалаў, чаму набываў тратыл.

На відэа Канавалаў кажа: ён адмыслова плянаваў, што хваля выбуху пойдзе па ніжніх канечнасьцях. "Накіраваны выбух", — сказаў абвінавачаны і патлумачыў, што правяраў напрамак разьлёту элемэнтаў у ходзе пробных выбухаў.

Рыхтуючы выбух на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" 11 красавіка, Канавалаў разьлічваў на "зьнішчальную сілу выбуху".

— Толькі на фугаснае дзеяньне? — запытаўся сьледчы.

— Ну так, — адказаў Канавалаў.

14:32 Уладзіслаў Кавалёў заявіў, што ён не вінаваты. Кавалёў чарговы раз хадайнічае пра вызваленьне з-пад варты.

— На разглядзе суду не было прадстаўлена ніводнага доказу маёй віны. Дадзеных дзеяньняў я не зьдзяйсьняў і ніякім чынам ім не спрыяў, — заявіў Кавалёў. — Канавалава таксама лічу невінаватым, а яго прызнаньне — атрыманым пад ціскам сьледзтва... Я ўпэўнены ў сваёй невінаватасьці і маю намер даказаць яе ў судзе.

Судзьдзя Аляксандар Федарцоў заявіў:

— Даць ацэнку доказам і іх аб'ектыўнасьці суд можа толькі пасьля дасьледаваньня ўсіх доказаў у сукупнасьці: пасьля спрэчак бакоў і апошняга слова абвінавачаных. Ацэнка ступені доказнасьці ў сярэдзіне працэсу ня робіцца.

Суд адхіліў хадайніцтва Кавалёва, перадае "Інтэрфакс".

16:30 На працэсе агаласілі вынікі экспэртызаў. Паводле іх, вынікае, што знойдзеныя ў падвале галоўнага абвінавачанага Дзьмітрыя Канавалава правады, прыпой, мэталічныя часткі адпавядаюць тым жа самым рэчам, які былі ў бомбе, якую знайшлі цэлай у 2008 годзе — на сьвяце Незалежнасьці ў Менску 3 ліпеня.

Тады адна бомба не ўзарвалася. Яе хуценька разабралі, саму выбухоўку ўзарвалі, а астатнія рэчы захавалі. І ўжо пасьля выбуху ў мэтро і затрыманьня абвінавачаных параўналі захаванае з тым, што знайшлі ў падвале. Экспэртыза высьветліла, што адно адпавядае аднаму — правады, прыпоі, мэталічныя часткі. Адпаведнасьць скотчу вызначылі паводле так званых родавых прыкметаў.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

26 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава
Дзень дваццаць сёмы


Чаму бацькі Канавалава адмовіліся ад паказаньняў? Разважае Павал Левінаў, віцебскі праваабаронца.

13:30 Бацькі Канавала Людміла і Генадзь і брат Аляксандар адмовіліся даваць паказаньні ў судзе.

У судзе выступіў экспэрт па дактэляскапіі міліцыі Віцебску Канстанцін Грышман.

Ён браў адбіткі пальцаў у Канавалава 9 красавіка 2011-га. Адбіткі занеслі ў базу дадзеных у дзень выбуху 11 красавіка а 16-й гадзіне.

Грышман заявіў, што 13 красавіка пабачыў супадзеньні адбіткаў пальцаў Канавалава і тых, якія зафіксавалі на другім выбуховым прыстасваньні 3 ліпеня 2008 году.

Паказаньні Грышмана супярэчаць ранейшым заявам прадстаўнікоў сілавых структураў, што Канавалава і Кавалёва вылічылі паводле адбіткаў пальцаў.

Адвакаты папрасілі зачытаць паказаньні Грышмана у часе сьледзтва. Тады экспэрт казаў, што заўважыў супадзеньне і даклаў пра гэта начальству 12 красавіка.

Цяпер Грышман настойвае, што гэта адбылося 13-га.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

27 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень дваццаць восьмы


Судовы працэс па справе выбухаў у Менску і Віцебску ідзе з 15 верасьня ў менскім Доме правасудзьдзя. Абвінавачаныя — Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў.

14:19 У судзе вывучаюць інфармацыю з флэш-картаў фотаапарата і тэлефона, якія былі сканфіскаваныя дома ў абвінавачанага Дзьмітрыя Канавалава. На адной з картаў знаходзіўся файл, створаны 21 лістапада 2010 году. Ён зьмяшчае відэа выбуху, які здарыўся ў лесе позьняй восеньню ці раньняй вясной.

На фатаграфіях з фотаапарата, датаваных 15 студзеня 2011 году, зьнятае падарванае дрэва, вельмі падобнае да таго, якое знайшлі экспэрты ў лесапаласе каля пасёлка Кіраўскі. Тут жа здымак участку зямлі з раскіданымі дошкамі, а таксама здымак дрэва, у якім у красавіку экспэрты знайшлі цьвікі.

Фатаздымкі з мабільнага тэлефона датуюцца 10 кастрычніка 2007 году. Спачатку ідуць здымкі, на якіх — начыненыя чымсьці абрэзкі трубаў. Затым відаць абрэзкі гэтых трубаў ужо з вывернутымі вонкі бакамі. Наступны здымак — шпалеры, якія чымсьці прабітыя.

На апошнім здымку нехта трыма пальцамі паказвае на прабоіну ў лісьце жалеза. Сьледзтва, спасылаючыся на думку экспэртаў, настойвае на тым, што гэта пальцы Канавалава, перадае "БелаПАН".


“Радыё Свабода”

 

 

28 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень дваццаць дзявяты


Судовы працэс па справе выбухаў у Менску і Віцебску ідзе з 15 верасьня ў менскім Доме правасудзьдзя. Абвінавачаныя — Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў

13:02 Пацярпелы ад выбуху ў менскім мэтро Самвэл Саакян абвінаваціў судзьдзю Аляксандра Федарцова ў парушэньні працэсуальнага заканадаўства.

Саакян прасіў выклікаць у суд у якасьці сьведак супрацоўнікаў спэцназу, якія ўдзельнічалі ў затрыманьні абвінавачваных Уладзіслава Кавалёва і Дзьмітрыя Канавалава, "каб высьветліць сапраўдныя акалічнасьці затрыманьня 12 красавіка".

Саакян лічыць, што гэта неабходна таксама для "аб'ектыўнага ўстанаўленьня вінаватасьці", бо, на думку пацярпелага, у эпізодзе затрыманьня абвінавачаных застаюцца няясныя моманты.

Суд адмовіўся задавальняць такое хадайніцтва.

Пасьля гэтага Саакян папрасіў занесьці ў пратакол пасяджэньня заяву пра парушэньне працэсуальнага заканадаўства, бо суд адмовіў, не агучыўшы матывы адмовы.

— Вы парушаеце працэсуальнае заканадаўства, — заявіў Саакян.

Суд таксама адмовіў у хадайніцтве адвакату Кавалёва Станіславу Абразею, які раней прасіў знайсьці і дапытаць чатырох рабочых, якія праводзілі рамонтныя працы на станцыях "Кастрычніцкая" і "Купалаўская" незадоўга да выбуху, перадае "Інтэрфакс".

13:05 Адзін з элемэнтаў бомбы, якая ня выбухнула ў 2008 годзе, быў зроблены ня ў Віцебску.

Адзін з элемэнтаў самаробнай выбуховай прылады, знойдзенай у Менску ў Дзень незалежнасьці 2008 году, быў выраблены ў рэгіёне, дзе не пражываў Дзьмітры Канавалаў, які ўзяў на сябе адказнасьць за выраб гэтай бомбы і выбух яшчэ адной.

Дадзеныя экспэртызы, праведзенай расейскімі адмыслоўцамі, былі агучаныя ў судзе ў пятніцу. Яны сьведчаць, што на частках выбуховай прылады знаходзяцца фрагмэнты кветак і пыльцы расьлінаў, якія характэрныя для зоны хваёва-шыракалістых лясоў.

— Можна зрабіць выснову, што прадстаўленыя на дасьледаваньне аб'екты, якія ўваходзяць у выбуховую прыладу, былі вырабленыя або знаходзіліся ў рэгіёне, які ўключае заходнюю частку Бранскай вобласьці Расеі, Калінінградзкую вобласьць РФ, паўднёва-заходнія рэгіёны Беларусі, паўночна-заходнюю частку Ўкраіны, паўночна-ўсходнюю частку Польшчы, Літвы, Латвію, Эстонію, — зачытаў судзьдзя рэзюмэ экспэртаў.

Віцебск знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы Беларусі.


“Радыё Свабода”

 

 

По следам беларусских террористов. Часть II


"Беларускі партызан" продолжает внимательно следить за расследованием дела о взрыве в метро 11 апреля 2011 года. Суд над предполагаемыми террористами не снимает тех сомнений, которые возникли в обществе после этого теракта, подозрений в том, что ко взрыву могут быть причастны спецслужбы. Сегодня мы публикуем вторую часть расследования, которое провел для нас полковник, бывший командир спецназа Владимир Бородач.

В первой части речь шла о странных взрывах, которые произошли в Витебске и Менске до 2011 года. Сейчас переходим непосредственно к обстоятельствам ареста обвиняемых Коновалова и Ковалева.


Выход на территористов


Коновалов не прятался. По своему паспорту он снял квартиру в Витебске 9 апреля и в Менске 10 апреля, хотя разумнее было воспользоваться паспортом Ковалева. Он верил, как и все это время с 2008 года своим покровителям. При таком раскладе человека можно найти за 3 часа. На дауна наш "гений" не похож. У него в субботу (выходной) взяли отпечатки по уголовному делу особой важности, он готовит еще более чудовищный теракт, селится в стоявших на учете в милиции квартирах и трое суток ждет (из них 2 суток с бомбой в руках) парней из "Алмаза", развлекаясь с другом и девочками для свидетельских показаний. А не легче было бы после приезда в Менск сразу оставить сумочку в метро и расслабиться с чувством исполненного долга после "дестабилизации обстановки"? Но инициатива пешек в игре наказуема. Это было бы нарушением запланированного сценария, да и сумочка могла не сработать. Город Менск не был еще готов к кровавому празднику "вампиров".

Коновалов и Ковалев были арестованы в 22 часа 15 минут 12 апреля 2011 г. (через 28 часов после взрыва). ВНИМАНИЕ. Глава Интерпола Рональд Ноубл заявил: "Такой уровень расследования подобных преступлений является беспрецедентным". Через 24 часа после теракта 11 апреля Интерпол располагал качественной ФОТОГРАФИЕЙ подозреваемого. То есть, еще до ареста у них был не фоторобот, а КАЧЕСТВЕННАЯ ФОТОГРАФИЯ Коновалова. Но наши граждане и милиция не имели даже фоторобота. Это и не требовалось. Подельники знали, где находятся "козлы отпущения". Им надо было решить сложную задачу по передаче Коновалова из-под колпака ЛИЧНЫХ СПЕЦСЛУЖБ официальным правоохранительным органам. Они, не вскрывая себя, выводили их на след преступников. Возможно, это будет идентификация отпечатков пальцев Коновалова. Больше нет подходящих вариантов.

Представленные нам видеозаписи с элементами монтажа (по заключению экспертов) о встрече двух друзей и передвижения неузнаваемого силуэта с сумкой в метро (по данным экспертизы) не могли являться основанием для правоохранительных органов для установления личности Коновалова. Зачем лгать и скрывать от граждан порядок выхода на преступников? Коновалов не выходил с 11 до 12 апреля из дома, до момента ареста, когда его "выслеживали" в это время у магазина рядом с метро.

Признания подсудимых под диктовку следователей не всегда убедительны.

Временами они поражают: "Коновалов ходил ПО РЫНКУ И ПРОЗРАЧНО НАМЕКАЛ ВСЕМ, ЧТО ЕМУ НУЖЕН ТРОТИЛ!" Браво! И так минимум 10 раз покупал (ибо надо было взрывом проверить, не мыло ли ему продали), а добавьте сюда еще другие средства взрывания. Агентам из милиции не продают, а Коновалову "добро пожаловать"… И это в Беларуси, где каждый метр мест нашпигован агентами и сотрудниками.

Если Коновалов признался во взрыве 4 июля 2008 года, то зачем КГБ уговаривало Ковалева взять на себя взорвавшуюся в тот день бомбу? На очной ставке Коновалов не взял на себя взрыв 4 июля, ровно, как и взрывы 2005 года. То же произошло и с взрывом в метро.

Ковалева просили признать то, что он видел со стороны, как его товарищ взрывал в метро. Следствие понимает, что у них нет достаточных доказательств причастности Ковалева к взрыву в метро.

Признайся Ковалев в том, что его просит следователь, и остальное было бы делом техники, и оба оказались бы террористами.

Девушка Яна дала бы показания об их отлучке на время взрыва то ли на ЧАС (показания в суде), то ли на два (показания в ходе следствия). В первом случае Коновалов не мог взорвать, во втором мог. Так что же является правдой?

Цена этих признаний без адвокатов сводится к нулю. По тем показаниям, которые дали подсудимые, если их все представить суду, можно как оправдать, так и засудить этих людей, кроме того уволить или посадить в тюрьму ни одного следователя.

ПОЧЕМУ ТЕРРОРИСТ ЖЕЛАЮЩИЙ ВОЙТИ В ИСТОРИЮ, ПРИЗНАВШИСЬ В ЗАСТЕНКАХ ТЮРЬМЫ, МОЛЧИТ В СУДЕ? ВРЕМЯ ПИСАТЬ ИСТОРИЮ. По тому, что как только он заговорит (по опыту дела Автуховича) — дело рассыплется.


Показания экспертов


Вызывает подозрение то, что следствие, отказавшись в самое трудное время от помощи прибывших иностранных экспертов и не допустив их к работе на месте взрыва, начало обращаться по мелочам и рассылать в посылках материалы (сомнительного происхождения) в Москву для экспертизы.


Установлено:


1. Эксперты не установили принцип действия бомб, взорванных в 2005 году. А два человека, "признавшиеся" и осужденные уже за взрывы не смогли объяснить, как это у них получилось. Не скрывающий ничего от следствия Коновалов то же не может ничего сказать об этом, кроме того собирает устройства совершенно отличные от тех, которые ему приписывают в 2008 году.

2. Беларусские и рассейские эксперты были едины во мнении, что взрывчатые вещества для обоих взрывных устройств (образца 2005 года в Витебске и 2011 года в Менске) изготовлены на основе тротила. Экспертиза установила идентичность припоя на паяльнике, изъятом на квартире Коновалова, с кусками припоя, который был обнаружен на месте взрыва. А что, с 2005 по 2011 слесарь больше не паял? Или перед экспертизой нашим "следователям" слабо опустить паяльник в найденный припой и отправить на экспертизу не только в Москву, но и в Интерпол?

Здесь использовался тротил (не уникальное ИЗОБРЕТЕНИЕ Коновалова). Нет связи этих и последующих взрывов. ЗА ВЗРЫВЫ 2005 года ОСУЖДЕНЫ ДВА ЧЕЛОВЕКА. Есть ли уверенность, что эти двое ПОСЛЕДНИЕ?

3. Эксперты ФСБ установили МАССУ взрывного устройства, приведенного в действие 11 апреля в Минске, - 12,5 кг (по нашей экспертизе мощность заряда 12,5 кг), но не смогли установить точный состав взрывчатого вещества, составлявшего основу бомбы "по причине малого количества объектов, представленных на исследование". Если это не ошибка, то это "контрольный выстрел" в голову следствия. ЭТО ПРОВАЛ.

4. Эксперты не обнаружили взрывчатых веществ на одежде и обуви, в ушах, под ногтями, на волосах Дмитрия Коновалова и Владислава Ковалева после их задержания по подозрению во взрыве в минском метро. Следов не было и в съемной квартире. КАКИЕ ПОСЛЕ ЭТОГО МОГУТ ПРОВОДИТЬСЯ ЭКСПЕРТИЗЫ? ДЕЛО РАССЫПАЛОСЬ.

Более того, учитывая "мультики" с двойником Коновалова, можно утверждать, что мы являемся свидетелями СПЕЦОПЕРАЦИИ. Я утверждаю: КОНОВАЛОВ НЕ БЫЛ ВО ВРЕМЯ ВЗРЫВА НА ОКТЯБРЬСКОЙ.

5. Не в пользу обвинения и результаты дактилоскопической экспертизы от 4 мая, которая исследовала на предмет наличия отпечатков пальцев Коновалова на вещах в подвале в Витебске, где, как уверено следствие, он готовил взрывные устройства.

На экспертизу, в частности, отправлялись пластиковая емкоbr /сть с жидкостью желтого цвета, липкая лента, некоторое оборудование для химических опытов. На всех этих предметах экспертиза не нашла ни одного отпечатка пальцев. Замечу, он работал там безвылазно последние 4 дня. Предметы туда просто "прилетели по воздуху"? Или Коновалов стер отпечатки со всех предметов, а взрыватель, ВВ, звонок и т. д. оставил? Я утверждаю: экспертиза в подвале — ПОДЛОГ.

6. Сама бомба, по заключению российских специалистов, была самодельным взрывным устройством электрического типа и осколочно-фугасного действия. Для устройства было использовано бризантное взрывчатое вещество. Также для бомбы использовались пластиковые емкости с синими крышками суммарным объем не менее 12 л. Именно о таких емкостях говорили на следствии Ковалев и Коновалов.

Но Ковалев противоречит сам себе, утверждая, что там были трехлитровые бутылки (об этом позже). Когда экспертиза дает заключение, что взорвалось бризантное взрывчатое вещество (ВВ), то это ни о чем не говорит. Это видно даже по телевизору в момент взрыва. Из экспертизы следствие использует выгодные для своей версии обобщающие данные, скрывая суть экспертизы.

7. Взрывы в метро, теракты 2005, 2008 и 2011 годов совершенно разные по составу ВВ и ВУ, а так же по технике исполнения. Экспертиза по взрыву в метро обнаружила признаки тротила, алюминиевой пудры, аммиачной селитры, уротропина, чего не было раньше. Коновалов "НЕ ЗНАЛ", что ОН ЯКОБЫ ВЗОРВАЛ В МЕТРО, ибо в "признательных" показаниях он отрицал использование алюминиевой пудры.

8. Не мог Коновалов за 3 дня (впрочем, и за десять тоже) в одной кастрюльке на одной плитке сварить, высушить, спрессовать ни 12, ни 20 килограмм ВВ, если даже плитка не выключалась. Также не достаточно было и другого оборудования для этого.

9. По результатам судебно-медицинских экспертиз у Владислава Ковалева и Дмитрия Коновалова были обнаружены телесные повреждения. Представьте, как мордовали парней, осужденных за эти же взрывы в Витебске. Участников подобных уголовных дел рубят на капусту. Кроме того, это коснется и истинных исполнителей и соучастников после суда (телефон спасения: +491627120059).

10. Отпечатки пальцев Коновалова и отпечатки на неразорвавшемся пакете 3 июля 2008 года совпадают. Был найден и еще один отпечаток, который оставлен другим лицом. Была и женщина. Где этот человек, или по долгу службы он не прошел дактилоскопию? КТО ИЗ НИХ устанавливал и взрывал первую и вторую бомбы на празднике? Кого скрывает следствие и не хочет привлечь к ответственности?

