Маладэчна — места старое ды новае
Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

Тапонім "Маладэчна", відаць, паходзіць ад назвы рэчкі Маладачанкі, якая зьнікла ў выніку мэліярацыйных працаў. Таксама існуе меркаваньне, што назва места ўтварылася ад словаў "маладзец" (у значэньні — дзяцюк, ваяр у княскай дружыне), "малады", "малодшы" або ад спалучэньня двух даўніх словаў "мала" і "надэчыць", што азначае "малазьмяшчальнае месца".

Першы пісьмовы ўспамін пра Маладэчна зьмяшчаецца ў прысяжным лісьце князя ноўгарад-северскага Дзьмітрыя Альгердавіча вялікаму князю Ягайлу і датуецца 16 сьнежня 1388. З 1413 году ў Віленскім ваяводстве, з канца XVI ст. мястэчка ў Менскім павеце. Належала магнатам Заслаўскім, Мсціслаўскім, Сангушкам, Агінскім і інш. У XV ст. пабудаваны замак. У 1623 годзе было шэсць вуліц, дэе пражывала 150 сем’яў. У Паўночную вайну 1700—21 гадоў (у 1708 г.) захопленае шведскімі войскамі. З 1793 г. у складзе Расейскай імперыіі, цэнтр воласці, мястэчка Вілейскага павету. У ХІХ ст. ў мястэчку чатыры вуліцы, якія крыжападобна разыходзіліся: Менская, Віленская, Замкавая (пазней Вілейская), Гарадоцкая. У канцы апошняй знаходзілася вулачка-вёска Калюга. У 1864 голзе адкрытая настаўніцкая семінарыя. У ХІХ ст. ў сувязі з будаўніцтвам Лібава-Роменскай чыгункі (1873 г.) пачаўся хуткі рост. У канцы ХІХ ст. цэнтр воласці, 648 жыхароў, 85 двароў, тры царквы, паштовая станцыя, бровар, 18 крам, штотыднёвы кірмаш. У пачатку ХХ ст. 2393 жыхароў, шэсць прадпрыемстваў. У 1907 годзе змураваны чыгуначны вакзал (фота 001-005). З 1921 году ў складзе Польшчы, места, цэнтр павету Віленскага ваяводства. З 1939 году ў БССР, з 1940 году цэнтр раёну, педвучылішча, тры бібліятэкі, два клубы. З 1944 году места абласнога падпарадкаваньня. У 1944—60 гадах цэнтр Маладзечанскай вобласьці, з 1960 году ў Менскай вобласьці.

Сетка вуліц прастакутная. Чыгункі падзяляюць горад на чатыры планіровачныя раёны: заходні (раён канцэнтрацыі большасці прамысловых прадпрыемстваў); паўночны (зона індывідуальнай жылой забудовы); усходні (прамысловы раён; старая частка гораду з пляцам Волі (былым Гандлёвым), дзе захаваўся помнік дойлідства ХІХ ст. — Пакроўская царква (фота 021-038), ды частка гістарычнай забудовы ХІХ — пачатку ХХ стст. (фота 012-015, 045-057, 059, 060), сінагога ХІХ — пачатку ХХ стст. (016, 017); паўднёвы (зона шматпавярховай капітальнай жылой забудовы, грамадскі цэнтр).

На вуліцы Горкага часткова захаваўся помнік дойлідства XVIII ст. — будынак былой настаўніцкай семінарыі, раней — манастыр антытрынітарыяў. Забудова цэнтральнай часткі места 2—9-павярховая.

Больш падрабязную інфармацыю пра места і помнікі дойлідства можна знайсьці ў нарысе "Гісторыя Маладэчна" (http://szlachta.io.ua/s403762/gistoryya_maladechna), альбо " Дойлідства Беларусі. Частка 4 (Л-МЕНСК. МЕХАНІЧНЫ ЗАВОД)" (http://szlachta.io.ua/s210970/doylidstva_belarusi._chastka_4_l-mensk._mehanichny_zavod).
__________

© 2006-2013 Jurkau kutoczak • Юркаў куточак • Yury's Corner
All rights reserved

Город ‹προφμ›

1 2 3 4


642 x 440
Маладэчна 001

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 002

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 003

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 004

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 005

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 006

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 007

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 008

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

602 x 400
Маладэчна 009

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 010

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 011

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 012

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 013

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 014

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 015

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 016

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

440 x 642
Маладэчна 017

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

642 x 440
Маладэчна 018

Места на рацэ Вуша эа 68 км на паўночны захад ад Менску

1 2 3 4



Flag Counter