Пакет с отпечатками пальца Коновалова не взорвался, а кто взорвал вторую бомбу? А МОЖЕТ ОН САБОТИРОВАЛ ПРИКАЗ КОМАНДИРА?

Окончательные выводы мы представим в заключительной части нашего расследования.

Продолжение следует.


Владимир Бородач, специально для "Беларускага партызана"

 

 

31 кастрычніка 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень трыццаты


Сьведка ў справе тэрарыстычных актаў у Менску і Віцебску Уладыслаў Кандрацьеў паведаміў падчас судовых слуханьняў 31 кастрычніка, што ён і Дзьмітрый Канавалаў — асноўны абвінавачаны ў тэрактах — плянавалі сустрэцца 9 красавіка і што ягоны сябар не зьбіраўся ехаць у Менск.

Гаспадыня менскай кватэры, якую здымаў другі абвінавачаны Уладыслаў Кавалёў, характарызавала яго толькі станоўча: шмат чытаў, дапамагаў, быў спакойны і міралюбны.

Сьведкі выбуху ў адным з жылых дамоў Віцебска давалі супярэчлівыя сьведчаньні пра тое, калі і дзе адбыўся выбух.

Прадстаўнік экспэртызы заявіў у судзе, што выбуховае прыстасаваньне, знойдзенае ў 2008 годзе каля стэлы "Менск — горад-герой", было вырабленае групай прафэсіяналаў выбуховай справы.


“Радыё Свабода”

 

 

1 лістапада 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень трыццаць першы


Раней Клімовіч зрабіў выснову, што выбуховыя прыстасаваньні, адно зь якіх спрацавала на Дзень Рэспублікі ў 2008-м, а другое было знойдзена напярэдадні, магчыма, зьбіраліся рознымі людзьмі.

Клімовіч казаў, што бомба, якая не спрацавала, была сабраная вельмі акуратна, "як дыплёмны праект", а тая, што выбухнула, — сьпехам.

Разам з гэтым Клімовіч адзначыў, што дэтанатары выбуховых прыстасаваньняў зробленыя наадварот: у першай — вельмі прафэсійна, у другой — неахайна.

Пра дэтанатары Клімовіч кажа, што іх мог зрабіць адзін чалавек.

У судзе адвакаты запыталіся ў Клімовіча, чаму ў выбуховых прыстасаваньнях у 2008 годзе выкарыстоўвалася па дзьве батарэйкі, а ў тым, якое Канавалаў сабраў на сьледчым экспэрымэнце, — адна.

Клімовіч сказаў, што пасьля 2008-га прайшло шмат часу, і калі рыхтаваліся да сьледчага экспэрымэнту, пра гэта маглі забыць.

Адмысловец таксама прызнаўся, што сьледчы экспэрымэнт з Канавалавым "быў не зусім чысты". Маўляў, там бомбу зьбіралі безь некалькіх складнікаў.


“Радыё Свабода”

 

 

Лука-ка ўжо вынес свой прысуд Канавалаву і Кавалёву


Усё, што адбываецца цяпер у Доме правасуддзя, — не больш чым спектакль. І нягледзячы на шматлікія нестыкоўкі і працэсуальныя парушэнні, лёс Канавалава і Кавалёва ўжо вырашаны.

Ідзе суд. Пракурор стараецца, адвакаты сапуць, суддзя з задуменным выглядам, здавалася б, успрымае аргументы бакоў і аналізуе іх. Бо менавіта ён павінен паставіць кропку ў гэтай справе. Бесстаронна ацаніць доказы і вынесці справядлівы прысуд. Аднак у разгляд справы самым нахабным чынам ўмешваецца… Лука-ка.

Не, ён не тэлефануе суддзі (прынамсі мне пра гэта нічога не вядома), ён не патрабуе імгненна прызнаць падсудных вінаватымі і вынесці ім пакаранне… Ён банальна ўзнагароджвае супрацоўнікаў, якія праводзілі папярэдняе расследаванне злачынства, і такім чынам дае публічную ацэнку справе, што разглядаецца ў судзе.

Нагадаю — яшчэ ідзе судовае следства, суд яшчэ нават не прааналізаваў усе доказы, і, адпаведна, прысуду які ўступіў у законную сілу, па гэтай справе няма. Такім чынам, праца аператыўнікаў і следчых яшчэ не была праверана і ацэненая. А Лука-ка тым часам ужо заявіў:

— Мы ўзнагароджваем людзей, якія мелі непасрэднае дачыненне да раскрыцця тэракту ў мінскім метро.

Што гэта, калі не ацэнка матэрыялаў следства, дадзеная на самым высокім узроўні? Скажыце, які суддзя, хай нават ён і цэлы намеснік старшыні Вярхоўнага суда, рызыкне не тое каб спрачацца, а проста кінуць цень на аўтарытэт Лука-кі? Правільна. Ніякі. Такіх суддзяў у РБ не водзіцца. Таму ўсё, што адбываецца цяпер у Доме правасуддзя, — не больш чым спектакль. І нягледзячы на шматлікія нестыкоўкі і працэсуальныя парушэнні, якія ставяць велізарны пытальнік над высновамі следства, лёс Канавалава і Кавалёва ўжо вырашаны.

Улада не змагла да канца вытрымаць паўзу ў сваёй аўтарскай пастаноўцы пад назвай "незалежны судовы працэс". Кропку ў справе паставіў Лука-ка. Асабіста. Праўда, развязку сюжэту, як належыць у любым спектаклі, які паважае сябе, мы — гэта значыць публіка — даведаемся ў канцы прадстаўлення.


Андрэй Пачобут


“Наша Ніва”

 

 

2 лістапада 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Дзень трыццаць другі


У судовым працэсе аб тэракце ў менскім мэтро розныя дзяржаўныя арганізацыі патрабуюць спагнаць з абвінавачаных Канавалава і Кавалёва 4 мільярды беларускіх рублёў. Каля 3 мільярдаў патрабуе менскі мэтрапалітэн, астатнія грошы — Міністэрства аховы здароўя, унутраных спраў, МНС і іншыя.

З Канавалава дадаткова патрабуюць спагнаць яшчэ 183 мільёны. Канавалаў прызнаў патрабаваньні, якія тычацца эпізодаў 2008 і 2011 гадоў, Кавалёў усе патрабаваньні прызнаваць адмовіўся, паколькі не прызнае сябе вінаватым у тэрактах.

На завяршэньне судовага сьледзтва адвакаты абодвух абвінавачаных заявілі хадайніцтвы. У прыватнасьці, адвакат Кавалёва Абразей выставіў хадайніцтва паводле 8 пунктаў. Ён просіць даць яму магчымасьць дасьледаваць відэазапісы з мэтро, бо лічыць, што ў іх ёсьць сьляды мантажу. Таксама просіць выклікаць экспэртаў ФСБ, якія рабілі заключэньні адносна выбуховак, дапытаць сьведку Давыдава — супрацоўніка КДБ. Адвакат Канавалава таксама просіць зрабіць экспэртныя заключэньні ў пытаньнях дзейнасьці Канавалава і Кавалёва да 2005 году аб выбухах у пад’ездазх. А менавіта, ці гэта былі гэта выбухі адмысловых прыстасаваньняў і ці несьлі яны пагрозу для людзей. Гэтыя пытаньні будуць вырашацца ў судзе ў першай палове заўтрашняга дня.

Сёньня ў першай палове дня на знак пратэсту пакінуў судовае пасяджэньне пацярпелы Самвэл Саакян. Да гэтага ён фактычна кожны дзень прысутнічаў на пасяджэньні, вёў аўдыёзапіс. Саакян да гэтага падаў хадайніцтва, каб у судзе былі заслуханыя тыя супрацоўнікі "Алмазу", якія затрымлівалі падазраваных Канавалава і Кавалёва. Судзьдзя сёньня канчаткова адхіліў гэтае хадайніцтва, таму што, паводле яго, абставіны затрыманьня вывучаліся працэсуальна.

Сёньня ж у судзе былі зачытаныя паказаньні міліцыянта Зайцава, супрацоўніка "Алмазу", які ўдзельнічаў у разьмінаваньні выбуховай прылады ў 2008 годзе (на сьвяце незалежнасьці) і чамусьці ўзяў гэтую прыладу ў рукі. Такім чынам, на гэтай прыладзе былі знойдзеныя як адбіткі яго пальцаў, так і Канавалава. Пацярпелы Саакян таксама патрабаваў выкліку гэтага сьведкі, у чым яго падтрымлівалі адвакаты. Але суду была прадстаўленая даведка, што Зайцаў знаходзіцца ў камандзіроўцы да 4 лістапада і зачытаныя яго паказаньні. Паводле іх, ён проста падышоў, узяў у руку гэта выбуховае прыстасаваньні і паклаў назад. Пасьля гэтага прылада была абясшкоджаная. Адказу, чаму ён так зрабіў, атрымаць не ўдалося.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

4 лістапада 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.

Скончылася судовае сьледзтва


Судовае сьледзтва скончылася. Спрэчкі пачнуцца 14 лістапада аб 11-й гадзіне.

Суд разгледзеў хадайніцтвы абароны і пацярпелых. З больш чым дзясятка хадайніцтваў задаволіў толькі некалькі.

Пацярпелы Саакян заявіў грамадзянскі пазоў да Міністэрства фінансаў больш як на 500 мільёнаў рублёў за страты. Саакян спаслаўся на артыкул закону пра тэрарызм, паводле якога страты кампэнсуе дзяржава, а ўжо пасьля спаганяе зь вінаватых. Суд гэты пазоў адхіліў.

Таксама суд не задаволіў хадайніцтва адвакатаў, каб на працэсе дапыталі супрацоўнікаў ФСБ, якія рабілі экспэртызы пасьля выбуху ў мэтро.

Суд адмовіўся праглядаць відэа з камэраў назіраньня з камэнтарамі адвакатаў. Калі глядзелі гэтае відэа першы раз, бок абвінавачваньня рабіў камэнтары, спыняў стужку. Адвакат Станіслаў Абразей заявіў, што ў часе паўторнага прагляду відэа прадставіць дадатковыя доказы. Суд адхіліў хадайніцтва, спаслаўшыся на тое, што відэа дастаткова вывучылі.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

14 лістапада 2011 г.


Працэс Кавалёва-Канавалава.
Пракурор папрасіў абодвум сьмяротнае пакараньне


У судовым працэсе аб тэракце ў менскім мэтро пачаліся судовыя спрэчкі. Дзьмітры Канавалаў і Ўлад Кавалёў абвінавачваюцца ў тэрарызьме.

14:00 У сваім выступе намесьнік генпракурора Аляксей Стук выказаў зьдзіўленьне, што яшчэ пэўны час таму нельга было ўявіць, што ў мірнай Беларусі давядзецца падтрымліваць абвінавачаньне супраць тэрарыстаў. Ён згадаў пра выбухі ў ЗША, у Расеі, у лёнданскім мэтро.

Ён пералічыў 14 злачынстваў з боку Канавалава і некалькі злачынных эпізодаў, а таксама некалькі злачынстваў з боку Кавалёва, пераважана неданясеньне і незаконныя дзеяньні з выбухоўкай. Па адным з эпізодаў з падрывам выбуховых пакетаў каля пад'езда ў 2001 годзе і ў бібліятэцы Стук папрасіў зьняць адказнасьць з Кавалёва. А таксама зьняць абвінавачаньне ў тым, што Кавалёў рабіў злачынныя дзеяньні з гэтай выбухоўкай, бо гэта не даказана. Пакінуць толькі тое, што Кавалёў быў пры гэтым і назіраў, каб ніхто не перашкодзіў гэтым злачынным дзеяньням. У некалькіх эпізодах Стук папрасіў зьмяніць фармулёўку "выкарыстаньне зброі" на "выкарыстаньне прадмета, які ўжываўся як зброя" ў сувязі з тым, што гэтага прыстасаваньня ўжо няма і яго нельга дасьледаваць.

Выявілася, што дрэнна працавала віцебская міліцыя. Было некалькі выпадкаў, калі Канавалаў падрываў свае прыстасаваньні, але гэта не фіксавалася і не трапляла ў справаздачы. Пра гэта стала вядома толькі пасьля выбуху ў Віцебску ў 2005 годзе.

15:05 Пракурор Стук працягвае пералічваць доказы віны Канавалава і Кавалёва па інкрымінаваных эпізодах. Ён лічыць, што эпізод выбуху ў 2005 годзе ў Віцебску даказаны. І спасылаецца на дадзеныя экспэртызы, паводле якой аднолькавы прыпой быў на паяльніку Канавалава ў кватэры і ў падвале, а таксама ў целах пацярпелых і на месцы выбуху. Знойдзеныя шурупы і самарэзы былі зь белай фарбай. Таксама пракурор спасылаецца на паказаньні Кавалёва, што Канавалаў яму прызнаваўся ў гэтых злачынствах і паказваў месцы, дзе яны былі зробленыя. Апошні эпізод — па выбуху ў Менску ў 2008 годзе. Было знойдзена выбуховае прыстасаваньне, якое не ўзарвалася. Пракурор выклаў доказы таго, што яго зрабіў Канавалаў. Сярод доказаў — адбіткі пальцаў Канавала на бомбе. Таксама агульнай рысай было тое, што бомбы былі закамуфляваны пад тару для напою. Пракурор спасылаецца на паказаньні Канавалава, які сам падчас сьледзтва пацьвердзіў, што рабіў гэтую бомбу, і на экспэртызу.

Пракурор таксама адзначыў тры недахопы. Розьніцу ў прыстасаваньнях ён патлумачыў фактарам часу. На бомбе, якая ня выбухнула, былі знойдзены адбіткі пальцаў ня толькі Канавалава, але яшчэ і двух міліцыянтаў. Яны ня ведалі, што гэта бомба, і дакрануліся.

Зноў абвешчаны перапынак у выступе пракурора. Пасьля перапынку пракурор пяройдзе да эпізоду ў менскім мэтро.

18:00 Пацярпелая ня верыць, што Канавалаў і Кавалёў — тэрарысты

У судовым працэсе над абвінавачанымі ў тэрарызьме Канавалавым і Кавалёвым выступіў пракурор. Ён пералічыў доказы, якія, на ягоную думку, сьведчаць, што выбух у мэтро ўчыніў Канавалаў, а Кавалёў яму дапамагаў, ведаў пра падрыхтоўку злачынства, але пра гэта не паведаміў.

Пракурор спаслаўся на відэа ад 10 красавіка 2011 году аб прыезьдзе Канавалава ў Менск — што разам з Кавалёвым яны прынесьлі сумку, у якой знаходзілася выбухоўка. Паводле зьвестак экспэртызы ФСБ, мэталічныя стрыжні, знойдзеныя на станцыі мэтро пасьля выбуху, супадаюць з аналягічнымі стрыжнямі, знойдзенымі ў падвале Канавалава. Экспэртыза таксама лічыць, што калі падчас сьледчага экспэрымэнту Канавалаў паказваў, як ён вырабляў бомбу, то гэтая бомба адпавядала той, якая была ўзарваная. Паводле сьведкі Пачыцкай, яна бачыла, як 11 красавіка за гадзіну да тэракту Канавалаў і Кавалёў нешта рабілі з сумкай. А ў адпаведнасьці з паказаньнямі Кавалёва, якраз у той момант Канавалаў ставіў бомбу на ўзвод.

Цалкам прагледжаны і даказаны шлях Канавалава пасьля таго, як у яго ўзялі адбіткі пальцаў і ён літаральна праз паўгадзіны сышоў з дому і наняў кватэру, з кватэры паехаў на вакзал, з вакзалу ў Менск. Паводле пракурора, гэткім чынам ён пачаў хавацца, разумеючы, што пасьля зьняцьця адбіткаў пальцаў яго могуць затрымаць.

Таксама гаворка вялася пра відэа таго, як 10 красавіка Канавалаў хадзіў па мэтро, шукаючы месца, дзе ён будзе пакідаць выбухоўку. Паводле абвінавачаньня, гэтыя факты адпавядаюць пазьнейшым падзеям, якія адбыліся 11 красавіка. У якасьці доказу пракурор таксама назваў відэа з мэтро ад 11 красавіка, калі Канавалаў прынёс сумку ў мэтро, стаяў на плятформе, пасьля здарыўся выбух, а затым некаторыя відэакамэры зафіксавалі, як ён выходзіў з мэтро ўжо бяз сумкі. Таксама сьведка заяўляла, што бачыла Канавалава на плятформе мэтро з сумкай.

Паводле зьвестак ФСБ, ёсьць партрэтнае падабенства сярэдняй ступені паміж Канавалавым і тымі здымкамі, якія былі зробленыя ў мэтро. У падвале Канавалава знайшлі выбуховыя рэчывы, зь якіх можна зрабіць выбухоўку. Таксама сшыткі з запісамі пра тое, як можна зрабіць выбуховае прыстасаваньне, паводле почырку, напісаныя Канавалавым. Таксама шклянкі і рондлі са сьлядамі выбуховых рэчываў. Таксама шайбы, гайкі, ніты і шрубы ў кватэры Канавалава — усяго 12 кіляграмаў, якія адпавядаюць начыньню бомбы. Таксама бесправадны званок "Космас" у заводзкай упакоўцы, які дзейнічае як прыстасаваньне для кіраваньня выбухам на адлегласьці 150 мэтраў.

Рэчы, якія забралі ў Канавалава, шапка, чаравікі маюць пэўныя прыкметы, якія, паводле відэаздымкі, адпавядаюць рэчам на чалавеку, які прынёс сумку перад выбухам. Таксама як доказы былі прыведзеныя паказаньні Кавалёва, які падчас сьледзтва сьведчыў, што Канавалаў рыхтаваў бомбу і намагаўся ўчыніць выбух.

Абвінавачаньне патлумачыла сьляды мантажу на відэа з мэтро. Паводле абвінавачаньня, гэта не паўплывала на праўдзівасьць кадраў, але зь іх была зробленая відэанарэзка, каб паказаць увесь шлях Канавалава.

Таксама была прыведзеная характарыстыка асобаў абвінавачаных. Паводле характарыстыкі абвінавачаньня, Канавалаў упарты, лічыць, што годны большага, чым яму прапанавана. Падчас службы быў расчараваны войскам. Не выказваў пэўных грамадзянскіх пазыцый, абмяжоўваўся агульнымі фразамі, эгацэнтрычны, меў паталягічную цікавасьць да выбухаў. Перад выбухам прымаў алькаголь.

Кавалёў, паводле характарыстыкі, прадстаўленай абвінавачаньнем, — сьціплы, схільны да хлусьні, з 5 да 10 кляса страціў цікавасьць да вучобы. Мае замкнёны характар, схільны да саступак іншым людзям.

Пракурор ня ўбачыў зьмякчальных абставінаў для абвінавачаньня, затое знайшоў абставіны, якія абцяжарваюць злачынства — абвінавачаныя былі ў стане алькагольнага ап’яненьня. Гэткім чынам, паводле артыкула Крымінальнага кодэксу № 289 аб тэрарызьме, пракурор папрасіў для абвінавачаных найвышэйшую меру пакараньня.

Любоў Кавалёва — маці абвінавачанага Кавалёва — заявіла, што ня верыць у віну сына. Яго "топяць", лічыць яна, для таго каб прыбраць важнага сьведку. Адна з пацярпелых, Любоў Жэчка, таксама заявіла, што ня верыць у вінаватасьць Канавалава і Кавалёва.


Алег Грузьдзіловіч

 

 

Чаму для Ўладзіслава Кавалёва таксама запатрабавалі сьмяротнага пакараньня?


У працэсе над абвінавачанымі ў тэрарызьме Дзьмітрыем Канавалавым і Ўладзіславам Кавалёвым пачаліся судовыя спрэчкі. Намесьнік генпракурора Аляксей Стук запатрабаваў для абодвух абвінавачаных сьмяротнага пакараньня, але пры гэтым адмовіўся ад некаторых абвінавачаньняў адносна Ўладзіслава Кавалёва.

Абвінаваўца Аляксей Стук прамаўляў агулам больш за 4 гадзіны. Вось заключныя словы ягонай прамовы, якія тычыліся абвінавачаных Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва:

— Абвінавачаньне прапануе лічыць абвінавачаных выключна небясьпечнымі для грамадзтва і прызначыць ім наступную меру пакараньня. Канавалаву па 3 частцы 289 артыкула Крымінальнага кодэксу прызначыць выключную меру пакараньня — сьмяротную кару праз расстрэл. Кавалёву па частцы 6 артыкула 16 і частцы 3 артыкула 289 выключную меру пакараньня — сьмяротную кару праз расстрэл.

Артыкул 16-ты Крымінальнага кодэксу — гэта пасобніцтва ў злачынстве. 6-я частка гэтага артыкула, якая інкрымінаваная Ўладзіславу Кавалёву, вызначае пасобніка як чалавека, які садзейнічаў злачынцу парадамі, даваў інфармацыю або сродкі зьдзяйсьненьня злачынства, пазбаўляў ад перашкод, альбо які загадзя абяцаў схаваць злачынцу ці сродкі зьдзяйсьненьня злачынства. Што з гэтых дзеяньняў рабіў, паводле сьледзтва, Уладзіслаў Кавалёў?

Абвінаваўца Аляксей Стук казаў, што Кавалёў ведаў пра выбухі 2005 году ў Віцебску і 2008 году ў Менску, а таксама пра падрыхтоўку тэракту ў мэтро 11 красавіка 2011 году, і дапамагаў Канавалаву ў падрыхтоўцы гэтага тэракту. Пракурор спасылаўся на паказаньні самога Кавалёва падчас сьледзтва, на відэа з мэтро, на паказаньні сьведкі Пачынскай, паводле якой Канавалаў з Кавалёвым разам "нешта рабілі" над торбай з бомбай прыкладна за гадзіну да тэракту.

Уладзіслаў Кавалёў усе гэтыя доказы ў судовым паседжаньні абверг. Пра свае паказаньні на сьледзтве ён сказаў, што іх атрымалі ад яго пад ціскам — яму нібыта пагражалі, што суд дасьць сьмяротную кару за неданясеньне, а таму ўгаварылі даць паказаньні, якія цікавяць сьледзтва. Маўляў, суд можа ўлічыць яго раскаяньне. Відэа, на якім Кавалёў дапамагае Канавалаву несьці торбу з бомбай з вакзалу на арандаваную кватэру 10 красавіка, паводле Кавалёва, ня сьведчаць пра ягонае пасобніцтва, бо ён нічога пра бомбу ня ведаў, а проста дапамагаў сябру несьці цяжкую торбу. Што ж да сьведкі Пачынскай, Кавалёў яе паказаньні на судзе проста не пацьвердзіў.

Чаму суд мусіць верыць Пачынскай, а не Кавалёву, тым болей што Канавалаў, які трэцім прысутнічаў пра гэтым эпізодзе, ад паказаньняў адмовіўся? Падобныя пытаньні задаюць праваабаронцы, якія прысутнічаюць на працэсе. Віцебскі праваабаронца Павал Левінаў згадвае пра словы абвінавачаных адносна ціску на іх з боку сьледчых, а пацярпелая Людміла Жэчка заявіла суду падчас спрэчак, што яе доказы абвінавачаньня не пераканалі ў віне Канавалава і Кавалёва.

— Той факт, што пацярпелая выступае ў абарону абвінавачаных, для мяне вельмі паказальны, — кажа Павал Левінаў і нагадвае, што абвінаваўца сам мусіў адмовіцца ад аднаго з абвінавачаньняў на адрас Уладзіслава Кавалёва. Сапраўды, Аляксей Стук прапанаваў зьняць з Кавалёва абвінавачаньне адносна дзеяньняў з дамкратам, які ён нібыта захоўваў на просьбу Канавалава.

Маці абвінавачанага Любоў Кавалёва скрозь сьлёзы заявіла журналістам пасьля паседжаньня, што ад яе сына хочуць пазбавіцца як ад непажаданага сьведкі. Любоў Кавалёва ў віну сына ня верыць і кажа, што пэўных доказаў яго віны сьледзтва не знайшло. Як мяркуе сястра абвінавачанага, пракурор мусіў запатрабаваць вышэйшую меру пакараньня абодвум абвінавачаным, бо атрымаў такі загад і гэтага, маўляў, патрабуе сур’ёзнасьць артыкула аб тэрарызьме. А ці акажацца суд больш міласэрным? Пакуль сваякі абвінавачанага Кавалёва наконт гэтага выказваюць сумненьні.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

15 лістапада 2011 г.


Адвакат Кавалёва заявіў, што галоўны доказ абвінавачаньня гэта падробка


Сёньня на працэсе Канавалава-Кавалёва ў Вярхоўным судзе Беларусі працягваюцца спрэчкі бакоў.

14:56 Пасьля перапынку адвакат Канавалава Дзьмітры Лэпрэтар працягнуў свой выступ. Ён зазначыў, што ягоны падабаронны прызнае сябе вінаватым у зьдзяйсьненьні выбухаў у 2008 і 11 красавіка 2011 году, але тут шмат нестыковак. Па эпізодзе выбуху на Дзень незалежнасьці 3 ліпеня 2008 году сьледзтва даказала, што быў выкарыстаны тратыл, але так і невядома, адкуль гэты тратыл у Канавалава ўзяўся. Адвакат зьвярнуў увагу, што паводле сьведак, якія знайшлі выбуховую прыладу, якая не ўзарвалася, пакунак соку быў запячатаны мэмбранай. Між тым Канавалаў распавядаў пра тое, што ён сок выпіў і зрэзаў дно пакета.

Наконт тэракту 11 красавіка ў мэтро адвакат лічыць, што прыведзенае відэа нельга лічыць доказам. Бо там не былі ўказаныя дадзеныя, адкуль гэтае відэа ўзялося, быў парушаны парадак яго ўстанаўленьня. Экспэрты не ўстанавілі партрэтнага падабенства Канавалава з чалавекам на відэаздымках, яны ўстанавілі толькі падабенства элемэнтаў адзеньня. Але самае дзіўнае, што ніякіх сьлядоў выбуху не знайшлі на адзеньні Канавалава, хоць ён быў побач. Сьведка Пачыцкая казала, што калі Канавалаў вярнуўся ўвечары 11 красавіка, ён быў у чыстым адзеньні.

Дзьмітры Лэпрэтар зьвярнуўся да дзеяньняў тэрарыста Брэйвіка ў Нарвэгіі і нагадаў, што той перад тэрактам апублікаваў свой маніфэст. А якія матывы былі ў Канавалава, сьледзтва ня высьветліла і нават не спрабавала высьветліць.

Потым пачаўся выступ адваката Кавалёва Станіслава Абразея. Абразей заявіў, што ён упэўнены, што ў жалезнай клетцы ў залі суду сядзяць невінаватыя. Адвакат перайшоў да галоўнага доказу — відэа — і нагадаў, што суд адмовіў адвакатам у праглядзе відэа з камэнтарамі. Абвінаваўчы бок гэта рабіў, але адвакатам не дазволілі. Аналізуючы па хвілінах гэты запіс, Абразей заявіў, што гэта быў ня проста відэамантаж, нарэзка розных кадраў, а гэта была відэападробка. Адвакат прыводзіў канкрэтныя факты, калі на запісе зьнікалі нейкія людзі, відаць плямы мантажу і гэтак далей.

13:10 Сёньня на працэсе Канавалава-Кавалёва ў Вярхоўным судзе Беларусі працягваюцца спрэчкі бакоў. Да перапынку выступіў адвакат Канававала Дзьмітры Лепрэтар. Адвакат заўважыў, што ўжо 13 красавіка, адразу пасьля затрыманьня Канавалава, былі атрыманыя ягоныя паказаньні з прызнаньнем па эпізодах у Віцебску ў 2005 годзе. Дзьмітры Лепрэтар лічыць, што гэтыя паказаньні былі атрыманыя з парушэньнем закону. Канавалаў заяўляў, што да яго ўжывалі мэтады фізычнага і псыхічнага ўзьдзеяньня. На відэа таксама відаць, што Канавалаў не гаворыць сам, а адказвае на пытаньні сьледчых. Таксама, паводле адваката, Канавалаў прызнаваўся, што выбухоўка, якая была выкарыстана ў тэракце 2005 году ў Віцебску, — гэтак званая "кіса". Але, паводле экспэртызы, там быў выкарыстаны тратыл.

Таму адвакат папрасіў апраўдаць Канавалава па эпізодах тэракту 2005 года ў Віцебску. Таксама Дзьмітры Лепрэтар просіць апраўдаць Канавалава па 9 эпізодах хуліганскіх злачынстваў у розныя гады ў Віцебску. Паводле адваката, у гэтых справах здарэньні дакладна не зафіксаваныя, тэрмін іх часта ня вызначаны, паказаньні сьведак блытаныя.

Раней за адваката выступіў пацярпелы Андрэй Тышкевіч. Ён заявіў, што аргумэнты абвінавачаньня не пераканалі яго ў тым, што менавіта абвінавачаныя зрабілі гэтае злачынства ў мэтро. Тышкевіч казаў, што яго выбухам выкінула на рэйкі мэтро, і калі б ён ня здолеў выбрацца, наступны цягнік раздушыў бы яго, як раздушыў адну жанчыну. Паводле сьледзтва, яна ўжо загінула, калі была на рэйках, але Тышкевіч кажа, што гэта невядома, ці была яна жывая на той момант.

Пасьля невялікага перапынку адвакат Канавалава працягне свой выступ і выкажа сваё стаўленьне да віны Канавалава ў выбуху ў менскім мэтро 11 красавіка.

16:30 Дзьмітрый Канавалаў адмовіўся ад апошняга слова.

— Ня трэба, — сказаў ён.

На удакладняючае пытаньне судзьдзі: "Вы адмаўляецеся ад апошняга слова?" Ён кіўнуў, не выказваючы пры гэтым ніякіх эмоцый.

Уладзіслаў Кавалёў заявіў аб сваёй недатычнасьці да тэрактаў, а таксама выказаў меркаваньне аб недатычнасьці да іх Дзьмітрыя Канавалава.

— Мне вельмі сорамна перад сабой і перад Дзімам, што я праявіў слабахарактарнасьць і даў паказаньні супраць яго на папярэднім сьледзтве, — сказаў У. Кавалёў. — Аднак у судзе я даў справядлівыя паказаньні і хоць неяк выправіў сваю віну.

Пры гэтым ён растлумачыў, што ўсе яго паказаньні былі дадзены пад ціскам супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія праводзяць сьледзтва.

17:10 Прысуд будзе абвешчаны 30 лістапада аб 11 гадзіне.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

16 лістапада 2011 г.

 

Для КДБ у справе аб тэракце ў менскім мэтро ўсё ясна

 

У Камітэце дзяржаўнай бясьпекі Беларусі заяўляюць, што судовы працэс у справе аб тэракце ў менскім мэтро "разьвеяў рознага роду здагадкі і сумневы".

— Судовы разбор паказаў, што намаганьнямі праваахоўных органаў было папярэджана магчымае зьдзяйсьненьне больш сур'ёзных выбухаў, а абвінавачаньне, агучанае дзяржабвінаваўцам, разьвеяла здагадкі, якімі апанэнты дзейнай улады спрабавалі пасеяць сумненьні ў грамадзтве, — заявілі агенцтву "Інтэрфакс-Захад" у сераду ў Цэнтры інфармацыі і грамадзкіх сувязяў КДБ (ЦІГС КДБ).

Там адзначылі, што "сур'ёзны ўзровень прафэсійнай падрыхтоўкі праваахоўных органаў, іх эфэктыўнае ўзаемадзеяньне дазволілі ў самыя кароткія тэрміны раскрыць зьверскае злачынства і знайсьці падазраваных у яго зьдзяйсьненьні Канавалава і Кавалёва, якія сёньня паўсталі перад судом".

Як паведамлялася, прысуд па справе аб выбухах у Віцебску ў 2005 годзе, у Менску на Дзень незалежнасьці ў 2008 годзе і ў менскім мэтро ў красавіку 2011 году будзе вынесены 30 лістапада.

У зьдзяйсьненьні тэрактаў абвінавачваецца 25-гадовы жыхар Віцебску Дзьмітры Канавалаў і яго саўдзельнік, Уладзіслаў Кавалёў.

Дзяржаўнае абвінавачаньне папрасіла прысудзіць абодвух да выключнай меры пакараньня — расстрэлу. Дзяржаўны адвакат Дз. Канавалава Дзмітрый Лепрэтор, нягледзячы на прызнальныя паказаньні свайго падабароннага па тэрактах 2008 і 2011 гадоў, заявіў аб сумневе ў даказанасьці віны свайго падабароннага.

Адвакат Уладзіслава Кавалёва Станіслаў Абразей заявіў аб невінаватасьці абодвух абвінавачаных. Двое з пацярпелых у судзе таксама заявілі сумнеў у вінаватасьці Дз. Канавалава і В. Кавалёва.



Ці магчыма стварыць бомбу так, як гэта нібыта зрабіў Канавалаў?


Дзьмітрый Канавалаў зрабіў выбухоўку і сабраў бомбу ў склепе свайго дома. Гэтак цьвердзіць крымінальная справа аб тэракцcolor: #ff0000;е ў менскім мэтро, якая цягам двух месяцаў разглядалася ў Вярхоўным судзе. Ці сапраўды магчыма зрабіць выбухоўку ва ўмовах, якія пазначаныя ў крымінальнай справе?

Паводле матэрыялаў крымінальнай справы аб тэракце ў менскім мэтро ды іншых выбухах, абвінавачаны Дзьмітрый Канавалаў самастойна вырабіў бомбу ў падвале свайго дома па вуліцы Рэпіна ў Віцебску. Бомба, якая была ўзарваная ў мэтро 11 красавіка, складалася з асноўнай выбухоўкі, дэтанацыйнага выбуховага рэчыва, прыстасаваньня, каб лавіць сыгнал ад дыстанцыйнага пульта, і паражальных элемэнтаў. На сьледчым экспэрымэнце Канавалаў прадэманстраваў, як ён зьбіраў бомбу, з кампанэнтаў, якія імітавалі рэальныя. Але так і не было прадэманстравана, ці змог бы ён вырабіць выбухоўку і дэтанатар, як кажуць, з "чыстага аркуша". Пра гэта сказаў Сяргей Ханжанкоў, былы савецкі дысыдэнт, які адбыў у мардоўскіх лягерах тэрмін за спробу ўзарваць у Менску ў 60-я гады вежу-радыёглушылку. Спадар Ханжанкоў збольшага адказвае станоўча на пытаньне, ці магчыма ва ўмовах і са складнікаў, якія былі даступныя Канавалаву, стварыць бомбу, аналягічную той, якая ўзарвалася ў мэтро 11 красавіка:

— Так, гэта магчыма, тым болей калі чалавек гэтым займаўся зь дзяцінства, з 14 гадоў. Можна набыць кампанэнты проста ў крамах, тую ж аміячную салетру. Гэта можна было і ў наш час, адно што салетру немагчыма было купіць у краме, бо тады лецішчаў было няшмат і мінэральныя ўгнаеньні ў крамах не прадавалі. Але тая ж салетра ляжала кучамі на палетках, распушчалася пад дажджамі. У нас таксама быў варыянт зрабіць выбухоўку з салетры.

Паводле сьледзтва, для дэтанацыі Канавалаў вырабляў гэтак званую "кісу" — вельмі няўстойлівае рэчыва, якое вырабляецца з ацэтону, сернай кіслаты ды іншых кампанэнтаў. Рэцэпт "кісы" быў запісаны ў сшытку Канавалава, які знайшлі ў ягоным падвале. Прыстасаваньні з падвалу Канавалава цалкам забясьпечвалі працэс вырабу "кісы", палічылі сьледчыя. Гэты рэцэпт Канавалаў нібыта ўзяў з Інтэрнэту. На думку Сяргея Ханжанкова, і тут сьледзтва не дапрацавала:

— Яны мусілі даць яму кампутар — і, калі ласка, знайдзі. Як ты тады знайшоў, гэтак і зараз знайдзі.

Прафэсійны хімік Маргарыта, якая прасіла не называць яе прозьвішча, таксама мяркуе, што ўсе неабходныя рэчывы для вырабу асноўнай і дэтанацыйнай выбухоўкі магчыма набыць у адкрытым продажы ці на рынку, як набываў кіслату Канавалаў. Але што да працы ва ўмовах склепу, Маргарыта адзначае:

— Абавязкова патрэбная выцяжка. Абавязкова, бо надыхаесься гэтак, што хутка можаш страціць прытомнасьць. А астатняе — справа тэхнікі. Калі чалавек думае пра сваё здароўе, абавязкова будзе працаваць з вэнтыляцыяй.

Склеп, у якім, паводле сьледзтва, рабіў бомбу Канавалаў, адмысловай вэнтыляцыі ня меў. Паветра выходзіла праз шчыліны ў дзьвярах. Пасьля тэракту ад жыхароў дому журналістам стала вядома, што ў пад’езьдзе, дзе быў склеп Канавалава, часта пахла ацэтонам. Між тым у судзе гэтыя зьвесткі не прагучалі.

Віцебскі праваабаронца Павал Левінаў прысутнічаў на некаторых пасяджэньнях працэсу над Кававалавым і Кавалёвым. Што думае Павал Левінаў пра тое, ці мог Канавалаў зрабіць бомбу?

— У матэрыялах справы ёсьць вынікі экспэртызы, у тым ліку адносна бомбы 2008 году, дзе сказана, што такую бомбу ня мог сабраць дылетант. Што мусілі зьбіраць у лябараторных умовах. І што чалавек мусіў мець веды большыя, чым каб выступаць на раённых алімпіядах. Так, я не адмысловец, але я ня веру, што гэта зрабілі тыя хлопцы.

Паводле матэрыялаў справы, у Канавалава падчас вобшуку была знойдзена дыстанцыйная прылада "Космас", каб перадаваць сыгнал на адлегласьць да 150 мэтраў. Паводле сьледзтва, падобная прылада была выкарыстана, каб ініцыяваць бомбу ў менскім мэтро. На допыце пасьля затрыманьня Дзьмітрый Канавалаў казаў, што пульт, якім адправіў сыгнал да бомбы, ён выкінуў у сьметніцу каля ўваходу ў "Белсьвісбанк" на плошчы Свабоды. Аднак пульт у матэрыялах справы не фігуруе.


Алег Грузьдзіловіч


“Радыё Свабода”

 

 

17 лістапада 2011 г.


Спрэчныя моманты відэазапісу з метро


"Еўрарадыё" наклала аўдыёзапіс словаў адваката Уладзіслава Кавалёва на відэакадры з метро, якія фігуравалі на працэсе ў якасці доказаў вінаватасці падсудных.

Адвакат сцвярджае, што на відэа бачна, як невядомы малады чалавек коратка перамаўляецца і вядзе за сабой хлопца з чорнай сумкай, меркаванага тэрарыста, які стаіць у пераходзе паміж станцыямі метро. Таксама, паводле адваката, два чалавекі, якія знаходзіліся ледзь не ў самым эпіцэнтры выбуху, з'яўляюцца ў пазнейшых кадрах, зробленых пасля тэракту — здаровыя ды ў добрым гуморы. Адвакат звярнуў увагу гледачоў і на іншыя спрэчныя моманты.


“Наша Нiва”

 

 

19-20 лістапада 2011 г.

 

Вы уверены, что теракт организовали Коновалов и Ковалев?


30 ноября Верховный суд должен вынести приговор по делу о теракте в Менском метро. Коновалову и Ковалеву грозит смертная казнь.

Судебный процесс, который начался 15 сентября в минском Доме правосудия, не только не предоставил убедительных доказательств виновности Дмитрия Коновалова и Владислава Ковалева, но и породил множество вопросов, ответов на которые беларусское общество так и не получило.

Главным доказательством вины предполагаемых террористов стали признательные показания самих обвиняемых на предварительном следствии. С тем, как получают признания беларусские спецслужбы, к сожалению, знакомы очень многие беларусы.

Множество нестыковок, противоречивые заявления силовиков в первые дни после теракта, "небрежность" следствия, давление на следственную группу со стороны высшего руководства и лично Лука-ка и его откровения, в том числе, о якобы готовившихся новых взрывах, в конце концов, отсутствие мотива и заказчика — все это заставляет сомневаться в объективности судебного процесса и предсказуемого решения.

Если смертный приговор будет приведен в исполнение, беларусское общество может никогда не узнать всей правды по этому делу, поэтому мы призываем вас, наших читателей, присоединиться к акции по сбору подписей за приостановление смертной казни в отношении Коновалова и Ковалева.

Обращаем внимание, речь не идет об отмене смертной казни в Республике Беларусь. Этот вопрос должен широко обсуждаться беларусским обществом и решение должны принимать сами беларусы. Также речь не идет об оправдании обвиняемых. Вопрос в данном конкретном случае лишь в том, уверены ли мы, что теракт организовали Коновалов и Ковалев?


“Хартыя’97”

 

 

Пачаўся збор подпісаў у падтрымку Канавалава і Кавалёва


У беларускім сэктары Інтэрнэту пачаўся збор подпісаў супраць вышэйшай меры пакараньня ў дачыненьні да меркаваных арганізатараў тэракту ў менскім мэтрапалітэне 11 красавіка 2011 году. Тады 15 чалавек загінулі, сотні людзей былі параненыя. У першы ж дзень пад пэтыцыяй у падтрымку абвінавачаных падпісаліся больш за 10 тысяч чалавек.

Прысуд 25-гадовым жыхарам Віцебску Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, для якіх пракурор запатрабаваў сьмяротнага пакараньня, будзе вынесены 30 лістапада. Аднак грамадзкасьць Беларусі спадзяецца, што Фэміда праявіць гуманізм, і ня будзе сьпяшацца з канчатковым вэрдыктам.

Як паведамляе карэспандэнт "Радыё Свабода" Ігар Карней, праваабаронцы, якія ўдзельнічаюць у працэсе, кажуць, што ў справе вялікая колькасьць нестыковак, а абвінавачаньне будуецца, перш за ўсё, на відэаматэрыялах з камэр назіраньня мэтрапалітэну. Тым часам, абаронцы абвінавачаных сьцьвярджаюць, што Канавалава і Кавалёва на відэа не пазнаюць нават іх бацькі. Адзін з адвакатаў наогул заявіў, што прадстаўленыя суду матэрыялы — ня больш, чым мантаж.

Аднак бок абвінавачаньня лічыць, што віна віцебскіх тэрарыстаў даказаная цалкам. З гэтым пунктам гледжаньня згодны і беларускі дыктатар, які 19 лістапада ў інтэрвію праграме "Весткі ў суботу" на канале "Расія-24" канстатаваў, што абвінавачаныя ў выбуху ў менскім мэтро павінны панесьці самае суровае пакараньне:

— Усё наша грамадзтва перажыло шок, — адзначыў Лука-ка. — Гэта недаравальна, і я як прэзыдэнт лічу, што павінна быць самае жорсткае пакараньне за падобныя дзеяньні.

Арганізатары збору подпісаў пад пэтыцыяй у абарону Канавалава і Кавалёва не выключаюць, што да вышэйшай меры могуць быць прысуджаныя маладыя людзі, якія ня маюць да тэракту ніякага дачыненьня:

"Няма канкрэтных доказаў, што менавіта гэтыя людзі зьдзейсьнілі тэракт. Падпішыце гэтае хадайніцтва, каб мы ўсе маглі выратаваць гэтыя жыцьці", — сказана ў звароце.

Тэкст пэтыцыі накіраваны ў штаб-кватэру ААН і ў міжнародныя праваабарончыя арганізацыі, уключаючы "Human Rights Watch". Ініцыятары маюць намер сабраць ня менш за 100 тысяч подпісаў.


“Радыё Свабода”

 

 

Лука-ка будзе рашаць, памілаваць ці не памілаваць Канавалава й Кавалёва

 

Абвінавачаныя ў выбуху ў менскім метро павінны панесці самае суровае пакаранне, у той жа час мае права на існаванне меркаванне, што смяротнае пакаранне для іх можна замяніць пажыццёвым зняволеннем, заявіў Лука-ка ў інтэрв’ю праграме "Весткі ў суботу" на канале "Расея-24".

— Мне яшчэ прыйдзецца, хачу я гэтага ці не, — як і ў Расейскай Федэрацыі, апошняе слова ў гэтай сітуацыі, калі суд вынесе такое рашэнне аб смяротнай кары гэтых людзей, хачу я гэтага ці не, дакладна так, як і ў вас, — я павінен буду падпісаць указ, памілаваць ці не памілаваць, — заявіў Лука-ка, каментуючы па просьбе журналіста Сяргея Брылёва прапанову пракурора прысудзіць да смяротнага пакарання Дзмітрыя Канавалава і Уладзіслава Кавалёва.

— Усё наша грамадства перажыло такі шок, — адзначыў беларускі кіраўнік. — Гэта недаравальна, і я як прэзідэнт лічу, што павінна быць самае жорсткае пакаранне за падобныя дзеянні. Што падштурхнула цябе? Якая матывацыя? Каб пацешыць і паглядзець, як будуць гінуць людзі? Як кравішча будзе хвастаць? За гэта трэба адказваць па поўнай праграме.

На рэмарку Брылёва: "Можа быць, як раз адказам на гэта варварства было б тое, каб не адказваць смерцю на смерць, а няхай сядзяць ўсё жыццё ў турме?" — Лука-ка заявіў: "Можа быць, і так. Вы маеце права на гэты пункт гледжання".

Прысуд па справе Канавалава і Кавалёва будзе абвешчаны 30 лістапада.

Канавалаў абвінавачваецца ў здзяйсненні злачынстваў, прадугледжаных ч. 1, 2, 3 арт. 289 КК (тэрарызм), чч. 2, 3 арт. 295 (незаконны абарот зброі, боепрыпасаў, выбуховых рэчываў), чч. 2, 3 арт. 339 (злоснае і асабліва злоснае хуліганства), ч. 2 арт. 218 (наўмысныя знішчэнне альбо пашкоджанне маёмасці), ч. 1 арт. 14 і ч. 3 арт. 339 (замах на злоснае хуліганства), ч. 1 арт. 14 і ч. 2 арт. 218 (замах на наўмыснае знішчэнне маёмасці).

Кавалёў абвінавачваецца па ч. 6 арт. 16 і ч. 3 арт. 289 (саўдзел у акце тэрарызму), ч. 3 арт. 295, гг. 2, 3 арт. 339, ч. 2 арт. 218, ч. 2 арт. 405 (ўкрывальніцтва злачынстваў), чч. 1, 2 арт. 406 (неданясенне аб злачынстве).

У выніку выбуху на станцыі метро "Кастрычніцкая" 11 красавіка загінула 15 чалавек, цялесныя пашкоджанні рознай ступені цяжару атрымала 387 чалавек.


“Наша Нiва”, “БелаПАН”

 

 

23 лістапада 2011 г.


Эксклюзіўнае фота затрымання абвінавачванага ў тэракце


Экспертыза зафіксавала пашкоджанні, паводле афіцыйнай версіі яны нанесеныя да затрымання. Але на фота бачных траўм не відаць.

Пасля затрымання 12 красавіка ў абвінавачванага ў тэракце Уладзіслава Кавалёва экспертыза зафіксавала пашкоджанні.

Згодна з дадзенымі экспертызы 13-25 красавіка, якія зачыталі ў судзе па справе тэракта ў мінскім метро, у абвінавачванага Кавалёва знайшлі драпіны на падбародку, кісці, перадплеччы і на калене. Згодна з меркаваннем экспертаў, яны нанесеныя цвёрдым тупым прадметам.

Сам Уладзіслаў Кавалёў сказаў на папярэднім следстве, што параніўся на працы. То бок да затрымання меў гэтыя траўмы.

"Еўрарадыё" атрымала фотаздымак Кавалёва ў момант затрымання. На ім Кавалёў сядзіць на падлозе ў кватэры, рукі трымае за спінай, за ім бачна чалавека ў чорным. Нейкіх слядоў і бачных траўм на твары не відаць.

Маці абвінавачванага Любоў Іванаўна Кавалёва гаворыць, што таксама не бачыць слядоў збіцця.

— Тут не бачна ніякіх траўм. Твар абсалютна чысты. Следства казала, што нібыта іх маглі пры затрыманні стукнуць. На фота відаць, што пры затрыманні іх ніхто не біў.

У галоўнага абвінавачванага па справе тэракта ў метро Дзмітрыя Канавалава экспертыза таксама знайшла сінякі на грудзях, жываце і плячах, якія з'явіліся прыкладна за 5-6 дзён да затрымання. Таксама эксперты знайшлі сінякі і раны на сцягне і з боку грудной клеткі даўнасцю ад аднаго да двух дзён. Затрымалі Канавалава 12-га красавіка, а экспертыза праходзіла з 13-га.

Падчас першага допыту, паказанага на судзе, адна з прысутных Наталля Паходня была ў першых радах і добра разгледзела Канавалава.

— Асабіста я пабачыла, што ў яго быў моцна ацёклы твар і ўся галава. Увесь час яму было кепска. І на руках я пабачыла ўвагнутасць, нібыта яны былі раней чымсьці пераціснутыя. Вось гэта я пабачыла. Мне падаецца, што ў яго магла быць чэрапна-мазгавая траўма. Зрэнкі ў яго былі моцна пашыраныя.

Канавалаў патлумачыў на папярэднім следстве, што атрымаў пашкоджанні падчас затрымання. У матэрыялах справы гаворыцца, што разглядалася магчымасць аказання супраціўлення і выбуху, таму ўжыванне фізічнай сілы да Канавалава было вымушаным.


Віталь Ругайн


“Еўрарадыё”

 

 

28 лістапада 2011 г.


Любоў Кавалёва: Няхай замест хлопчыка расстраляюць мяне


Беларускія праваабаронцы запатрабавалі не прымяняць сьмяротнае пакараньне да Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва. Яны асудзілі такое патрабаваньне дзяржаўнага абвінаваўцы адносна абвінавачаных па справе тэракту ў менскім мэтро. Пра гэта праваабаронцы заявілі на прэс-канфэрэнцыі, якая прайшла ў офісе БХК. Прысуд Канавалаву і Кавалёву чакаецца 30 лістапада.

За апошнія дзесяць дзён сабрана больш за 45 тысяч подпісаў грамадзянаў Беларусі і іншых краін за неўжываньне сьмяротнага пакараньня адносна Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва. Гэта рэальныя подпісы рэальных людзей, адзначыла на прэс-канфэрэнцыі праваабаронца Людміла Гразнова.

— Суд, які праходзіў, не даказаў вінаватасьці Канавалава і Кавалёва. Вельмі шмат засталося пытаньняў наконт гэтага суду. Таму нельга сьпяшацца з вынясеньнем рашэньня. Трэба накіраваць гэтыя матэрыялы на дасьледаваньне, каб выразна выявіць, што адбывалася, хто быў вінаваты і хто мае дачыненьне да гэтага выбуху. І зрабіць так, як зрабілі нарвэжцы: правесьці доўгае судовае расьсьледаваньне і доўгі судовы працэс.

Праваабаронца Алег Воўчак заявіў, што сьледзтва праведзена нездавальняюча, зь перавышэньнем службовых паўнамоцтваў сьледчай групы. Ён лічыць неабходным выявіць заказчыкаў, выканаўцаў і вытворцаў бомбы.

— Мы лічым, што гэтымі хлопцамі прыкрываецца арганізаваная вайсковая структура. Навумаў за месяц да адстаўкі заявіў, што ёсьць закансьпіраваная, высокапрафэсійная група, якую ня могуць рассакрэціць па выбуху 2008 году. Падрыхтоўку выбуховага прыстасаваньня 2008 і 2011 году рабілі розныя людзі. Ствараецца ўражаньне, што бомба 2011 году — гэта падрыхтоўка да нейкіх сур'ёзных дзеяньняў. Мы разьлічваем, што суд ня дойдзе да вынясеньня сьмяротнага прысуду і грамадзкасьць зробіць ціск, каб сьмяротнага прысуду не было.

У супольнай заяве беларускія праваабаронцы адзначаюць, што жыцьцё Канавалава і Кавалёва павінна быць захавана, бо ў будучым ня выключана магчымасьць зьяўленьня новых зьвестак пра тэракт у менскім мэтро. Таксама ніводная праваахоўная і судовая сыстэма не застрахаваная ад памылак. Але гэтыя памылкі ня могуць быць выпраўленыя пасьля сьмяротнай кары. Сьмяротная кара бессэнсоўная, яна не выпраўляе таго, што адбылося, і не аднаўляе справядлівасьць.

Маці Ўладзіслава Кавалёва спадарыня Любоў на прэс-канфэрэнцыі папрасіла прабачэньня найперш у пацярпелых ад выбуху. Яна заявіла, што ні Дзьмітрый Канавалаў, ні Ўладзіслаў Кавалёў не вінаватыя ў гэтым жахлівым злачынстве.

— І калі сёньня яшчэ нехта не разумее, што адбываецца вакол нас, і гатовы патрабаваць яшчэ нявіннай крыві на дадатак да тых 15 ахвяраў, якія загінулі ў мэтро, то я гатовая ахвяраваць сабой. Няхай мяне расстраляюць замест хлопчыка. Я ўпэўнена: мой сын і Дзіма ў будучым паставяць пытаньне перад аб'ектыўным сьледзтвам і незалежным судом аб пераглядзе справы.

Таксама Любоў Кавалёва агучыла свой зварот да Лука-кі. Яна адзначыла, што на месцы яе сына мог апынуцца любы.

— Я прашу толькі аб адным, ня дайце пазбавіць жыцьця нашых сыноў, вінаватасьць якіх выклікае надта шмат сумневаў. Лепш цяпер прызнаць памылку, і можна яшчэ ўсё паправіць. Калі заб'еш невінаватага чалавека, потым гэтага не вярнуць. У нас няма права на памылку. У судовым памяшканьні засталося шмат нявысьветленых пытаньняў.

Спадарыня Любоў заклікала дыктатара запатрабаваць дадатковага і пільнага расьсьледаваньня.


Алесь Дашчынскі


“Радыё Свабода”

 

 

29 лістапада 2011 г.


Падпісалася, бо не давяраю нашаму правасудзьдзю


Напярэдадні прысуду абвінавачаным за выбух у менскім мэтро Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, якім пагражае расстрэл, у Беларусі і за межамі краіны праводзяцца акцыі супраць сьмяротнага пакараньня. Акцыі салідарнасьці праходзяць арганізавана і стыхійна, удзел у іх бяруць тысячы людзей. Праваабаронцы называюць гэта чорнай меткай уладзе Беларусі.

Менская актывістка Ларыса Андросік — адна з 45 тысяч грамадзян, якія паставілі свой подпіс пад зваротам супраць сьмяротнага пакараньня. Сваю пазыцыю яна тлумачыць гэтак:

— Я, як і большасьць людзей, падпісалася зь недаверу да нашага правасудзьдзя. З усяго гэтага працэсу абсалютна не зразумела, чаму гэта адбылося, як гэта адбылося і хто гэта зрабіў. Я абсалютна ня ўпэўненая, што выбух зрабілі менавіта яны. Я як хрысьціянка не магу спакойна глядзець на гэта. Я ўвогуле супраць сьмяротнага пакараньня, тым больш у такой сытуацыі, тым больш што існуе мноства выпадкаў, калі цярпелі невінаватыя людзі. Таму я і падпісалася.

Ініцыятыва правесьці акцыю салідарнасьці з абвінавачанымі праз інтэрнэт ня мае пэўнага аўтарства. Праваабаронцы называюць яе народнай кампаніяй, якая выкліканая нязгодай з пазыцыяй і дзеяньнямі ўладаў адносна Канавалава і Кавалёва. Праваабаронца Людміла Гразнова, якая штодня прысутнічала ў судзе, адзначае, што неабыякавасьць людзей была заўважная яшчэ падчас працэсу:

— Людзі хадзілі на суд, адсочвалі ўвесь ход працэсу, давалі гэтую інфармацыю ў інтэрнэт, незалежна гэта рабілі — бяз грошай, коштам уласнага часу, асабістых эмоцыяў — вось гэта ўскалыхнула таксама іншых. Гэтак людзі спрабуюць прадухіліць сцэнар суду і адвесьці гэтую бяду ня толькі ад Канавалава і Кавалёва, але і ад усіх нас.

Маці Ўладзіслава Кавалёва выступіла з адкрытай заявай на адрас кіраўніка краіны з просьбай не забіваць яе сына, бо ўпэўненая, што ні ён, ні ягоны сябар Канавалаў не ўчынялі выбуху ў мэтро. Берасьцейскія актывісты "Гавары праўду" і "Маладыя дэмакраты" зладзілі акцыю "Спынім забойствы!" падчас якой расклейвалі ўлёткі з фатаздымкамі Канавалава і Кавалёва, а таксама адрас інтэрнэт-сайту, дзе можна падпісацца ў іх падтрымку. А беларускія праваабаронцы выступілі з супольнай заявай, адным з ініцыятараў якой стаў праваабарончы цэнтар "Вясна".

— Мы падзяляем пазыцыю адвакатаў абвінавачаных. Нам падаецца, што ні сьледзтва, ні суд не далі дакладнай і адпаведнай інфармацыі пра вінаватасьць гэтых асобаў. Гэта не было даказана ў поўным аб’ёме, і таму, безумоўна, неабходна, каб адбылося поўнае публічнае расьсьледаваньне гэтай справы, каб вызначыць ступень вінаватасьці гэтых людзей. Але безадносна ад таго, ці вінаватыя яны ў гэтым жахлівым і цяжкім злачынстве, сьмяротнае пакараньне катэгарычна не павінна выкарыстоўвацца ў Беларусі, дый у іншых краінах сьвету? — гаворыць праваабаронца Ўладзімер Лабковіч.

У Брусэлі насупраць будынку Эўракамісіі і Рады Эўропы актывісты Беларуска-Эўрапейскага задзіночаньня правялі інфармацыйны пікет у падтрымку Канавалава і Кавалёва. Беларусы, якія жывуць у Нямеччыне, з гэтай жа мэтай пікетавалі амбасаду Беларусі ў Бэрліне.

Актыўную салідарнасьць беларусаў на радзіме і ў замежжы палітоляг Юры Чавусаў называе чорнай меткай для ўладаў:

— Я б успрыняў тое грамадзкае спачуваньне, якое дамінуе ў беларускім народзе адносна гэтых двух зьвінавачаных у тэрарыстычным акце, як чорную метку на адрас уладаў. Ужо настолькі ўлада не карыстаецца даверам грамадзян, што нават у сытуацыі абвінавачаньня ў тэрарызьме абвінавачаных успрымаюць як ахвяраў несправядлівага перасьледу. Гэта калі не закранаць пытаньні доказнай базы і ўсяго сьледчага і судовага працэсу, які меў месца ў гэтай справе. Таму я ня думаю, што мае месца пэўнае стаўленьне да гэтых дзьвюх асобаў, хутчэй гэта абвінавачаньне на адрас уладаў. Народ бачыць уладу вінаватай у тым, што адбылося, а вось гэтых двух ахвярных казлоў успрымае як ахвяраў несправядлівай акцыі з боку дзяржавы.

30 лістапада ў Вярхоўным судзе Беларусі будзе агалошаны прысуд у справе аб тэракце ў менскім мэтро 11 красавіка ды іншых тэрактах, у якіх абвінавачваюць Дзьмітрыя Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва. Намесьнік генэральнага пракурора Аляксей Стук запатрабаваў для абвінавачаных сьмяротнага пакараньня.


Галіна Абакунчык


“Радыё Свабода”

 

 

За Канавалавым і Кавалёвым стаіць арганізаваная ваенная структура?


Прадстаўнік "Прававой дапамогі насельніцтву" лічыць, што Канавалаў і Кавалёў не маглі стварыць бомбу.

Аб гэтым Алег Волчак заявіў на прэс-канферэнцыі ў Менску 28 лістапада, паведамляе "Беларускі партызан".

Праваабаронца выказаў сумеснае меркаванне са Зміцерам Петрушкевічам і Уладзімірам Барадачом. Іхняя галоўная адзнака складаецца ў тым, што следства праведзена нездавальняюча з перавышэннем службовых паўнамоцтваў следчай групы.

— Мы лічым, што гэтыя хлопцы, якіх цяпер спрабуюць расстраляць, як пракурор Стук ужо заявіў, хаця суд гэтага яшчэ не вымавіў. Мы лічым, што гэтымі хлопцамі прыкрываецца арганізаваная ваенная структура. Пра тое, што ёсць заканспіраваная, вельмі высокапрафесійная група, якую могуць рассакрэціць па выбуху 2008 года, заяўляў Навумаў. Праводзячы аналаг 2008 года і 2011 года, мы прыйшлі да высновы, што гэта зусім розныя людзі рабілі. Розны ўзровень па прафесіях. Мы разлічваем, што ўсё ж такі суд не дойдзе і грамадскасць акажа ціск, каб не было смяротнага прысуду, — выказаў надзею Алег Воўчак.

Праваабаронца адзначыў, што добра папрацавалі адвакаты і журналісты, якія правялі маніторынг.

Воўчак, як ветэран ваенных дзеянняў у Афганістане, лічыць, што, каб падрыхтаваць бомбу 2011 года, трэба было прайсці 4 навукі. Не кожны афіцэр у інжынерна-сапёрнай роце, дзе ён служыў, быў здольны зрабіць падобную. На ягоную думку, бомба 2011 года — гэта падрыхтоўка да сур'ёзных дзеянняў, таму праваабаронца не выключае, што ў Менску яшчэ могуць прагрымець выбухі.

Ён адзначыў, што не былі ўсталяваныя замоўцы, выканаўцы, вытворцы, а таксама вывучаныя ўсе тонкасці паходжання выбуховых прылад.


“Хартыя’97”

 

 

30 лістапада 2011 г.


Вырак Кавалёву і Канавалаву.
(Жывы рэпартаж)


30 лістапада першы намесьнік старшыні Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў павінен агучыць вырак Зьмітру Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, якіх вінавацяць у датычнасьці да выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" ў красавіку 2011 году.

Працэс Кавалёва і Канавалава пачаўся 15 верасьня ў Доме правасудзьдзя.

Дзьмітры Канавалаў і Ўладзіслаў Кавалёў — асноўныя падазраваныя ў выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" 11 красавіка 2011 году. Тады загінула 15 чалавек, больш за 200 апынуліся ў шпіталях.

Справа налічвае 550 тамоў.

Агулам каля 50 тысяч карыстальнікаў інтэрнэту выказаліся за тое, каб не караць сьмерцю падазраваных у выбухах. Пэтыцыі можна было падпісаць тут і тут.

Любоў Кавалёва, маці Ўладзіслава, заклікала Лука-ку не караць падазраваных сьмерцю.

Яна нават папрасіла, каб расстралялі яе, а ня сына.

Беларускія праваабаронцы патрабуюць не ўжываць сьмяротнае пакараньне для Канавалава і Кавалёва "ў мэтах гуманнасьці, бясьпекі і разьвіцьця грамадзтва".

Праваабаронцы лічаць: калі суд высьветліў датычнасьць Кавалёва і Канавалава да тэракту, то "ў інтарэсах грамадзкай бясьпекі неабходна захаваць жыцьці гэтых людзей, якія валодаюць каштоўнай інфармацыяй пра акалічнасьці трагедыі".

"Жыцьцё Кавалёва і Канавалава павінна быць захаванае, таму што ў будучыні ня выключана магчымасьць зьяўленьня новых зьвестак пра тэракт у менскім мэтро (...) Найважнейшым чыньнікам гэтай справы павінна стаць не пакараньне, а ўпэўненасьць грамадзтва ў тым, што выяўленыя ўсе магчымыя акалічнасьці і датычныя асобы", — гаворыцца ў заяве, агучанай 29 лістапада.

10:00 Ля ўваходу ў судовую залю — шмат журналістаў, прыкладна тры дзясяткі відэкамэраў. Журналістаў у залю пакуль не пускаюць. Ля судовай залі пачалі глушыць мабільную сувязь. У часе ўсяго працэсу мабільная сувязь у судзе не працавала.

Намесьнік Генэральнага пракурора Аляксей Стук папрасіў пакараць Кавалёва і Канавалава сьмерцю. Стук палічыў абвінавачаных "выключна небясьпечнымі для грамадзтва і дзяржавы". Прадстаўнік абвінавачваньня заявіў, што іхняя віна даказаная.

Адвакаты заявілі, што сьледзтва не прадставіла доказаў вінаватасьці падабаронных.

На судзе Ўладзіслаў Кавалёў не прызнаў сваю віну, заявіўшы, што яго паказаньні падчас сьледзтва былі дадзеныя пад ціскам.

Дзьмітры Канавалаў адмовіўся ад паказаньняў у судзе, а таксама ад апошняга слова. Раней ён толькі заявіў, што прызнае сваю віну за выбухі у ліпені 2008 году ў Менску на Дзень Рэспублікі і ў мэтро. Аднак ён не пагадзіўся, што мае дачыненьне да выбухаў у Віцебску ў 2005 годзе.

10:10 Маці Ўладзіслава Кавалёва Любоў, стоячы на прыступках суду, сказала, што яна хоча, каб зачыталі ўвесь вырак. Маўляў, тады людзі змогуць пабачыць, ці ёсьць нейкія доказы вінаватасьці падазраваных.

10:55 Апошнімі ў залю завялі абвінавачаных — прыгнутымі тварамі ўніз. Іх ахоўвае 20 міліцыянтаў — 6 на сцэне і 14 пад сцэнай. На твары Канавалава ніякіх эмоцый, Кавалёў разгублены, углядаецца ў залю, шукае кагосьці. Заля напалову поўная. Мабільная сувязь у залі адключаная. Адвакаты вядуць перамовы з падсуднымі.

11:00 Паседжаньне пачалося. Журналістаў з фота- і відэкамэрамі ў залю не пусьцілі.

11:09 Пацярпелыя папрасілі суд абвясьціць вырак цалкам, перадае "БЕЛТА". "Поўны тэкст прысуду складае 114 старонак. Прыкладны час абвяшчэньня — 4–5 гадзін", — сказаў судзьдзя Аляксандар Федарцоў і пачаў зачытваць прысуд.

11:10 Спачатку суд устанавіў віцебскія эпізоды — абвінавачаныя зьдзейсьнілі выбухі ў пад'ездах жылых дамоў, разьбілі шыбы дзіцячай бібліятэкі, усталёўвалі расьцяжкі на сьцежках, падпальвалі кіёск. Канавалаў набываў траціл і захоўваў яго. Канавалаў ня меней за 10 разоў вырабляў выбуховыя прыстасаваньні з трыперакісу ацэтону, а таксама іншых рэчываў і выпрабоўваў іх у лесапасадцы.

11:20 Судзьдзя зазначыў, што Кавалёў дакладна ведаў пра гэтыя дзеяньні Канавалава і не паведаміў пра іх кампэтэнтным органам.

11:25 Канавалаў прызнаны вінаватым таксама ў ажыцьцяўленьні выбуху на Дзень рэспублікі 4 ліпеня 2008 года ў Менску. Кавалёў і па гэтым эпізодзе прызнаны вінаватым у неданясеньні.

11:30 Суд устанавіў, што Канавалаў ажыцьцявіў акт тэрарызму 11 красавіка 2011 году ў Менску, здабыўшы выбуховае прыстасаваньне ў Віцебску. Кавалёў разам з Канавалавым даставіў выбуховае прыстасаваньне на найманую кватэру і ажыцьцяўляў пасобніцтва Канавалаву ў прывядзеньні прыстасаваньня ў баявы стан. Канавалаў прызнаны вінаватым у тым, што прывёз прыстасаваньне ў мэтро і зьдзейсьніў выбух. Судзьдзя называе прозьвішчы ўсіх 15 загінулых і каля 200 параненых.

12:25 Па выбухах у Віцебску ў верасьні 2005 году суд таксама прызнаў вінаватым Канавалава. Суд агучыў, якія пашкоджаньні мелі пацярпелыя і якія былі прычыненыя фінансавыя страты. Выбухі былі ідэнтычнымі паводле вырабленых прыстасаваньняў. Прыпой з прыстасаваньняў ідэнтычны таму, які быў знойдзены ў падвале ў Канавалава. Суд крытычна ацаніў паказаньні Кавалёва ў судзе, калі ён адмовіўся ад ранейшых паказаньняў супраць Канавалава, і ўзяў пад увагу ягоныя заявы на папярэднім сьледзтве.

12:00 Суд лічыць даказанай віну Канавалава ў падпале мікрааўтобуса ў Віцебску, але выключае выкарыстаньне ім зброі. Матыў дзеяньняў — хуліганскі.

12:10 Па эпізодах з расьцяжкамі ў Віцебску ў 2003 годзе суд таксама прызнаў вінаватым Канавалава. Абвінавачаньне — "злоснае хуліганства". Па гэтых выпадках суд выдаліў кваліфікацыю "незаконныя дзеяньні па вырабе выбуховых прыстасаваньняў".

12:15 Суд апраўдаў Канавалава па абвінавачаньні ў падпале кіёска ў Віцебску ў 2004 годзе.

12:20 Суд устанавіў, што экспэрымэнтальныя выбухі ў лесе і на палігоне Канавалаў праводзіў з 2004 году. Здымкі выбухаў і іх вынікаў знойдзеныя на флэш-картах памяці, забраных у Канавалава. На адным са здымкаў зафіксаваныя пальцы Канавалава. Апошні запіс датаваны студзенем 2011 году. У падвале ў Канавалава знайшлі салетру, алюмініевую пудру, трыперакіс ацэтону і іншыя рэчывы, а таксама элемэнты самаробных прыстасаваньняў, дэтанатараў, прыдатныя для ажыцьцяўленьня выбуху. Канфіскаваны ў падвале Канавалава дэтанатар ідэнтычны дэтанатару, які быў знойдзены ў прыстасаваньні, якое ня выбухнула 4 ліпеня 2008 году ў Менску. Суд лічыць даказанай віну Канавалава ў набыцьці і вырабе выбуховых рэчываў.
12:45 Тэрарыстычны акт у ноч на 4 ліпеня 2008 году. Суд вырашыў, што Канавалаў вырабіў і даставіў у Менск два выбуховыя прыстасаваньні, пасяліўся на вуліцы Заслаўскай. Спачатку прынёс у натоўп адно зь іх, але яно не спрацавала, тады ён схадзіў па другое. Суд пералічвае пацярпелых і цытуе іх паказаньні. На пакеце ад соку "Садочок" знойдзеныя адбіткі пальцаў Канавалава. Суд прызнаў віну Кавалёва ў неданясеньні аб падрыхтоўцы Канавалавым выбуху ў Менску.

13:15 У працэсе абвешчаны перапынак на гадзіну.

14:15 Судовы працэс аднавіўся. Судзьдзя працягвае чытаць вырак.

 

15:23 Суд прызнаў Кавалёва вінаватым у саўдзеле ў тэракце 11 красавіка.

 

15:25 Судзьдзя прыводзіць заключэньні псыхалягічнай экспэртызы падсудных, якая сьведчыць аб тым, што яны адказваюць за свае ўчынкі.

15:27 Суд прыгавараў Кавалёва і Канавалава да сьмяротнага пакараньня.

15:30 Выносячы пакаранне Канавалаву суд бярэ пад увагу, што ён доўгі час зьдзяйсьняў злачынствы і што ў ягонай лябараторыі было шмат рэчываў для вырабу новых бомб. Суд прыходзіць да высновы, што Кавалёў і Канавалаў уяўляюць выключную небьясьпеку для грамадзтва і таму да іх трэба ўжыць вышэйшую меру пакаранья.

Заля загула.

15:38 Віцебск. Службы жыльлёва-камунальнай гаспадаркі пачалі прыбіраць сутарэньні Канавалава.

 

16:00 Паседжаньне скончылася. Людзі разыходзяцца. Некаторыя пацярпелыя кажуць, што ўхваляюць сьмяротны вырак. Знаёмыя Кавалёва і Канавалава кажуць, што трэба было упэўніцца перад тым, як выносіць такі прысуд. Маці Кавалёва Любоў нічога не сказала. Яна не плакала.

16:08 Былы падпалкоўнік КДБ Валер Костка камэнтуе сьмяротнае пакараньне Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву, якіх вінавацяць у датычнасьці да выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" ў красавіку 2011 году:

— Ня зьнятыя ўсе спрэчныя моманты і сумненьні. Такі жорсткі вырак яшчэ больш падрывае давер да ўлады, гэтым разам ужо праз судовую сыстэму. Таму што і гэты прыклад, і прыклад многіх папярэдніх судоў паказваюць, што судовая сыстэма Беларусі не абараняе чалавека, а выконвае палітычны заказ. З сыстэмы правасудзьдзя яна ператвараецца ў карны орган дыктатуры.

16:19 Сям’я Кавалёва плянуе падаваць прашэньне пра памілваньне, перадае "Інтэрфакс".

16:25 Старшыня Вярхоўнага Савету Беларусі 12-га скліканьня Мечыслаў Грыб камэнтуе сьмяротны вырак:

— Я катэгарычна супраць сьмяротнага пакараньня ў нашай краіне. Я як чалавек, грамадзянін, юрыст першым падпісаў ліст пад зваротамі пра ўвядзеньне мараторыю на сьмяротнае пакараньне. І я зрабіў гэта асэнсавана, паколькі меў на сваім практычным досьведзе магчымасьць упэўніцца ў тым, што бываюць судовыя памылкі, калі чалавека зусім не вінаватага прысуджаюць да расстрэлу. І па-другое, я як чалавек ужо ва ўзросьце лічу: ніхто ня мае права пазбаўляць жыцьця чалавека, нават дзяржава. Не дзяржава давала жыцьцё чалавеку і не яна павінна яго пазбаўляць, нават калі гэты чалавек вялікі злачынца.

16:30 "Інтэрфакс" перадае, што вырак суду многія з прысутных у залі сустрэлі словамі "Ганьба!". Зь нейкіх прычынаў Канавалава на некалькі хвілінаў пазьней вывелі з клеткі, якая знаходзіцца ў залі. Многія прысутныя зьвярталіся да яго: "Дзіма, ну скажы ты хоць слова, ты ж бачыш, да чаго прывяло тваё маўчаньне". Многія жанчыны плакалі.

16:44 Сустаршыня грамадзкай арганізацыі "Жаночы незалежны дэмакратычны рух" Людміла Пеціна выказваецца наконт прысуду:

— На мой погляд, гэты працэс выглядае сумнеўна. І калі гэты вырак зьдзейсьніць, то ў хлопцаў ня будзе ніякіх шанцаў на далейшае разьбіральніцтва. Таму і да гэтага выраку і наагул да сьмяротных пакараньняў я стаўлюся адмоўна.


“Радыё Свабода”

 

 

Расстрел “по собственному желанию”?


30 ноября Верховный Суд признает Дмитрия Коновалова и Владислава Ковалева виновными в теракте в менском метро и вынесет легко предсказуемый приговор. Однако официальная версия случившегося по-прежнему вызывает сомнения у многих беларусов. 

Общенациональный опрос, проведенный НИСЭПИ в сентябре, показал, что только 21.2% респондентов верят в то, что преступление было совершено "террористом-одиночкой и его пособником, за которыми никто не стоял". Еще 32,4% беларусов полагают, что Коновалов и Ковалев причастны к взрыву в метро, но за ними стояли заказчики. И, наконец, 36,7% считают, что этот теракт на совести других людей.

Процесс над Коноваловым и Ковалевым едва ли развеял подозрения скептиков. Позиция гособвинения не убедила даже выступивших в суде потерпевших. В этой связи заместитель генерального прокурора Алексей Стук не нашел ничего лучшего, чем сказать: "Мне жаль, что люди не совсем правильно восприняли доказательства".

Доказательная база по этому делу основывается на признательных показаниях Коновалова и Ковалева (последний отказался от них во время судебного разбирательства), отпечатках пальцев Коновалова на неразорвавшейся "бомбе", найденной в 2008 году в Менске и ряде косвенных улик. Контрдоводы адвокатов обвинение парировало вяло, так и не озвучив ни сколь-нибудь убедительного мотива преступления, ни объяснения тому, почему на теле и одежде террориста не найдено никаких следов взрывчатых веществ, ни аргументов по другим позициям, вызывающим сомнения.

Косвенным свидетельством того, что гособвинение оказалось не на высоте, стало интервью "человека, близкого к следствию" порталу interfax.by, впоследствии заботливо перепечатанное "СБ". Надо полагать, пожелавший сохранить анонимность источник вышел на сцену именно потому, что судебный процесс породил куда больше вопросов, чем снял.

На суде мотивом обвинения называлось желание Коновалова "дестабилизировать обстановку в Беларуси". Эта казенная формулировка вызывала, скорее, скепсис. Зачем сие нужно было витебскому токарю не объяснялось.

Собеседник interfax.by поясняет, что Коновалов хотел войти в историю, как первый террорист в Беларуси. То есть обвиняемый страдал своего рода комплексом Герострата. В самом деле: если есть дети, которые хотят стать космонавтами, почему в наше время не могут появиться отроки, желающие прославиться в качестве террористов?

Это предположение, по крайней мере, интереснее того, что прозвучало на суде. При его помощи можно объяснить многое в поведении главного обвиняемого. Получается, что он действовал по хорошо знакомому многим принципу: "Я дерусь потому, что я дерусь".

Но почему тогда сам Коновалов в первые дни после ареста твердил про "дестабилизацию обстановки в Республике Беларусь" и намерение "посеять страх, панику"? "Человек, близкий к следствием" говорит, что Уголовный Кодекс, имевшийся у обвиняемого, буквально замусолен именно на той странице, где находится ст.289 "Терроризм". Исходя из этого делается вывод, что Коновалов самостоятельно выучил формулировку статьи и впоследствии использовал ее во время допросов. Однако "Салідарнасць" ранее уже обращала внимание, что обвиняемый буквально цитирует слова председателя КГБ Вадима Зайцева. Именно шеф госбезопасности еще до задержания Коновалова и Ковалева говорил, что преступники хотели "посеять страх, панику". В тексте вышеупомянутой статьи такого речевого оборота нет.

Еще одной находкой хорошо информированного анонима стал аргумент, связанный с признательными показаниями Ковалева на следствии. Как известно, второй обвиняемый на суде отказался от них, заявив, что говорил под диктовку оперативников. На что собеседник interfax.by: "Ну зачем силовикам "вешать" на Коновалова дело, по которому уже осуждены люди (взрыв киоска "Союзпечати")! Ведь это свидетельствует о том, что следствие тогда проведено некачественно, что полетят погоны, люди лишатся своих постов". Действительно, вроде как незачем?

Однако на основные вопросы "серый обвинитель" безапелляционных ответов так и не дал. Он вообще никак не объяснил, почему на теле и одежде Коновалова не обнаружены следы взрывчатых веществ, частиц гари и копоти, которые должны были остаться, присутствуй он на месте теракта.

И, кстати: ПОЧЕМУ ТАК И НЕ НАШЛОСЬ НИ ОДНОГО СВИДЕТЕЛЯ, КОТОРЫЙ ВИДЕЛ БЫ КОНОВАЛОВА НА "ОКТЯБРЬСКОЙ" 11 АПРЕЛЯ?

Сверхскоростное задержание Коновалова "человек, близкий к следствию" прокомментировал так: оперативники отсмотрели записи камер видеонаблюдения, вычислили подозреваемого, распространили его описание: "одежда, рост, возраст, характерная сутулость". А потом правоохранительным органам просто повезло. 12 апреля Коновалов вышел в магазин и столкнулся с операми, которые его опознали. Остальное было делом техники.

Вот только и Владислав Ковалев, и Яна Почицкая, находившаяся вместе с обоими подельниками и которую теперь называют "главным свидетелем обвинения", утверждают, что 12 апреля квартиру, где они проводили время, никто не покидал. Зачем им лгать?

Хватает в позиции обвинения и других нестыковок. В то же время утверждения Владислава Ковалева и его адвоката Станислава Абразея о полной непричастности Дмитрия Коновалова к взрыву в метро также представляются весьма спорными. Первый вопрос: зачем Коновалов бросил работу и приехал в Менск? Причем именно накануне теракта? Совпадение? Не слишком ли странное с учетом ряда иных обстоятельств?..

"Если вы будете видеть, что недостает каких-то фактов для того, чтобы сказать, что да, ты преступник, и ты должен идти в суд, лучше отойти от обвинения. Но ни в коем случае нельзя "натягивать", как это бывает, меньше у нас, больше в других странах, и определять, что мы проблему решили, преступника нашли".

Эти слова, сказанные Лука-кам 28 ноября на встрече с руководством Следственного комитета, как нельзя лучше проецируются на трагедию в менском метро. Целый ряд обстоятельств остался так и не выяснен.

По моему мнению, оптимальным решением в сложившейся ситуации стало бы возвращение дела на дополнительное расследование. Увы, такой вариант решения суда выглядит фантастическим. Высокопоставленных лиц вполне устраивает признание Коноваловым своей вины и его готовность, чуть ли не желание быть расстрелянным. Вот только доверия к власти вся эта история явно не добавит.


Вадим Ливнев


“Салідарнасць”

 

 

1 сьнежня 2011 г.


Алкаеў пра Канавалава: Або ён вар'ят, або яму нехта даў гарантыі


30 лістапада першы намесьнік старшыні Вярхоўнага суду Беларусі Аляксандар Федарцоў прысудзіў да сьмяротнага пакараньня Зьмітра Канавалава і Ўладзіслава Кавалёва. Іх прызналі вінаватымі ў шэрагу выбухаў, у тым ліку ў выбуху на станцыі мэтро "Кастрычніцкая" ў Менску сёлета 11 красавіка. Тады загінула 15 чалавек, больш за 200 былі параненыя. Сваімі меркаваньнямі пра прысуд з "Радыё Свабода" падзяліўся былы начальнік менскага cьледчага ізалятару, палкоўнік міліцыі Алег Алкаеў.

Знаткевіч: Ці ўважліва вы сачылі за працэсам і якія вашыя ўражаньні?

Алкаеў: Лічу, што прысуд вынесены ў адпаведнасьці з прад'яўленым абвінавачаньнем і фактычна зьдзейсьненым. Тое, што я чытаў, тое, што бачыў, што людзі вытварылі, за гэта і атрымалі. Ня буду ўмешвацца ў кампэтэнцыю суду, чаму ён даў такі прысуд, які многія лічаць вельмі жорсткім. Але паколькі гэты артыкул "Сьмяротнае пакараньне" з Кодэксу не прыбраны, то гэта выключная мера на сёньняшні дзень і яна па маштабах зьдзейсьненага цалкам адпавядае таму, што гэтыя людзі ўчынілі. У грамадзтве мусіруецца думка, што быццам бы прысуд неправамоцны, бо віна іх не даказаная. Але я ня ўгледзеў, што віна не даказаная. Той набор, што я ўбачыў у інтэрнэце (сёньня, напрыклад, я паглядзеў прызнальныя паказаньні), дазваляе мне лічыць, што віна даказаная. Нават калі ў паловы ўлік ёсьць нейкія нестыкоўкі, то другая палова доказаў цалкам падводзіць гэтых падсудных пад сьмяротны прысуд.

Знаткевіч: Наколькі верагоднай вам здаецца вэрсія, што Канавалаў быў сапраўды злачынцам, але толькі выканаўцам нечае замовы?

Алкаеў: Вось гэтае пытаньне, я лічу, да канца не дасьледаванае. Так, Канавалаў — выканаўца, пасобнік у яго — Кавалёў, а вось пытаньне, ці кіраваў імі нехта, ці дапамагаў парадай, на мой погляд, да канца ня вывучанае. А, можа, яго і не спрабавалі вывучаць. Ёсьць абставіны, якія паказваюць, хаця б і ўскосна, на наяўнасьць яшчэ нейкай "трэцяй сілы". Паводле лёгікі падзеяў, чалавек павінен быць хіба вар'ятам, каб, здаўшы адбіткі пальцаў, ісьці падрываць... Пасьля таго, як у яго ўзялі адбіткі пальцаў, ён павінен быў бегчы, не азіраючыся. Ён разумеў, што будзе асуджаны, але — ідзе ўзрываць. Значыць, яму далі нейкія гарантыі: давай, ідзі далей падрывай, ня бойся, усё будзе добра. Такое пытаньне напрошваецца. Хто мог даць такія гарантыі, ня ведаю. Значыць, або ён вар'ят, або яму нехта даў гарантыі. Але экспэртыза яго прызнала нармальным, застаецца другі варыянт. На гэта паказвае і яго пасіўны спосаб абароны, калі проста маўчыць і ўсё. Часам гэта азначае, што чалавек спадзяецца на ласку, пад чыюсьці гарантыю: ты ня псуй сьледзтва, ня злуй улады і суд, і ў цябе зьявіцца шанец атрымаць больш мяккае пакараньне. Дарадцаў у турме хапае, сярод асуджаных таксама. Магчыма, яму далі гарантыі больш сур'ёзныя асобы. Гэта трэба дасьледаваць, бо яго паводзіны мяне насьцярожваюць. Мне даводзілася выслухоўваць даклады, як паводзяць сябе на апошняй споведзі асуджаныя на сьмяротнае пакараньне. Дык вось, яны не раскайваюцца, яны і сьвятару кажуць, што невінаватыя, просяць, каб той ужыў царкоўныя рычагі, каб заступіўся. А тут на судзе чалавек не выкарыстоўвае права на абарону...

Знаткевіч: Але другі асуджаны, Кавалёў, якраз такое права выкарыстоўваў. Ён адмовіўся ад сваіх паказаньняў пад сьледзтвам, ён заявіў пра ціск на яго. Чаму ён атрымаў — фактычна "за неданясеньне" — такую ж вышэйшую меру?

Алкаеў: Ведаеце, мы ўсе зараз на сябе прымерваем ролю судзьдзяў. Але ёсьць артыкул крымінальнага кодэксу. Ён прыняты нашымі народнымі абраньнікамі, дэпутатамі, і прыняты ня ўчора і не пазаўчора. Там ясна сказана і пра саўдзельнікаў, пасобнікаў. Да іх таксама гэты артыкул ужываецца. Які вам прыклад прывесьці? Ну, напрыклад, пры крушэньні самалёта, якая людзям розьніца, па віне першага пілёта яны загінулі ці другога?

Знаткевіч: Ваш прагноз, што будзе далей, ці памілуе Лука-ка некага з асуджаных? Калі не, дык наколькі хутка прысуд прывядуць у выкананьне?

Алкаеў: Я думаю, што ён іх не памілуе. Наколькі хутка прывядуць... З практыкі ведаю, што гэта можа быць і паўгода. Можа быць, у гэтым выпадку і хутчэй. Мне вельмі шкада іх блізкіх, сваякоў, але ўсё ж быў шанец абараніцца, аргумэнтавана , а не гаварыць там пра нейкі ціск.

Знаткевіч: Ці зьмянілася за апошнія гады вашае стаўленьне да сьмяротнага пакараньня ў прынцыпе?

Алкаеў: Вядома, зьмянілася. Я, мяркую, што яго даўно трэба было адмяніць. Гэты артыкул на разьвіцьцё грамадзтва і рэгуляваньне злачыннасьці асабліва не ўплывае. Я бачу, што ў Эўропе няма ніякага пакараньня, і жывуць людзі нармальна.


***


Палкоўнік міліцыі Алег Алкаеў са сьнежня 1996-га па травень 2001 году ўзначальваў Сьледчы ізалятар № 1 Камітэту выкананьня пакараньняў Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі. На гэтай пасадзе ён кіраваў камандай, якая выконвала сьмяротныя прысуды. Паводле ягоных сьведчаньняў за гэты час былі расстраляныя 134 зьняволеныя.

У 2001 годзе Алкаеў выступіў з заявамі аб магчымай датычнасьці высокіх службовых асобаў Беларусі да зьнікненьняў і забойстваў апазыцыйных палітыкаў Юрыя Захаранкі і Віктара Ганчара, бізнэсоўца Анатоля Красоўскага і журналіста Зьмітра Завадзкага. Алкаеў зьехаў у Расею, а потым у Нямеччыну, дзе ў 2002 годзе атрымаў палітычны прытулак.

У 2006 годзе па-расейску выйшла кніга Алкаева "Расстрэльная каманда", у якой расказвае пра абставіны гучных зьнікненьняў, а таксама пра выкананьне сьмяротных прысудаў у Беларусі. Пазьней кніга выйшла па-нідэрляндзку і па-ангельску.


Аляксей Знаткевіч

 

 

Вэрсія для ўнутранага карыстаньня


Многія замежныя СМІ падрабязна паведамілі пра сьмяротны прысуд меркаваным тэрарыстам Зьмітру Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву. Аднак ня ўся інфармацыя, што не супадае з афіцыйным абвінавачаньнем, трапіла да гледачоў у Беларусі.

Так, зь лякалізаванай эфірнай сеткі выразаныя сюжэты пра справу тэрарыстаў з выпускаў навінаў Першага расейскага каналу і тэлеканалу НТВ. Затое само Беларускае тэлебачаньне паказала апэратыўныя кадры вочнай стаўкі Канавалава і Кавалёва, падчас якой яны расказваюць пра падрыхтоўку выбухаў у розныя гады. Чаго апасаюцца цэнзары ў Беларусі?

Зь беларускіх выпускаў навінаў адразу двух расейскіх каналаў зьніклі матэрыялы пра вырак Канавалаву і Кавалёву, абвінавачаных у зьдзяйсьненьні сэрыі выбухаў у Віцебску і Менску. Верагодна, цэнзары не хацелі, каб яшчэ раз прагучала пазыцыя асуджанага боку. Урывак з рэпартажу карэспандэнта Першага каналу Цімура Сіразіева:

— На судзе Ўладзіслаў Кавалёў адмовіўся ад паказаньняў, якія ён даваў адразу пасьля арышту. Заявіў, што на яго аказваўся ціск. Яго маці Любоў Кавалёва перакананая ў невінаватасьці сына і ўжо зьвярнулася да прэзыдэнта Беларусі з просьбай аб памілаваньні: "Ён не злачынца, суд вынес такое рашэньне толькі таму, што мой сын памяняў свае паказаньні. Я зьвяртаюся да прэзыдэнта — не хачу, каб дапусьцілі судовую памылку, нельга такога дапусьціць". Гэтую справу разглядаў Вярхоўны суд, а значыць, абскардзіць прысуд нельга. Адзінае, што можа ўратаваць падсудных ад расстрэлу, — памілаваньне прэзыдэнта краіны. Ён зможа замяніць сьмяротнае пакараньне пажыцьцёвым пазбаўленьнем волі.

Як піша ў кнізе "Расстрэльная каманда" былы начальнік Менскага СІЗА палкоўнік Алег Алкаеў, Лука-ка зьлітаваўся толькі аднойчы, пры канцы 1990-х, зьмяніўшы асуджанаму сьмяротны вырак на 20 гадоў зьняволеньня. Сваё стаўленьне да справы Канавалава-Кавалёва кіраўнік краіны нядаўна выказаў у інтэрвію расейскаму каналу "Расея 24": за падобныя злачынствы вінаватыя павінны адказваць "па поўнай праграме".

Што да сюжэту тэлеканалу НТВ, то яго маглі забракаваць у тым ліку і за згадку аб тым, што Беларусь застаецца адзінай эўрапейскай краінай, у якой захоўваецца сьмяротнае пакараньне. Прычым, у апошнія гады сьмяротныя прысуды прыводзіліся ў выкананьне нават у адносінах да асобаў, справы якіх знаходзіліся на разглядзе ў Камітэце ААН па правах чалавека. Пра гэта расейскім і беларускім гледачам нагадаў журналіст Георгі Грывенны:

— Сам судовы працэс доўжыўся роўна два месяцы і пры яго заканчэньні дзяржаўны абвінаваўца папрасіў асудзіць Канавалава і Кавалёва да сьмяротнага пакараньня. Беларусь — гэта адзіная краіна ў Эўропе, дзе сьмяротны прысуды ня толькі выносяцца, але і пэрыядычна прыводзяцца ў выкананьне. Канавалаў і Кавалёў ня ўдзельнічалі ні ў якіх экстрэмісцкіх арганізацыях, яны не зьяўляюцца ні сэпаратыстамі, ні рэлігійнымі фанатыкамі. Сьледзтва лічыць, што матывам, які штурхнуў іх вось на такое жорсткае масавае забойства, зьяўляюцца хуліганскія пабуджэньні і жаданьне праславіцца. Апроч таго, яны выявілі, канечне ж, вялікую долю вынаходніцтва, сабраўшы магутнейшае выбуховае прыстасаваньне ў падвале пяціпавярховай хрушчоўкі памерам мэтар на мэтар.

Згаданае ў сюжэце НТВ "гняздо тэрарыстаў" неаднаразова фігуравала ў зваротах праваабаронцаў. Па-першае, падвал, дзе Канавалаў нібыта вырабляў выбухоўку, зацікаўленым прадстаўнікам грамадзкасьці так і не паказалі. Па-другое, прыцягнутыя да расьсьледаваньня экспэрты расейскага ФСБ выказалі сумнеў, што бомба такой магутнасьці, якая была ўзарваная ў менскім мэтро, можа быць вырабленая ў падобных саматужніцкіх умовах. Тым ня менш, адразу пасьля абвяшчэньня сьмяротнага прысуду віцебскія камунальнікі пад наглядам праваахоўных органаў узяліся за ліквідацыю зьмесьціва падвалу. "Замятаюць сьляды, каб выключыць нават гіпатэтычную магчымасьць аб'ектыўнага расьсьледаваньня ў будучым", — лічыць віцебскі праваабаронца Павал Левінаў:

— Толькі аб гэтым такія дзеяньні і сьведчаць. Нават калі ў нейкай пэрспэктыве будзе прызнана, што гэта судовая памылка, то з таго, што застанецца ў матэрыялах справы, немагчыма будзе вызначыць сапраўдных вінаватых у злачынстве. Канечне, ёсьць вырак суду, які ўступіў у законную сілу і ў якім прапісана, што захоўваць пры справе, што аддаць сваякам, а ўсё астатняе падлягае зьнішчэньню. Гэта не самадзейнасьць жыльлёва-камунальных службаў і г.д. Але тут узьнікае іншае пытаньне: яшчэ не пасьпела чарніла засохнуць на подпісу пад прысудам, а ўжо нехта даў каманду зьнішчаць, можна нават сказаць, доказы. Вось у чым пытаньне — каму спатрэбілася такая апэратыўнасьць? Я лічу, што гэты падвал увогуле трэба было да пэўнага часу закансэрваваць…

Як паказвае досьвед мінулых расстрэльных справаў, ад прысуду да яго выкананьня праходзіць у сярэднім паўгода. Абвінавачаным даецца час на абскарджаньне ў вышэйшых судовых інстанцыях ці, у скрайнім выпадку, на хадайніцтва аб памілаваньні на імя прэзыдэнта. З улікам таго, што прысуд Канавалаву і Кавалёву выносіў суд вышэйшай інстанцыі, іншых варыянтаў, як зьвярнуцца да Лука-кі, у іх няма. У выпадку адхіленьня прашэньня аб зьмене меры пакараньня лёс сьмяротнікаў аднолькавы: іх целы не выдаюць сваякам, месца пахаваньня не называецца. Пры гэтым родныя расстраляных па некалькі месяцаў ня ведаюць, што іх дзяцей ці бацькоў даўно няма сярод жывых.

Паводле праваабарончай арганізацыі "Amnesty International", за час незалежнасьці Беларусі колькасьць пакараных сьмерцю можа набліжацца да паўтысячы. Дакладная лічба невядомая з-за сакрэтнасьці, якая суправаджае выкананьне сьмяротных прысудаў.


Ігар Карней


“Радыё Свабода”

 

 

Даже в прокуратуре уверены в невиновности приговоренных к смерти


Приговоренные за организацию и исполнение теракта в менском метро к высшей мере наказания Дмитрий Коновалов и Владислав Ковалев — невиновны, они просто стали жертвами политических игр действующей власти.

Так считают не только многие правозащитники и политологи, но и сами обвинители.

Самый жесткий в беларусской судебно-правовой системе приговор — расстрел, озвученный первым заместителем председателя Верховного суда Беларуси Александром Федорцовым в среду 30 ноября, вызвал весьма неоднозначную реакцию не только в Беларуси, но и на международном правовом поле.

Доказательств причастности Коновалова и Ковалева к страшному взрыву в апреле 2011 года более чем достаточно, убеждены сторонники версии следствия. Последние списывают скептицизм и подозрения защитников приговоренных к смертной казни двух витебчан на недоверие беларусского населения к действующему режиму, который, по их мнению, готов на любые, даже самые страшные, ухищрения, чтобы остаться у власти.

В интервью "Голосу Америки" бывший следователь прокуратуры Беларуси Дмитрий Петрушкевич заявил, что обладает внутренней информацией из следственных органов о невиновности Коновалова и Ковалева.

— Суд полностью проигнорировал все доводы, которые приводила защита. У меня в прокуратуре осталось много друзей, которые лично знают гособвинителей. Последние же сами вне зала суда говорят о невиновности обвиняемых, и о том, что это просто заказ сверху, — поделился сведениями Петрушкевич.

На вопрос корреспондента "Голоса Америки" о моральных ценностях и об угрызении совести у этих людей бывший беларусский следователь заметил:

— Моральные ценности в тех условиях просто атрофируются. Некоторые люди делают карьеру. Те, у кого сохранились хоть какие-то остатки совести и морали, начали разбегаться, кто куда, уже несколько лет назад. Те, кто пытался что-то изменить, уже давно сидят. Я лично знаю таких людей, — рассказал Петрушкевич.

Бывший сотрудник прокуратуры заметил, что ему трудно судить о том, кто на самом деле может стоять за взрывами в Беларуси, и особенно за апрельским терактом в менской подземке, однако он не исключает вероятности того, что приказ об их осуществлении мог исходить из самых "важных" кабинетов беларусского правительства.

— Очевидных проблем в следственном процессе масса. Ведь посудите сами: следователями не был проведен качественный осмотр места происшествия, сам Лука-ка прибыл туда до того, как там побывали работники прокуратуры, и, что самое интересное, Швед (заместитель генерального прокурора Беларуси Андрей Швед) уже на следующий день, не допросив задержанных, обвинил их в страшнейшем преступлении — убийстве 15 человек. Это все говорит о том, что здесь что-то не так, — подчеркнул Петрушкевич.

Между тем, существует позиция, что все обвинения в организации менского теракта, также как и некоторых других взрывов в Беларуси в последние годы, посыпались в адрес белорусских властей и лично Александра Лукашенко исключительно из-за его негативного имиджа на Западе.

Профессор Рэдфордского университета Григорий Иоффе, в частности, склонен считать, что в беларусской судебно-правовой системе просто "не может быть столько мерзавцев", которые бы умолчали о вопиющих нарушениях во время процесса. В то же самое время, полагает Иоффе, многие аналитики и обыватели в своих оценках этого судебного разбирательства могут быть весьма необъективны, поскольку считают, что в нынешней политической ситуации беларусский режим способен пойти на многое.

— Вы знаете, в данном случае я совершенно не склонен верить в некие конспиративные теории, согласно которым Лука-ка подстроил это все сам, и у теракта есть другие исполнители. Мне кажется, что наличие теории конспирации в этом контексте абсолютно неизбежно и, люди будут придумывать различные таинственные сценарии этому происшествию еще очень долго. Не забывайте и об имидже Александра Григорьевича. Многие люди, считающие его мерзавцем, полагают, что от него можно ожидать чего угодно, — заявил Иоффе.

Правда, профессор признался, что не слишком тщательно следил за судебным процессом над двумя витебчанами, однако при этом заметил, что знаком с основными заявлениями сторон — как защиты, так и обвинения.

Тем временем материалы самого громкого террористического дела за всю историю Беларуси, насчитывающие около 550 томов, вызывают у оппонентов официальной версии множество сомнений. Специалисты по беларусскому праву, криминалисты, бывшие сотрудники правоохранительных органов, а также адвокаты приговоренных к расстрелу нашли целый ряд нестыковок и "белых пятен" в деле "витебских террористов".

Международные правозащитные организации, в частности "Amnesty International", осудили "циничный" приговор беларусского суда, отметив при этом, что многие аспекты данного судебного разбирательства вызывают подозрения.

Некоторые присутствовавшие на судебных заседаниях правозащитники заметили, что главный обвиняемый — Коновалов — ведет себя весьма странно: практически не делает никаких заявлений, постоянно отказываясь от права на комментарии, что он апатичен и пространно смотрит в пол.

Петрушкевич, участвовавший в свою бытность следователем во многих допросах обвиняемых, пояснил, с чем это может быть связано.

— Из своего опыта работы я помню, что если обвиняемому грозил расстрел, то зачастую в нужных ситуациях к нему на допрос приезжали специалисты. Они делали ему какие-то инъекции. Я не знаю деталей этой схемы; я — не химик. Однако, насколько я понимаю, допрашиваемым вкалывали вещество, которое подавляло их волю. Оно [вещество] делает тебя индифферентным абсолютно ко всему, что происходит вокруг. Затем тебе просто внушают, что нужно говорить на суде. Мне кажется, что единственной причиной, по которой они не вкололи этот препарат Ковалеву, был тот факт, что его мать активно участвовала в судебных заседаниях и общалась с правозащитниками и различными активистами. Она бы придала этому публичный характер, — поделился соображениями Петрушкевич.

Напомним, обвинительный вердикт Верховного суда, вынесенный Коновалову и Ковалеву, окончательный и обжалованию не подлежит. Однако осужденные могут избежать расстрела, если их помилует президент страны.


“Беларускі партызан”

 

 

2 сьнежня 2011 г.


Якія палітычныя вынікі судовага працэсу па справе тэракту?


Прысуд Дзьмітрыю Канавалаву і Ўладзіславу Кавалёву стаў значнай грамадзкай падзеяй. Якія палітычныя мэты ставілі ўлады, шырока асьвятляючы працэс? Ці дасягнулі яны іх? Як паўплываў судовы працэс на стаўленьне грамадзтва да сьмяротнага пакараньня?

Удзельнікі: журналіст газэты "Белорусы и рынок" Паўлюк Быкоўскі і намесьнік галоўнага рэдактара газэты "Наша ніва" Зьміцер Панкавец.
 
Якія палітычныя мэты ставілі ўлады, шырока асьвятляючы працэс?

Валер Карбалевіч: Суд над Канавалавым і Кавалёвым, асабліва яго фінальная частка, шырока і актыўна асьвятляўся дзяржаўнымі мэдыямі. Відаць, гэты працэс быў важны для ўладаў, для іх іміджу. Якіх мэтаў хацелі дасягнуць улады гэтым працэсам? Ці ўдалося ім гэта?

Паўлюк Быкоўскі: Якія б мэты ні ставілі ўлады, яны іх не дасягнулі. І верасьнёўскае апытаньне НІСЭПД, і штодзённая камунікацыя зь людзьмі, і ўзмоцненая прапагандысцкая кампанія ўладаў паказваюць, што настрой насельніцтва — не на карысьць дзяржаўных структураў.

Цяпер пра мэты ўладаў у гэтай кампаніі. Па-першае — адцягнуць увагу ад палітычных працэсаў па справе 19 сьнежня. Па-другое, выкарыстаць тэракт, каб здабыць падтрымку насельніцтва ў справе абмежаваньня грамадзянскіх правоў, матывуючы гэта неабходнасьцю ўзмацненьня бясьпекі грамадзян. Тое, што рабілі ў некаторых краінах пасьля тэрактаў. Але мэты не дасягнутыя.

Зьміцер Панкавец: Калі сачыць за апошнімі дзеяньнямі ўладаў, то складаецца ўражаньне, што яны з усіх сіл імкнуцца апраўдацца за прысуд. І гэта сьведчыць пра тое, што недавер грамадзтва да гэтай справы вялікі. Няма адказаў на пытаньне, як два віцебскія падлеткі дзесяць гадоў вадзілі за нос усе вялізарныя па колькасьці спэцслужбы.

Сьледзтва і працэс былі вельмі кароткія для такой гучнай справы. Нават працэс па справе Аўтуховіча быў больш працяглы. Гэты працэс выклікаў большую цікавасьць насельніцтва, чым нават працэсы па справе 19 сьнежня.

Я, у адрозьненьне ад сп. Быкоўскага, не магу сьцьвярджаць, што ўладам ня ўдасца пераканаць грамадзтва ў сваёй вэрсіі. Прыхільнікі Лука-кі асабліва не паглыбляліся ў сутнасьць гэтай справы. Шмат людзей не давяраюць ня толькі вэрсіі па гэтай справе, яны не давяраюць нашай судовай сыстэме ўвогуле.


Якія матывы?


Карбалевіч: Адно з галоўных пытаньняў, якія задаюць людзі, незалежныя беларускія і замежныя мэдыі і на якія бок абвінавачаньня ня даў пераканаўчага адказу, — гэта матыў, якім кіраваліся тэрарысты. Шмат у каго складаецца ўражаньне, што афіцыйнае тлумачэньне — дэстабілізацыя абстаноўкі ў Беларусі — падказанае сьледзтвам. Можа, абвінавачаньне і не шукала адказу? Што вы думаеце наконт матываў?

Быкоўскі: На мой погляд, матыў злачынства адсутнічае. Што да афіцыйнай вэрсіі, дык гэта толькі цытата з Крымінальнага кодэксу, і ўсё. Нават каб "дэстабілізаваць сытуацыю", то ўсё роўна Канавалаў павінен быў выстаўляць нейкія патрабаваньні. Каб дасягнуць славы, ён таксама павінен быў бы з гонарам расказваць пра свой учынак. А ён маўчаў на судзе. Пра адсутнасьць матыву кажуць нават юрысты з пагонамі, якія лічаць, што афіцыйнага абгрунтаваньня недастаткова.

Панкавец: Сапраўды, пераканаўчага матыву мы не пачулі. Ва ўсім сьвеце тэракты робяцца з канкрэтнай мэтай. А тут мы бачым толькі нейкае хуліганства.

Вэрсія пра "дэстабілізацыю абстаноўкі" дае падставу меркаваць, што, магчыма, з Канавалава імкнуліся зьляпіць апазыцыянэра. Але і гэтая вэрсія адпала. На судзе не прагучала доказаў, што Канавалаў цікавіўся палітыкай, займаў актыўную грамадзянскую пазыцыю.

Быкоўскі: Нагадаю, што справу пра выбух на Дзень Незалежнасьці ў 2008 годзе праваахоўныя органы кваліфікавалі як "злоснае хуліганства". І ўлады тады тлумачылі, што нельга называць тое злачынства тэрарызмам, бо ніхто не выстаўляў ніякіх патрабаваньняў А вось цяпер, на гэтым працэсе, выбух 4 ліпеня 2008 году кваліфікавалі як тэрарызм. Хаця патрабаваньняў таксама не было. Зьмянілася каньюнктура.


Праблема сьмяротнага пакараньня


Карбалевіч: Здаецца, што гэты прысуд абвострыць дыскусію, нават раскол грамадзтва па пытаньні існаваньня ў Беларусі сьмяротнага пакараньня. Яно і так выклікала значныя спрэчкі, супрацьстаяньне з Эўропай. А гэты прысуд па гучнай справе, які выклікаў неадназначную рэакцыю, яшчэ больш актуалізуе праблему. У які бок зрушыць дыскусію, грамадзкую думку, пазыцыю ўладаў па гэтым пытаньні прысуд, вынесены Канавалаву і Кавалёву?

Панкавец: Нават у часы гульні з Захадам у лібэралізацыю беларускія ўлады не адмовіліся ад сьмяротнага пакараньня. Перад візытам у Беларусь прэм’ера Італіі Бэрлюсконі Лука-ка абяцаў рэалізаваць праграму, каб пераканаць грамадзтва адмовіцца ад сьмяротнага пакараньня. Але ніякай праграмы мы ня ўбачылі. Улады не пайшлі на адмену сьмяротнага пакараньня нават дзеля таго, каб краіну прынялі ў Раду Эўропы.

Барацьбу з злачынствам можна весьці рознымі шляхамі. Можна доўгі час адукоўваць грамадзтва. А беларускія ўлады ідуць па шляху стварэньня атмасфэры страху.

Да адмены сьмяротнага пакараньня, напэўна, не гатовае нават незалежнае грамадзтва. Ад некаторых знаёмых я чую, што яны гатовыя падпісацца за адмену сьмяротнага пакараньня Канавалава і Кавалёва, але не гатовыя падтрымаць адмену сьмяротнага пакараньня ўвогуле. Вось у інтэрнэце ідзе збор подпісаў за тое, каб не прымяняць у адносінах да Канавалава і Кавалёва сьмяротнае пакараньне. Падпісалася толькі 48 тысяч чалавек. Гэта няшмат. Хоць у інтэрнэце жыве найбольш актыўная частка грамадзтва.

Быкоўскі: Прапаганда ніколі не застаецца безвыніковай. Магчыма, узмоцніцца палярызацыя грамадзтва. Хутчэй за ўсё, дзяржаўным мэдыям удасца пераканаць беларусаў, што сьмяротнае пакараньне трэба захаваць. Зь іншага боку, дзякуючы інтэрнэту моладзь атрымала прышчэпку ад дзяржаўнай прапаганды. Сацыёлягі даводзяць, што ў пытаньні сьмяротнага пакараньня ў грамадзтве існуе пэўная раўнавага. Думаю, у гэтым сэнсе сытуацыя ня зьменіцца.

Карбалевіч: Здаецца, апошнія незалежныя сацыялягічныя дасьледаваньні паказваюць, што перавага прыхільнікаў сьмяротнага пакараньня — дзесьці прыкладна ў 10%.

Быкоўскі: Гэта няшмат.

Карбалевіч: З самага пачатку свайго кіраваньня Лука-ка спрабаваў навязаць грамадзтву ідэю, што гвалт, жорсткасьць — галоўны сродак вырашэньня ўсіх грамадзкіх праблемаў, ад разьвіцьця эканомікі да выхаваньня нядобрасумленных бацькоў. Прысуд па справе тэрарыстаў і прапагандысцкая кампанія дзяржаўных мэдыяў ідуць у рамках гэтай парадыгмы. Але цяпер гэта не дае пэўнага эфэкту. І гэта — сьведчаньне таго, што грамадзтва мяняецца.

Панкавец: Зьвярніце ўвагу. Хоць на судовым паседжаньні падчас вынясеньня прысуду прысутнічалі ахвяры тэракту, родныя пацярпелых, аднак прысуд не сустрэлі авацыямі, аплядысмэнтамі. Не было адчуваньня, што зьдзяйсьняецца справядлівае правасудзьдзе.

Карбалевіч: То бок няма і блізка атмасфэры судоў над "трацкісцкімі двурушнікамі" ў 1930-х гадах у сталінскім СССР. І гэта вельмі паказальна.


Валер Карбалевіч


“Радыё Свабода”

 

 

5 сьнежня 2011 г.


11 красавіка на Кастрычніцкай прагрымелі два выбухі?


У выніку поўнай адсутнасці даверу да правасуддзя і магчымасці адкрыта абмяркоўваць "гарачыя" тэмы ў грамадстве і прэсе, беларусы самі спрабуюць знайсці праўду ў справе аб тэракце.

На TUT.BY абмеркаванне магчымых версій ідзе на некалькіх форумах і ў агульнай складанасці мае ўжо за сотню старонак. Людзі дбайным чынам усе прааналізавалі і расклалі па "палічках". У якасці асноўнай версіі гучыць і здагадка, што выбухаў было два, але адназначна выбухнула тумба пад лаўкай, а ўжо па-другое, магчыма, і торба, начыненая выбухоўкай.

(Матэрыял на расейскай мове — Рэд. "Беларускага Партызана")

Форумчанин algerd свел воедино все факты, говорящие в пользу данной версии:
Как распознали и нашли подозреваемого?

Ведь изо всех кадров, предоставленных по иницативе властей (любой другой вариант исключается), на переднем (крупном) плане лицо "человека с сумкой" никакая эспертиза распознать не сможет.

Но вот парадокс, та же камера, но до приближения "человека с сумкой" фиксировала вполне распознаваемые лица других пассажиров метро.

Возникает естественный вопрос: а почему, собственно, изображение лица главного обвиняемого вдруг утратило способность к идентификации? Кроме того, естественно возикает недоумение: неужели этот паранормальный эффект мог проявиться на всех камерах трёх станций метро?

Группа по ведению закладки сумки для первого взрыва состояла минимум из четырёх — пяти человек что говорит о хорошей слаженности и о том что дилетантством тут и не пахнет.

На площадке лестницы при проходе "террориста", две девушки встретились, поцеловались и пошли вслед за ним. Выходили на "Купаловской" вместе, как почётный экскорт.

Вот ещё один интересный человечек. Вышел в районе экскалатора, потом прошёл возле террориста, поднялся по лестнице, там подождал его, потом прошёл вперёд и ожидал на выходе со станции "Купаловская".

Подробнейший анализ видео:

Попытаюсь высказать собственное мнение насчет страшного терракта в метро, основываясь только на ФАКТАХ по видео — 1 и 9 мин. ролику, исключив эмоции — (типа — это точно спецслужбы, оппозиция и т.д), домыслы (например ВВ — это была "киса", ПМ-57, и т.д.), догадки (там на видео точно один и тот же человек, 2 разных и т.д.)

Кроме видео нет ничего, но подделать видео сложнее, чем фото. Как это не странно, но 1 мин. видеосборки намного информативнее, чем 9 мин. в смысле нестыковок (фальсификаций). В позже вышедшем 9-минутном видео сделана "работа над ошибками", (одно из несоответствий, например, сплошная стоп линия — внизу справа (в 17:54:40) вдруг через 1 мин в 17:55:48 (см. одноминутное видео) превращается в прерывистую).

Видеоинженер(ы) сделали все очень просто: или обрезали по 11% ширины записи с каждой стороны (затем вытянув запись так, что люди стали намного шире), или приблизили изображение, убрав таким образом почти четверть "ненужной информации", и замедлили её (как и минутный ролик тоже) на 35-40% по времени. Зачем? Ведь даже при архивировании и(или) оцифровывании аналоговых данных (если запись производилась на ленту) такой потери качества быть не может.


Факты:

 

Факт 1. Манипуляции со временем. Смотрим 1-минутное видео внимательно и только на время. Место — площадка перед ст. "Октябрьская". 17.48.06 — все цифры находятся на одной прямой. Далее 17:54:37- 17:55:49- секунды на 0,4 мм (правильнее, конечно в пикселях), находятся ниже, чем часы и на 0,2 мм ниже чем минуты, момент взрыва 17:55:50 — снова на одной прямой. Любое видеозаписывающее устройствово имеет определенные поля для времени. Оно не может скакать ни при каких условиях.

Допустим в 17:55:21 — пропадает следующие 1,5 сек, это ненормально, но еще допустимо, но вероятность скачков времени выше (ниже) отведенных ему полей невозможна даже теоретически.

Факт 2. Манипуляции с видео. Их можно разделить на 2 вида — явные(А) — видны на обычном (лучше ЖК с углами обзора) мониторе и неявные (Б,В), без программ видеообработки они не видны.

А — видеоналожение просходит в 17:54:46,8 — 17:54:47,7 — в эти 0,9 сек "террорист" заменяется на другого похожего человека, который и остается на площадке "нажимать кнопку", а сам идет (это уже, простите, догадка) с толпой дальше (это косвенно подтверждает ФАКТ 3 — см. ниже). Чтобы это увидеть, остановите видео в 17:54:46,5 и делая постоянно 2 щелчка мышкой покадрово прогоните время на 0,6-1,6 сек. В середине этого промежутка происходит видеоналожение и нижняя часть тела, идущего за "террористом" мужчины исчезает на 0,2 сек.

Б — можно увидеть видеоподделки в моменты, когда "преступник" стоит на платформе, в 17:49:45 — 17:50:03 (от этого время слегка на 4 сек. ускоряется), а потом (след. 2-3 сек) замедляется, зависание 49-ой секунды перед взрывом и т.д.

В — промежуток времени на площадке 17:54:36 — 17:55:49 вообще оригинален. Здесь не только происходит наложение записи по времени, относительно следующих друг за другом кадров, но и в самом кадре производится замена только его части. Сложно подделать видео, когда одни объекты перемещаются относительно других при этом еще перекрываясь в плоскости (монитора). Но неподвижные объекты, мимо которых происходит движение других объектов (людей, поездов, машин), их не перекрывающее, подделать легко. На одноминутном видео сложно, но можно увидеть подделку, если смотреть на человека в шапке слева, возле перил.

Факт 3. Видео на пути отхода предполагаемого террориста отсутствует (назовем её камера № 7), а когда он шёл с сумкой обе камеры в переходе (скажем, камеры № 6 — 17:45:40 и № 7 — 17:46:10) его зафиксировали. На всем видео это самая важная камера. Она находится очень низко и хорошо просматривает обзор. Она лучше других позволяет разглядеть "террориста". Но самое главное не это, а пассажиропоток, в котором он идет назад.

В 17:54:40 "террорист" поднимается к площадке по лестнице и через 4 сек. за ним идет мужчина в желтом пиджаке и с сумкой через правое плечо. И "террорист" в 17:57:42 недалеко от этого мужчины подходит к эскалатору на "Купаловской" ("сопровождает" он "террориста" или является просто попутчиком мы не знаем). Это очень серьезная привязка во времени.

Если бы мы увидели "террориста" по пути назад в пассажиропотоке где-то в 17:57:00 и недалеко от него этого мужчину (на камере № 7, видео которое нам не показали), тогда бы возникли сильные сомнения, что он почти в это же время мог стоять на площадке перед "Октябрьской". Это видео у следствия точно есть. Если (допустим) по этическим соображениям не показали момент взрыва с камеры смотрящей на платформу (там, где "террорист" возле колонны "готовится"), это можно понять (мощная взрывная волна, люди…), то отсутствие записи с камеры № 7 — вызывает недоверие.

Факт 4. Отсутствие эмблемы на сумке на "Купаловской" (об этом писали многие) объяснению не поддается. Одна сторона сумки видна 1сек. очень хорошо. Вторая хуже, но зато в 2 ПЛОСКОСТЯХ (по 0,3 и 0,2сек) под различными углами светового потока — эмблемы нет. Хотя она в других, куда худших условиях видна (17:50:03 и др.)


Факт 5. Исчезновение (потемнение) части стоп-линии (в правом нижнем углу) на 1-минутном ролике — 17:54:42 она есть — 17:55:49 - её уже нет. Никаких фокусов. Просто видео до момента взрыва снято… после взрыва. Часть стоп-линии исчезла именно в момент взрыва, в результате падения на нее обломков и т.д. Если остановить видео в 17:55:50,0 и далее делать двойные щелчки мышкой до 17:55:50,9 (лучше всего момент виден в 17:55:50,4, изменяя углы обзора, 0,2 сек раньше — слишком светло, 0,4 сек позже уже много дыма).

Косвенных доказательств тоже немало:

1. отсутствие пассажиропотока на перроне не только в момент взрыва, но и в др. моменты. В любом месте записи время между пассажиропотоками (но не между отдельно спешащими людьми) не более 17 сек , но когда "террорист" стоит на площадке — штиль 17:54:17 — 17:54:50 и это при том, что не видно даже начала групп людей, т.е. разница более, чем в 2 раза во времени.

2. в сравнении с другими людьми он и камер особо не избегал (если запись обрезана по бокам, то такой видеоэффект может быть), прохождение возле милиционера и т.д.

3. по поводу 2 взрыва — действительно в 17:55:55,3 есть вспышка. Но что это именно взрыв (а не допустим лопнувшая рядом с камерой лампа, сказать сложно). А вот то, что 1-ый был не просто хлопок, а именно взрыв, можно судить по прыгнувшей вверх (от взрывной волны) черной сумке одного из собеседников, стоящих неподалеку от "террориста", отвалившейся балке и т.д. Как уже писали, эта видеозапись шита не "белыми нитками", а бетонными столбами.

Более интересно видео с 17:55:20 и до самого взрыва, т.е. до 17:55:50. На всех видеозаписях с других камер мы видим сплошное море людей, просто нескончаемые людские потоки, как на входах станций, так и в тоннеле. На перроне просто столпотворение и вдруг все куда-то исчезают и за 30 секунд, мимо зависшего в переходе субъекта прошли 3 человека в сторону "Купаловской" и 2 человека с "Купаловской" на "Октябрьскую". Пассажиропоток, как в 23:00. Разве это не странно???

Есть ещё один интересный момент, на который никто почему-то не обращает внимания — время. Время, за которое поезд проезжает в час пик со станции "Фрунзенская" до "Купаловской". На "Фрунзенской" люди ещё не все зашли в вагон, момент обрывается на 17:40:17, еще можно добавить секунд 15 как минимум на посадку (двери в это время редко закрываются с первого раза). Прибывает на "Купаловскую" в 17:43:50. Это две станции всего за 3 минуты в час пик?!

Далее. Любопытно, что среди раненых были две группы людей с совершенно разными по характеру повреждениями. У одних были оторваны или сильно повреждены ступни ног и нижняя часть голени, но тела и одежда почти не тронуты и практически нет осколочных повреждений и ожогов. У второй группы — множественные осколочные ранения, одежда ниже пояса вся изорвана взрывной волной и ожоги — у женщин расплавились колготки, у погибших ноги покрыты чёрной сажей.

Если придерживаться версии с двумя взрывами с разными характеристиками ВУ, то нет ничего удивительного. Первый взрыв — пороховой заряд с начинкой из фрагментов железа. В результате: обгоревшие колготки, мелкие осколочные ранения, у очень близко расположенных возможно и ампутации, эти пострадавшие люди упали и к моменту второго взрыва находились на полу (возможно все были живы, вероятность 90-95%). Второй взрыв — фугасное ВУ, заложенное в скамейку (в тумбу): бетонная тумба скамейки от взрыва разрушается, как скорлупа ореха, фрагменты бетона пролетают над упавшими от первого взрыва (но близко лежащие пострадавшие получают несовместимые с жизнью баротравмы и мгновенно умирают). Части тумбы попадают в вагон почти под прямым углом, оставляя большие дыры. Осколки бетона наносят повреждения стоящим людям, распространяясь ударной волной взрыва, по пути срывая мраморную обшивку облицовки станции и всем этим дождём осколков наносят ранения, а в худшем случае травматические ампутации конечностей, причём на довольно большом расстоянии от эпицентра (5-20 м).

Взрыв в менском метро. Вспомним, как всё происходило.

В 17:55:50 на платформе ст. м. "Октябрьская" между 5 и 6 колонной произошёл взрыв. Вначале была яркая вспышка и через доли секунды вся станция заполнилась дымом и пылью. Через 1-2 секунды дымом и пылью были заполнены вестибюли, тоннели и все остальные смежные помещения, включая станцию ст. м. "Купаловская".

Вот как это описывают очевидцы: по словам, Сергея Сахарова, который в момент взрыва находился на переходе между "Купаловской" и "Октябрьской", после взрыва со стороны эскалатора "полетели осколки черного цвета, и повалил въедливый дым. Уже через секунду не было видно турникета", — отметил Сергей. Затем с обеих веток метро побежали люди…

Очевидец Женя:

— Зашёл я на ст. м. "Немига", чтобы проехать одну остановку до ст. м. "Купаловская" и встретиться с другом. Стою посередине станции, и тут как шарахнет что-то! Я сразу не понял, что произошло, потому что был в шоке от такого хлопка, даже уши заложило. Люди запаниковали, стали бежать от того места, где повалила туча пыли (там, где по ступенькам переходить к ст. м. "Октябрьская" от ст. м. "Купаловская"). Они побежали к тоннелю… паника полная, но я стал возле столба, который посередине станции, чтобы не затоптали. Затем народ успокоился и не стал больше рваться к тоннелю. Из тоннеля же выходили люди, все в пыли и копоти, у кого-то из ушей, носа, головы текла кровь. Одного парня несли 2 человека, он, похоже, был в очень тяжелом состоянии, т.к. у него вся голова в крови была… Да я и сам был в шоке от увиденного, всё затряслось внутри, позвонить невозможно — сеть перегружена. По полу на эскалаторе на ст. м. "Купаловская" было много крови. Внутри было очень много пыли, дышать было нечем. Я вышел со стороны ул. К. Маркса и также наблюдал много людей, плачущих девушек и женщин, звонящих, видимо, своим родственникам, друзьям.

Ударная волна достигла ст. м. "Купаловская" менее чем через 0,5 секунды, а через 2-3 секунды там нечем было дышать от пыли и копоти, почти как на ст. м. "Октябрьская", где произошёл взрыв. Звуковая волна была такой силы, что у стоящих на платформе ст. м. "Купаловская" заложило уши. И тут же на патформе поднялась паника и народ бросился бежать, кто куда.

Всё это происходило в первые секунды после взрыва, а нам показали "Стивен Спилберг-видео", на котором через 1 минуту 40 секунд после взрыва, на ст. м. "Купаловская" назначенный следователями бомбист преспокойно прошёлся по заполненному гарью и пылью тоннелю (ведь он успел сделать только один шаг в сторону ст. м. "Купаловская" и ему в спину шарахнула ударная волна и облако пыли, а мы знаем, что ударная волна движется со скоростью превышающей 350м/сек ), и в толпе безмятежных пассажиров, без малейшего намёка на пыль, как на одежде, так и в воздухе станции и какое бы ни было беспокойство среди пассажиров проследовал на выход.

Всё выше сказанное говорит только об одном — это ВИДЕОФАЛЬШИВКА.

То, что никакой бомбы в сумке не было, нам давно понятно. Так что же, всё таки в метро произошло?

Заказчик и исполнители те же, что и в 2008 г. Да и заказ ничем не отличался: "Психологический взрыв с лёгкими травмами, попросту говоря — злостное хулиганство". Изменилось только место проведения. Поскольку профессионалы не повторяются, то бомба в пакете из-под сока не катит, да и пакет на перроне нельзя на долго оставить, слишком бросается в глаза, да и прокол с первой закладкой пакета в 2008 г. пришлось учитывать.

ВУ на ст. м. "Октябрьская" решено было заложить ночью в пустотелую тумбу скамейки. Поскольку тумба имеет довольно толстые стенки, то заряд решено было увеличить в объёме до 5 литров. Расчёт был на то, что порох — взрывчатое вещество метательного действия — по замыслу исполнителей заряд должен был просто подбросить слегка скамейку вверх. Как это обычно показывают на иллюстрациях метательного действия пороха.

Для введения в заблуждение следователей, порох взяли кордидный и добавили в него немного ацетона. Лёгкий намёк на "кису". Бомбу снабдили часовым механизмом, как и в 2008 г. и взвели таймер на 17:55.

Ночью по рельсам из тоннеля, в строительных касках и куртках, вышли, как минимум 3 человека. С собой несли 5 л. канистру из-под строительного грунта, в которой находилась бомба, лом или кусок толстой трубы. Поднялись на платформу. Двое просунули трубу под сидушку скамейки и приподняли скамейку. Третий подсунул канистру под тумбу. Опустили скамейку, и ушли туда, откуда и пришли. В темноту тоннеля.

В 17:56 сработал таймер и произошло то, чего никто не ожидал. Профессионалы это называют "Горение пороха, перешедшее в детонацию": вместо метательного действия пороха он повёл себя как бризантное ВУ и разнёс тумбу скамейки в клочья, со всеми вытекающими из этого последствиями. 11 человек погибли на месте, 4 умерли в больницах и около 200 получили ранения.

Официальные результаты не стыкуются с фактами и их объяснения иначе как абсурдными язык не поворачивается назвать. Версия с бомбой в сумке никакой критики не выдерживает: бомба была установлена в тумбе скамейки и имела часовой механизм и заложена была ночью, а сумконоса назначили стрелочником сразу по двум делам.

А теперь давайте посмотрим, что произошло за почти два месяца после взрыва. Израильские эксперты установили, что бомба была с часовым механизмом, а нам сказали, что он ждал прибытия поезда и нажал на кнопку радиопульта. Подростки устроили прогулку в метро ночью. И это после усиления охраны. Следовательно, до терракта ночью в метро грузовик взрывчатки можно было заволочь и никто не заметил бы, а уж 5 кг в тумбу скамейки заложить 5-минутное дело. Бомба не содержала поражающих элементов (чистая взрывчатка), а нам врали про шарики с гвоздями.

Коновалову вешают ещё и взрыв в 2008 г., но сразу после обнародования имени террориста перепуганные сотрудники военной части, где служил Коновалов, обнаружили в архиве его личное дело. И там была справка о том, что Коновалов проходил дактилоскопию. Сотрудники КГБ нашли милиционера, который "откатал" у призывника пальчики. Однако дальше случилось странное, милиционер на допросах рассказал, что к нему пришел какой-то большой чин и "попросил" удалить из базы данных отпечатки Коновалова. Вопрос "Почему?". А всё очень просто: пальчики с пакета в 2008 г. были переданы в Интерпол (хотя есть предположение, что эти пальчики не с пакета, а из морга).

Вот отпечатки Кановалова и изъяли из базы данных сразу после молниеносного раскрытия двух дел, дабы никто не смог их сравнить, а Интерполу отказали в участии по расследованию взрыва. А будь его отпечатки на пакете, не пришлось бы ему служить в армии.

Говорят, мол, его КГБ завербовало для совершения терракта. Полный бред! Если завербовало, зачем тогда арестовало? Во-первых, КГБ это дело сделало бы намного чище, а во-вторых, исполнитель просто бы не выжил, сумка взорвалась бы у него в руках. Коновалов чистой воды "КОЗЁЛ ОТПУЩЕНИЯ" и абсолютно ни при делах.

Большие чины не занимаются мелкими агентами. Большие чины выполняют поручения ещё бОльших чинов и делают это самолично только тогда, когда это нельзя поручить мелким чинам или не должно быть лишних свидетелей. Так что думайте и анализируйте!!!

Кстати, в помощь такому анализу может пригодиться и полная стенограмма пресс-конференции 2 декабря, которую в Менске давали обвинители по этому делу: первый зампредседателя Следственного комитета Андрей Швед, замгенпрокурора Алексей Стук, временно исполняющий обязанности министра внутренних дел Олег Пекарский, первый зампредседателя КГБ Виктор Вегера и ряд других так сказать экспертов.

И еще один интересный факт: замгенпрокурора Алексей Стук, выступавший на суде обвинителем, неожиданно отказался от участия в он-лайн конференции с читателями "БелГазеты" по делу Коновалова-Ковалева, которая была анонсирована на 4 декабря. За неделю на сайт поступило более сотни вопросов о теракте в метро и ходе судебного процесса, на которые господину Стуку, видимо, нечего ответить. Ведь это не "БТ" давать интервью.

 

“Беларускі партызан”

 

 

9 сьнежня 2011 г.

 

Кавалёў напісаў прашэнне аб памілаванні


Уладзіслаў напісаў, што не прызнае сваёй віны.


Уладзіслаў Кавалёў, прыгавораны да смяротнай кары за саўдзел у тэрарызме, напісаў прашэнне аб памілаванні на імя беларускага дыктатара. Пра гэта 9 снежня на прэс-канферэнцыі ў Менску паведаміла маці асуджанага Любоў Кавалёва.

— Пазаўчора ў яго быў адвакат. Уладзіслаў напісаў, што не прызнае сваю віну. Ён напісаў, што невінаваты ва ўчыненні гэтых страшных злачынстваў і не ўчыняў іх, — сказала Кавалёва.

— На маім сыне крыві няма, віны няма, ён сумленны перад людзьмі і перад Богам. Я не ведаю, чаму майму сыну вынеслі такі вердыкт. Я таксама звярнулася да народа ва ўсім свеце сабраць подпісы за адмену смяротнай кары. На гэты момант пад нашай петыцыяй падпісаліся больш як 31 тысяча чалавек. Я ведаю, што не толькі маці, не толькі ўпэўненыя праціўнікі смяротнай кары, але і звычайныя людзі, — сказала Кавалёва.


***


1 снежня Любоў Кавалёва звярнулася да кіраўніка дзяржавы з прашэннем аб памілаванні свайго сына.

2 снежня Лука-ка, адказваючы на пытанні журналістаў у Брэсцкай вобласці, заявіў, што рашэнне па пытанні магчымага памілавання Канавалава і Кавалёва прыме ў хуткім часе.

— Я павінен падпісаць указ і пацвердзіць рашэнне суда або, калі звярнуліся па памілаванне, я павінен разгледзець гэтыя дакументы. Гэта самае цяжкае, што можа быць у працы прэзідэнта, — сказаў Лука-ка.

З аднаго боку, зазначыў ён, тое, што адбылося, для Беларусі "анамальна" і "недапушчальна" — у выніку тэракта загінулі людзі. З іншага боку, дадаў Лука-ка, ёсць бацькі асуджаных, частка грамадства, якая ўстала на абарону.

— І вось пачынаеш усё гэта ўзважваць. Я прыму рашэнне ў хуткім часе і абавязкова вас праінфармую, — паабяцаў дыктатар.


Сяргей Пульша

 

“БелаПАН”, “Наша Нiва”

 

 

14 сьнежня 2011 г.


Кавалёў просіць Лука-ку памілаваць яго


Уладзіслаў Кавалёў падаў прашэньне пра памілаваньне. Дзьмітры Канавалаў — не.

Другі асуджаны, Дзьмітрый Канавалаў, пра памілваньне не пісаў, паведаміў намесьнік генеральнага пракурора Аляксей Стук.

— Прашэньне напісаў адзін Кавалёў, — заявіў Стук "Інтэрфаксу".


“Радыё Свабода”

br /



Обновлен 17 янв 2012. Создан 07 ноя 2011



  Комментарии       
Имя или Email


При указании email на него будут отправляться ответы
Как имя будет использована первая часть email до @
Сам email нигде не отображается!
Зарегистрируйтесь, чтобы писать под своим ником

Flag Counter